Hramadstva

«Išli ŭ adnoj źviazcy». Što adbyłosia ź biełarusami ŭ harach Kyrhyzstana

U pačatku žniŭnia paśla ŭzychodžańnia na pik Kurumdy ŭ Kyrhyzstanie źnikła hrupa z troch alpinistaŭ. Siarod ich — dvoje biełarusaŭ: 43‑hadovy Maksim Palanski i 60‑hadovy Mikałaj Śvirydaŭ, a taksama 37‑hadovy Siarhiej Rubcoŭ ź Litvy. Hetaja pošukavaja apieracyja imhnienna pryciahnuła vialikuju ŭvahu: za raźvićciom padziej sačyli tysiačy ludziej, choć nadzvyčajnyja zdareńni ŭ harach adbyvajucca rehularna.

Maksim Palanski, Siarhiej Rubcoŭ i Mikałaj Śvirydaŭ.

Čamu mienavita hetaja historyja vyklikała taki rezanans, što mahło zdarycca ź vielmi daśviedčanaj kamandaj i što zaraz adbyvajecca na miescy, Onliner raskazaŭ kaardynatar pošukavaj apieracyi Alaksandr Śmirnoŭ.

Chranałohija padziej: šmat važnych detalaŭ

Pošukavaja kamanda miarkuje, što z alpinistami padčas spusku ź pika Kurumdy (na vyšyni 5400 mietraŭ) adbyłasia pazaštatnaja situacyja. 

20 lipienia hrupa prylacieła ŭ Oš, atrymała pamiežnyja propuski i dabrałasia da pačatku maršrutu va ŭročyščy Kyzyłsu. Spadarožnikavy telefon na miescy tak i nie zarehistravaŭsia ŭ sietcy. Usia dalejšaja suviaź išła praz mabilny telefon, jaki čas ad času łaviŭ sihnał na chrybcie.

— Uvieś hety čas chłopcy pisali, dzie znachodziacca. 28 lipienia, naprykład, dasłali kaardynaty pieršaha łahiera. A voś u apošnim paviedamleńni ich nie było.

Mienavita hetych danych nam potym najbolš nie chapała: my šukali nie ŭ kankretnym punkcie, a na maršrucie praciahłaściu niekalki kiłamietraŭ i ź pierapadam vyšyni ŭ dva z pałovaj, — kaža Alaksandr Śmirnoŭ.

— 1 žniŭnia ŭ 10:30 usie troje padnialisia na viaršyniu. Heta fakt. 2 žniŭnia pryjšło apošniaje paviedamleńnie: jany paviedamili, što buduć hatovyja vyjechać 4 žniŭnia a 10:00. Heta značyć, 2 žniŭnia — apošni dzień suviazi. Praz dvoje sutak da mašyny alpinisty tak i nie vyjšli.

Dalej, tłumačyć kaardynatar, źjavilisia dva nieviadomyja faktary, z-za jakich zona pošuku akazałasia vielizarnaj.

Pieršy — jakim mienavita šlacham Maksim, Mikałaj i Siarhiej pajšli ŭniz.

— Pachod zadumvaŭsia jak kalcavy: paśla viaršyni hrupa płanavała pajści traviersam pa hałoŭnym chrybcie, praz uschodnija piki Kurumdy, i spuskacca ŭžo ź inšaha boku, a nie pa šlachu ŭzdymu. Heta bolš doŭhi i składany varyjant, i jany jaho rychtavali, — udakładniaje surazmoŭca.

— Ale suprać hetaj viersii havaryŭ čas. 1 žniŭnia jany napisali, što na nastupny dzień płanujuć spuścicca ŭ bazavy łahier, a da sustrečy z mašynaj zastavałasia ŭsiaho dvoje sutak. Na traviers hetaha vidavočna nie chapała, tym bolš što ad hrafika hrupa adstavała na dzień jašče padčas uzdymu. Značyć, chutčej za ŭsio, pajšli ŭniz toj ža darohaj, jakoj padymalisia. Ale «chutčej za ŭsio» — heta nie «dakładna», a havorka išła pra žyćci ludziej. Tamu abśledavać daviałosia abodva maršruty.

