Vy mužčyna i ŭ vas depresija? Ničoha dziŭnaha, vy ž naradzilisia letam

Pytańnie pra toje, jak źniešnija ŭmovy ŭ pieryjad unutryčeraŭnaha raźvićcia ŭpłyvajuć na dalejšaje žyćcio čałavieka, daŭno cikavić navukovuju supolnaść. Raniejšyja pracy pakazvali, što miesiac naradžeńnia moža ŭpłyvać na ryzyku ŭźniknieńnia peŭnych zachvorvańniaŭ — naprykład, šyzafrenii abo raśsiejanaha sklerozu.

Pryčyna ŭ tym, što padčas ciažarnaści arhanizm maci asabliva adčuvalny da źniešnich uździejańniaŭ, takich jak soniečnaje śviatło, charčavańnie abo infiekcyi. Hetyja tak zvanyja siezonnyja faktary navakolnaha asiarodździa źmianiajucca na praciahu hoda i, adpaviedna, mohuć upłyvać na raźvićcio jašče nienarodžanaha dziciaci.

A voś suviaź pamiž paroj hoda, kali naradziŭsia čałaviek, i najaŭnaściu ŭ jaho ŭ budučym takich raspaŭsiudžanych psichičnych prablemam, jak depresija i tryvožnyja razłady, vyvučana značna mienš. Hrupa kanadskich vučonych pasprabavała znajści adkaz na heta pytańnie.

Jak pravodziłasia daśledavańnie

Sa studzienia pa sakavik 2024 hoda daśledčyki praviali anłajn-apytańnie 303 darosłych. Siaredni ŭzrost udzielnikaŭ składaŭ kala 26 hadoŭ, 65% ź ich byli žančynami. Dobraachvotnikaŭ nabirali praz sacyjalnyja sietki, studenckija supolnaści i abjavy va ŭniviersitetach u rajonie Vankuviera.

Dla acenki psichičnaha stanu ŭdzielniki prajšli dva standartnyja testy. Pieršy — PHQ-9 (Patient Health Questionnaire-9) — dapamahaje vyjavić simptomy depresii, u tym liku stratu enierhii, prablemy sa snom i kancentracyjaj, pačućcio ŭłasnaj nikčemnaści. Druhi — GAD-7 (Generalized Anxiety Disorder-7) — pakazvaje na najaŭnaść simptomaŭ tryvožnaha razładu, takich, jak pastajannaja tryvoha, niervovaść i ŭnutranaje napružańnie.

Udzielniki taksama paviedamlali pra svoj viek, dachod, adukacyju, etničnaje pachodžańnie i siamiejny status. Miesiacy naradžeńnia daśledčyki abjadnali ŭ čatyry pory hoda — viasnu, leta, vosień i zimu.

Atrymanyja vyniki

Ahulny ŭzrovień psichałahičnych prablem siarod udzielnikaŭ akazaŭsia davoli vysokim. 84% udzielnikaŭ apytańnia mieli prykmiety depresiŭnych simptomaŭ, a ŭ 66% — prykmiety tryvožnaha razładu.

Bolš vyjaŭlenyja simptomy naziralisia ŭ maładziejšych udzielnikaŭ i ludziej ź mienšym dachodam. Žančyny ŭ siarednim taksama paviedamlali pra bolš surjoznyja simptomy, čym mužčyny.

Što tyčycca suviazi pamiž paroj hoda, u jakuju naradziŭsia čałaviek, i ryzykaj psichałahičnych prablem, to analiz vyjaviŭ tak zvany «efiekt uzajemadziejańnia» pamiž połam i siezonam naradžeńnia. Hetym statystyčnym terminam apisvajuć situacyju, kali ŭpłyŭ adnaho faktaru na vynik zaležyć ad inšaha.

Tak, mužčyny, jakija naradzilisia letam, u siarednim mieli bolš vyjaŭlenyja depresiŭnyja simptomy, čym tyja, chto naradziŭsia ŭ inšyja pory hoda. U žančyn takoj zaležnaści daśledčyki nie vyjavili.

Pry hetym navukoŭcy pakul nie mohuć upeŭniena śćviardžać, što vyjaŭlenaja suviaź nie była vypadkovaj. Statystyčny pakazčyk, jaki vykarystoŭvajuć dla acenki nadziejnaści vynikaŭ, skłaŭ 0,054 — krychu vyšej za pryniatuju ŭ navucy miažu 0,05. Tamu daśledavańnie chutčej pakazvaje na mahčymuju zakanamiernaść, čym dakazvaje jaje. Kab paćvierdzić suviaź, patrebnyja bolš maštabnyja daśledavańni.

Dla tryvožnych simptomaŭ suviazi z paroj hoda naradžeńnia nie vyjavili ni ŭ mužčyn, ni ŭ žančyn.

Jak heta možna patłumačyć?

Navukoŭcy miarkujuć, što pryčyna moža chavacca ŭ asablivaściach raźvićcia mozhu. Isnujuć danyja, što vierchniaja skronievaja dola, jakaja adkazvaje za emocyi i apracoŭku źniešnich sihnałaŭ, raźvivajecca ŭ chłopčykaŭ i dziaŭčynak pa-roznamu pad uździejańniem siezonnych faktaraŭ navakolnaha asiarodździa padčas ciažarnaści. Mienavita hetyja bijałahičnyja adroźnieńni mohuć rabić mužčyn, narodžanych letam, bolš uraźlivymi da depresii ŭ budučyni.

Niahledziačy na važnaść vysnoŭ, aŭtary zaklikajuć da aściarožnaści ŭ interpretacyjach. Pa-pieršaje, vybarka była adnosna nievialikaj i składałasia pieravažna sa studentaŭ. Pa-druhoje, pakolki heta było kros-siekcyjnaje daśledavańnie, jano fiksuje suviaź, ale nie dakazvaje pramuju pryčynna-vynikovuju zaležnaść.

Kab paćvierdzić vyjaŭlenuju suviaź, patrebnyja dalejšyja daśledavańni, jakija achopiać bolšuju kolkaść udzielnikaŭ i zabiaśpiečać bolš raznastajnuju vybarku.

• 1
• 0
• 0
• 2
• 0
• 2
• 0
• 0