Pavodle słoŭ Alaksandra, usio, što paśla vyjavili ratavalniki, paćvierdziła mienavita pieršy varyjant (heta značyć bolš doŭhi i składany maršrut), ale zrazumieła heta stała tolki 13 žniŭnia.

A tady zastavaŭsia jašče adzin nieviadomy momant: adkul mienavita było adpraŭlena toje samaje apošniaje paviedamleńnie?

— Chłopcy byli ŭpeŭnienyja, što ich telefon pracuje ŭ kitajskim roŭminhu. Heta hučała łahična: hara staić na styku miežaŭ Kyrhyzstana, Tadžykistana i Kitaja, i z chrybta kitajskaja vyška «dastajecca» lahčej, čym kyrhyzskaja. Tak jany i kazali, i tak my napisali ŭ pieršych paviedamleńniach. Kali pačali raźbiracca z apieratarami, vyśvietliłasia: aparat rehistravaŭsia ŭ kyrhyzskaj sietcy.

— Roźnica tut nie farmalnaja — jana znoŭ ža pra toje, dzie mienavita šukać. Kali b paviedamleńni išli praz kitajskuju vyšku, značyć, ich adpraŭlali vysoka, na hałoŭnym chrybcie, dzie hety sihnał u pryncypie łovicca. Tady 2 žniŭnia hrupa była jašče naviersie, i pryjarytet treba było addavać vierchniaj častcy maršrutu. Kyrhyzskaje ž padklučeńnie takoj umovy nie stavić: sihnał moh prajści i nižej — sa šlachu ŭzdymu abo spusku.

Pakul usio heta vyśviatlali, častka pieršaha tydnia pajšła na viersiju, jakaja ŭ vyniku nie paćvierdziłasia. A pieršyja siem dzion u takoj apieracyi — samyja kaštoŭnyja.

Tak, na žal, vyhladaje pošuk, kali niama dakładnych zychodnych danych. Kali b jany chacia b adnym radkom dasłali kaardynaty ŭ paviedamleńni ad 2 žniŭnia, heta skaraciła b usiu pracu na tydzień.

Tym nie mienš da viečara 5 žniŭnia kančatkova stała zrazumieła: treba pačynać vyratavalnuju apieracyju. Na nastupny dzień, 6 žniŭnia, Biełaruskaja fiederacyja alpinizmu pa dypłamatyčnych kanałach źviarnułasia ŭ MNS Kyrhyzstana z prośbaj dapamahčy ŭ pošuku spartsmienaŭ.

7 žniŭnia. U rajon vyjechaŭ vyratavalny atrad MNS Kyrhyzstana i pačaŭ abśledavać miascovaść.

8 žniŭnia. Šviejcarski hid Damijan, jaki byŭ u hetych miaścinach za miesiac da zdareńnia, padniaŭ dron na vyšyniu 4300 mietraŭ i ŭbačyŭ u bazavym łahiery pałatku. Ludziej pobač nie było. Miarkujučy pa ryštunku, heta byŭ skład, pakinuty chłopcami pierad vychadam na šturm. Znachodka z vysokaj dolaj vierahodnaści paćviardžała: hrupa zastajecca na hary.

8—11 žniŭnia. U Čon-Ałajskim rajonie Kyrhyzstana abviaścili štarmavoje papiaredžańnie, u harach ścianoj išoŭ śnieh. 9 žniŭnia atrad adnaviŭ pošuki, abśledavaŭ z dapamohaj bieśpiłotnikaŭ bakavyja schiły, ale z-za niepahadzi byŭ vymušany adstupić. Piešaja apieracyja časova spyniłasia.

10—11 žniŭnia. Da kamandy dałučylisia prafiesijnyja apieratary dronaŭ. 11 žniŭnia ŭ pavietra padniali śpiecyjalizavany DJI M30T ź ciepłavizaram, 200‑kratnym zumam i płankaj pracy da 7000 mietraŭ. Za dzień zrabili šeść vyletaŭ, ale ŭsio, što było vyšej za 5000—5500 mietraŭ, ščylna zakryli abłoki.

12 žniŭnia. Da pošukaŭ upieršyniu padklučyli viertalot. Vyšej za 5500 mietraŭ bort nie padniaŭsia z-za hustoha tumanu. Krytyčna važny ŭčastak pamiž druhim i trecim łahierami znoŭ zastaŭsia niedaśledavanym.

13 žniŭnia. Vydałasia pieršaja paŭnavartasnaja lotnaja ranica: try vylety viertalota i mnostva zapuskaŭ bieśpiłotnikaŭ. Padčas ablotu na zachodnim baku chrybta (na vyšyni kala 4500 mietraŭ) zaŭvažyli zaplečnik i aranžavuju kurtku, a pobač — asobnyja pradmiety, vidać, z taho ž bahažu. Častku znachodak u hety dzień padśviacili ałharytmy kampjutarnaha zroku.

14—15 žniŭnia. Hetyja dni pajšli na toje, kab vyznačyć trajektoryju padzieńnia rečaŭ i źniać u vysokim raździaleńni klučavyja zony. Paralelna vałanciory sabrali ličbavy 3D-makiet hary: nanieśli vyjaŭlenyja pradmiety, raźlikovyja linii padzieńnia i kartu pakryćcia miascovaści kadrami z pavietra.

— Ranicaj 16 žniŭnia padčas analizu kadraŭ u konusie vynasu śniežna-kamiennaj masy, pobač z raniej znojdzienymi rečami, my ŭbačyli toje, što z vysokaj dolaj vierahodnaści źjaŭlajecca ciełami ŭdzielnikaŭ hrupy, — uspaminaje Alaksandr Śmirnoŭ. — U toj ža dzień nadvorje sapsavałasia, paloty spynilisia, i łahier pačali zhortvać.

Darečy, da momantu znachodki asabistych rečaŭ alpinistaŭ ratavalniki i vałanciory atrymali 141 videazapis: 107 hihabajtaŭ danych i bolš za 7 hadzin zdymkaŭ. Heta kala 790 tysiač kadraŭ plus 368 detalovych fatahrafij.

Pavodle słoŭ kaardynatara, u abjekt zdymki trapiła 12,8 kvadratnaha kiłamietra hornaha schiłu. A sa zdymkaŭ samoha rajona znachodak vałanciory sabrali hihanckuju panaramu raździaleńniem 15,7 hihapiksiela.

— Kožnuju chvilinu materyjałaŭ prahladali šmatrazova: ludzi, dva aŭtamatyčnyja detektary i niejrasietki, — raskazvaje Śmirnoŭ. — Zapisy raźbirali bolš za sotniu vałancioraŭ z roznych krain, pryčym mnohija ź ich nikoli ŭ žyćci nie byli ŭ harach i vučylisia «čytać» reljef z nula viečarami paśla pracy. 89 čałaviek dasłali ŭ štab 1146 kadraŭ z patencyjnymi začepkami.

Heta kala tysiačy čałavieka-hadzin usiaho za tydzień — ścisnutyja ŭ siem dzion paŭhoda pracy adnaho čałavieka.

Pry hetym Alaksandr padkreślivaje: usio, što ŭdałosia razhledzieć z pavietra, stała mahčymym tolki dziakujučy kałasalnaj pracy tych, chto znachodziŭsia ŭnizie.

— Ratavalniki MNS Kyrhyzstana i Čon-Ałajski atrad trymali łahier na vyšyni čatyroch tysiač mietraŭ i ciahnuli na sabie łahistyku apošnich dvanaccaci kiłamietraŭ ad darohi, dzie niama ni ściežak, ni suviazi. Naš hienieratar i paliva ŭ bazavy łahier nieśli mienavita jany. A žychary pasiołkaŭ Sary-Taš i Sary-Mohuł usiaho za dzień sabrali 65 litraŭ bienzinu i sami vyklikalisia padniać jaho navierch. Biez hetaj dapamohi dron prosta nie zmoh by lotać.

Što viadoma na hety momant: fakty i vysnovy

Pačniom z faktaŭ. Hrupa paśpiachova dajšła da mety: 1 žniŭnia ŭ 10:30 usie troje alpinistaŭ stajali na viaršyni.

Značyć, upeŭnieny Alaksandr Śmirnoŭ, nadzvyčajnaje zdareńnie adbyłosia mienavita padčas spusku.

Dalej, pavodle nazirańniaŭ śpiecyjalistaŭ, rečy, jakija znachodzili pačynajučy z 13 žniŭnia, lažać nie raskidanyja, a ŭzdoŭž adnoj linii na schile. Na hetaj ža trajektoryi, la padnožža spynienaj śniežna-kamiennaj masy, sabrałasia ŭsio, što zachapiła za saboj łavina. Mienavita tam 16 žniŭnia i ŭbačyli cieły.

Akramia taho, siarod znachodak zaŭvažyli viaroŭku dla źviazki, a nižej pa schile — asabistyja rečy ŭsich troch udzielnikaŭ hrupy.

— Naviersie, na chrybcie na vyšyni kala 5400 mietraŭ, vyrazna bačnaja zona śviežaha adryvu. Praściej kažučy, toj samy ŭčastak schiłu, ź jakoha i syšła śniežna-kamiennaja masa, — tłumačyć Śmirnoŭ.

Znojdzienaja viaroŭka dla źviazki śviedčyć pra toje, što z vysokaj dolaj vierahodnaści chłopcy išli ŭ adnoj źviazcy. Dla alpinizmu heta klučavy markier: ludzi byli złučanyja adzin z adnym i ruchalisia razam.

Toj fakt, što rečy ŭsich troch lažać u adnoj pałasie schiłu, tolki paćviardžaje: padčas spusku hrupa nie padzialałasia.

Nichto nie adstaŭ, nie pajšoŭ uniz adzin i nie zastaŭsia naviersie.

Ličbavaja madel hary: koleram pakazana, jakija ŭčastki schiłu ŭžo źniatyja i ź jakim pavieličeńniem, kropkami paznačanyja abjekty, jakija jašče treba było pravieryć

Tut, padkreślivaje Alaksandr, važna razumieć hieamietryju reljefu: bieź jaje karcina zdareńnia prosta nie składvajecca.

— Schił u hetym miescy pracuje jak hihanckaja varonka. Usio, što sarvałasia z chrybta, padaje ŭniz pa adnym kułuary i spyniajecca ŭ adnym miescy — konusie vynasu, — tłumačyć Alaksandr Śmirnoŭ.

— Mienavita tamu rečy vystrailisia ŭ roŭnuju liniju, a nie raśsiejalisia pa ŭsioj hary. Z hetaj ža pryčyny my štodnia pieraličvali kalidor padzieńnia na karcie, kab razumieć, kudy nakiroŭvać bieśpiłotniki. Kali 16 žniŭnia my ŭbačyli toje, što šukali, abjekt apynuŭsia dakładna ŭ tym siektary, jaki vałanciory vyličvali ŭvieś tydzień. Ale tut treba być maksimalna dakładnymi: hetaja linija pakazvaje, kudy ŭsio źniesła, ale nie tłumačyć, z čaho mienavita ŭsio pačałosia.

Praściej kažučy, dakładnaj daty, kali adbyłasia pazaštatnaja situacyja, niama i, chutčej za ŭsio, užo nie budzie. Adno viadoma napeŭna: 2 žniŭnia alpinisty byli žyvyja i vychodzili na suviaź. 4 žniŭnia ich čakaŭ aŭtamabil — pavodle ŭłasnaha hrafika da hetaha času jany pavinny byli spuścicca da darohi.

Značyć, trahiedyja adbyłasia ŭ pramiežku pamiž 2 i 4 žniŭnia. To-bok raniej, čym ich pačali čakać la padnožža, i za niekalki dzion da taho, jak u rajon vyjšli pieršyja ratavalniki.

Śmirnoŭ adznačaje: samo pa sabie maŭčańnie hrupy nie vyklikała tryvohi: stabilnaj suviazi ŭ ich nie było i da hetaha. Tryvohu zabili nie z-za adsutnaści paviedamleńniaŭ, a z-za taho, što alpinisty nie vyjšli da mašyny. A raniej pačać pošukavuju apieracyju fizična było niemahčyma.

Što tyčycca kankretnaj pryčyny zdareńnia, to jana zastajecca nieviadomaj. I naŭrad ci vyśvietlicca ŭ budučyni.

— Što ŭvohule adbyvajecca na takim reljefie — zrazumieła i biez ekśpiertaŭ: moža syści śnieh z krutoha schiłu, abo abrynucca karniz, nadźmuty vietram nad abryvam, abo razburycca apora pad nahoj na krutym lodzie. Usio heta zajmaje siekundy. Nivodnaja z hetych padziej nie patrabuje čyjoj-niebudź fatalnaj pamyłki: ich pravakujuć śnieh, viecier i ŭchił. Padobnaje moža zdarycca z alpinistami absalutna luboj kvalifikacyi. Što mienavita adbyłosia z hrupaj, pavodle najaŭnych materyjałaŭ vyznačyć niemahčyma.

I ŭ hetaha, pavodle słoŭ Alaksandra, jość niekalki pryčyn. Hałoŭnaja — da momantu pačatku aktyŭnaj fazy pošukaŭ haru ŭžo mocna zasypała. Śniehapady rehularna išli z pačatku miesiaca, z 8 pa 11 žniŭnia ŭ Kyrhyzstanie dziejničała štormavoje papiaredžańnie, a paśla śviežy śnieh vypadaŭ praktyčna kožnuju noč.

— My bačyli heta na ŭłasnyja vočy na zdymkach: rečy, jakija 13 žniŭnia dobra prahladalisia, užo praz sutki całkam źnikli pad śniežnym pokryvam. Usio, što mahło raskazać pra sam momant zryvu, ścierłasia raniej, čym u rajon padniaŭsia pieršy dron.

Zdymka pakazvaje vynik, a nie samu padzieju. Pa statyčnaj karcincy niemahčyma adroźnić śnieh, jaki syšoŭ razam ź ludźmi, ad śniehu, jaki syšoŭ sam pa sabie tydniem paźniej. Zona adryvu na chrybcie mahła ŭtvarycca jak u dzień avaryi, tak i značna paźniej — biez usialakaj suviazi z hrupaj. My zhadvajem jaje tolki tamu, što jana bačnaja na kadrach, a nie tamu, što ličym jaje adnaznačnaj pryčynaj.

I jašče adno: dośvied u harach vyrašaje mnohaje, ale jon nie moža admianić ni kamienia, jaki sarvaŭsia źvierchu, ni rezkaha paharšeńnia nadvorja.

Maksim Palanski i Mikałaj Śvirydaŭ — abodva «Śniežnyja barsy», za ich plačyma ŭsie piać siamitysiačnikaŭ byłoha SSSR, uklučajučy najskładaniejšy pik Pieramohi. Usie troje alpinistaŭ nieadnarazova chadzili razam, a da ŭzychodžańnia na Kurumdy rychtavalisia nie adzin miesiac.

Heta nie zabłukałyja turysty i nie ludzi, jakija čahości nie viedali pra hory. Kurumdy — surovaja viaršynia, jakuju ŭ dzievianostyja nie zmahli skaryć brytanskija, polskija i češskija ekśpiedycyi, a pieršaje paćvierdžanaje ŭzychodžańnie tam adbyłosia tolki 12 kastryčnika 2001 hoda.

Što znajšli 16 žniŭnia i čamu alpinistaŭ paličyli zahinułymi

Adrazu adznačym: čałaviečyja fihury zdymka niepasredna nie pakazvaje, bo ŭsio schavana pad płastom śniehu i abłomkami parod. Adzinaje, što ŭdałosia razhledzieć na zapisie z drona, — čaraviki ŭ koškach, častki ryštunku, elemienty adzieńnia, a taksama charakternyja abrysy pad śnieham, jakija pošukaviki identyfikujuć jak cieły.

Havaryć sa stoadsotkavaj upeŭnienaściu možna budzie tolki paśla piešaha spusku — tady ž stanie mahčymym i aficyjnaje apaznańnie.

— 18 žniŭnia MNS Kyrhyzstana paviedamiła, što 16‑ha padčas pošukavych rabot byŭ znojdzieny abutak alpinistaŭ. Častka miedyja padała heta jak abviaržeńnie našych źviestak. Nasamreč nijakaj sprečki tut niama, i ja chaču heta padkreślić, — tłumačyć Alaksandr Śmirnoŭ.

— U MNS skazali praŭdu: alpinisckija čaraviki ŭ koškach — heta sapraŭdy samy vyrazny frahmient, jaki možna razhledzieć na zapisie. Kali nazyvać tolki toje, u čym možna być upeŭnienym na sto pracentaŭ, to heta mienavita abutak. My ž da hetaj detali dadali elemienty adzieńnia, ryštunak i charakternyja abrysy, adrazu ŭdakładniŭšy: rabić kančatkovyja vysnovy pakul rana.

Roźnica pamiž našaj farmuloŭkaj i paviedamleńniem MNS — nie ŭ faktach, a ŭ stupieni aściarožnaści.

Kaardynatar pošukaŭ źviartaje ŭvahu na toje, što ź ziamli da hetaj kropki dahetul nichto nie padymaŭsia:

— Značyć, aficyjna paćvierdzić abo abvierhnuć znachodku ciapier nie moža nichto — ni my, ni dziaržaŭnyja orhany. Dakładnuju infarmacyju daść tolki spusk i nastupnaje apaznańnie. Da hetaha momantu my nie nazyvajem ni imionaŭ, ni kolkaści znojdzienych, nie publikujem kadry i nijak nie kamientujem stan frahmientaŭ.

Čamu hrupa była biez majačka?

Alaksandr, čamu alpinisty byli biez spadarožnikavaha majačka?

— Pačnu z taho, što mnohija vypuskajuć z uvahi. Spadarožnikavy telefon u hrupy byŭ, i hetaja suviaź u dadzienym rajonie pracuje: z tym ža aparatam i tym ža apierataram ja try hady tamu ździajśniaŭ pierachod ad raki Kurumdy ŭ bok pika Lenina. Adnak na maršrucie telefon tak i nie zarehistravaŭsia ŭ sietcy. Čamu — my pakul nie ŭstanavili. U jakaści viersii možna vykazać zdahadku, što chłopcy padymalisia z poŭnačy, pa-za zonaj pramoj bačnaści spadarožnikaŭ. A voś piersanalnaha aŭtanomnaha trekiera ŭ ich sapraŭdy nie było.

Tut, kaža surazmoŭca, važna razumieć niuansy. Knopka SOS na prybory pracuje tolki tady, kali čałaviek znachodzicca ŭ prytomnaści, svabodny i moža da jaje daciahnucca.

U katastrofie, jakaja adbyvajecca za niekalki siekund i nakryvaje ŭsiu hrupu, naciskać jaje prosta niama kamu. Spadziavacca na avaryjnuju knopku ŭ padobnaj situacyi nie davodzicca.

— A voś aŭtamatyčny trekier nie patrabuje ad čałavieka absalutna nijakich dziejańniaŭ. Prybor sam adpraŭlaje hieahrafičnyja kaardynaty kožnyja niekalki hadzin, pakidajučy na karcie liniju, jakaja ŭ peŭny momant abryvajecca. I voś heta źmianiła b usio. Nie trahičny vynik, a terminy: my šukali b chłopcaŭ nie na dziasiaty dzień, a ŭ samy pieršy, i ratavalniki z samaha pačatku pracavali b pa kankretnym punkcie.

Ale, kab nie stvarać iluzij, skažu i advarotnaje: dakładnyja kaardynaty nie admianiajuć niepahody. Z 8 pa 11 žniŭnia ŭ harach bušavaŭ štorm, i viertalot nie padniaŭsia b na vyšyniu ni pry jakich umovach. Majačok skaračaje čas pošuku, ale nie moža padładzić pad siabie horny charaktar.

I praktyčnaja parada dla tych, chto paśla hetaj historyi zadumajecca pra ŭłasny pachod. Trekiery byvajuć roznyja, i roźnica nie ŭ košcie, a ŭ sistemie suviazi.

Pryłady, jakija pracujuć praz Globalstar, aficyjnaha pakryćcia ŭ Centralnaj Azii nie majuć: ich zona suviazi tut prosta zakančvajecca. A voś prybory na sistemie Iridiumpracujuć spraŭna.

Pry hetym majačok pavinien być zamacavany niepasredna na čałavieku, a nie lažać u kłapanie zaplečnika — bo pry zryvie čałaviek i jaho rečy daloka nie zaŭsiody zastajucca razam. Chacia i ŭ trekiera jość svaje fizičnyja abmiežavańni: z-pad toŭščy śniehu ŭ łavinnym konusie vynasu abo z hłuchoj vuzkaj ciaśniny sihnał, chutčej za ŭsio, prabicca nie zmoža.

Kali adnoviacca pošuki?

Palavyja raboty na hary zavieršanyja: paloty spynienyja, łahier zhornuty, technika spuščanaja ŭniz. Adnak, śpiašajecca supakoić Alaksandr Śmirnoŭ, štab nie rasfarmavany.

— Praciahvajecca detalovy razbor usiaho adźniataha materyjału, ale ciapier jon vyrašaje inšuju zadaču: vyznačyć dakładnaje miesca znachodak, znajści biaśpiečnyja padychody, acanić stan schiłu i častatu schodaŭ pa hetym kułuary — usio heta nieabchodna dla padrychtoŭki evakuacyi.

Spusk, kaža surazmoŭca, — heta asobnaja i nadzvyčaj składanaja zadača, i śpiecyjalisty nie mohuć harantavać, što jana ŭvohule adbudziecca. Punkt znachodzicca ŭ zonie pavyšanaj niebiaśpieki, kudy rehularna padajuć kamiani i sychodziać łaviny. Pierš čym tudy pojduć ludzi, usie ryzyki pavinny być staranna ŭzvažanyja: biaśpieka ratavalnikaŭ — abaviazkovaja ŭmova.

— Ciapier razhladajecca mahčymaść pačać raboty ŭ aŭtorak, 25 žniŭnia. Ale jość mnostva faktaraŭ, jakija mohuć skarektavać hetyja płany. Jak tolki buduć pryniatyja kančatkovyja rašeńni i ŭzhodnienyja terminy, pra heta paviedamiać aficyjna.

Śmirnoŭ padkreślivaje: maštabnaja pošukava-vyratavalnaja apieracyja trymałasia na plačach bolš čym sotni vałancioraŭ. Siarod ich — daśviedčanyja alpinisty z roznych krain, apieratary bieśpiłotnikaŭ i vałanciory, jakija kruhłasutačna šukali začepki na videazapisach.

Da pošukaŭ dałučylisia Biełaruskaja fiederacyja alpinizmu i skałałažańnia, MNS i Dziaržaŭnaje ahienctva pa turyźmie Kyrhyzstana, Litoŭskaja asacyjacyja alpinizmu, a taksama MZS Biełarusi i MZS Litvy.

Ratavalny atrad MNS Kyrhyzstana

U praces uklučylisia nie tolki prafiesijanały, ale i rodnyja źnikłych alpinistaŭ.

— Kacia, žonka Maksima, prylacieła ŭ Kyrhyzstan i asabista ŭdzielničała ŭ pošukach. Małodšaja dačka Mikałaja viečar za viečaram razam z usimi raźbirała zdymki z dronaŭ. Artur Rubcoŭ, brat Siarhieja, ź Vilni ŭziaŭ na siabie ŭsiu viertalotnuju častku: pieramovy z avijakampanijaj, kaardynacyju ź piłotami, łahistyku i kantrol nadvorja. Jon ža prymaŭ finansavuju dapamohu ź Litvy i Jeŭropy, ź jakoj apłačvalisia lotnyja hadziny.

Asobnaja rola ŭ pošukach dastałasia Viktaru Kucko. Mužčyna razam z chłopcami rychtavaŭsia da šturmu Kurumdy, ale ŭ apošni momant u pachod nie pajšoŭ. Jon lepš za ŭsich viedaŭ ich płany: dzie płanavalisia łahiery, jak prachodziła linija spusku, što hrupa mahła rabić na kožnym adrezku šlachu. Tamu na praciahu ŭsioj apieracyi Viktar pracavaŭ u ciesnaj źviazcy z apieratarami dronaŭ, nakiroŭvajučy techniku dakładna ŭ patrebnyja siektary.

— Padsumoŭvajučy, chaču padkreślić: hory — heta zona vysokaj ryzyki, dzie navat najvyšejšy ŭzrovień prafiesijanalizmu, na žal, nie zaŭsiody ratuje ad trahiedyi, — reziumuje Alaksandr Śmirnoŭ. — Tamu, kali vy idziacie ŭ hory, biarycie trekier i pakidajcie ŭsiu infarmacyju kaardynataru zvonku. Zahadzia ŭkładajcie namahańni ŭ toje, kab u vypadku avaryi pavysić šancy na paśpiachovaje vyratavańnie.

Kamientary

Ciapier čytajuć

Trahiedyja ŭ Barysaŭskaj balnicy: unučka pacyjenta kaža, što na jaho źviarnuli ŭvahu praz šeść hadzin, kali ŭžo piena pajšła z rota — jon pamior13

Trahiedyja ŭ Barysaŭskaj balnicy: unučka pacyjenta kaža, što na jaho źviarnuli ŭvahu praz šeść hadzin, kali ŭžo piena pajšła z rota — jon pamior

Usie naviny →
Usie naviny

Biełaruskaha narkamana aryštavali ŭ Rasii. Kab nie pasadzili ŭ turmu, daviałosia achviaravać na vajnu

Ministr kupiŭ synu ŭ škołu kaścium, kašulu, tufli i zaplečnik — kolki addaŭ?5

Takajeŭ raskrytykavaŭ mužčyn, jakija abdymajucca pry sustrečy16

U Biełarusi źbirajucca zabaranić rekłamu kazino ŭ internecie6

Homielski ŭniviersitet aryhinalna zamańvaje zamiežnych studentaŭ VIDEA5

U Italii 4‑hadovaja dziaŭčynka pamierła ad dyfteryi. Jaje baćkoŭ-antyvaksieraŭ buduć sudzić, bo nie zrabili dziciaci pryščepku3

«Ciapier mnie čužaja sama kancepcyja ŭžyć niešta, čaho ty nie viedaješ». Vialikaja hutarka ź Ivanam Šyłam pra biznes, zarablańnie z dapamohaj ŠI, žančyn i botaks18

39‑hadovy akcior Pavieł Kaniok pamior u reanimacyi

Zialenski raskazaŭ pra kanflikt Fiodarava z Syrskim, jaki pryvioŭ da zvalnieńnia ministra abarony Ukrainy4

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Trahiedyja ŭ Barysaŭskaj balnicy: unučka pacyjenta kaža, što na jaho źviarnuli ŭvahu praz šeść hadzin, kali ŭžo piena pajšła z rota — jon pamior13

Trahiedyja ŭ Barysaŭskaj balnicy: unučka pacyjenta kaža, što na jaho źviarnuli ŭvahu praz šeść hadzin, kali ŭžo piena pajšła z rota — jon pamior

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić