Kultura33

Pamiaci Vitala Silickaha

Piša Janka Zaprudnik.

Pieradčasnaja śmierć Vitala Silickaha naniesła vializarnuju stratu biełaruskamu hramadzkamu, palityčnamu j navukovamu žyćciu.

Vybyŭ z aktyvu analitykaŭ sučasnaha palityčnaha razdarožža ŭ Biełarusi śvietłahałovy palitolah Vital Silicki. Jak kamentatar biełaruskaj sučasnaści, Vital adznačaŭsia nia tolki šyrokim kruhahladam — nabytkam hruntoŭnaj aśviety — ale j hramadzianskaj advahaj. Vital havaryŭ publična toje, da čaho prychodziŭ na asnovie analizu padziejaŭ i sytuacyi.

Niechta trapna skazaŭ: treba być advažnym, kab vieści sprečki z voraham, ale jašče bolš advažnym, kab spračacca ź siabrami.

Vital nie bajaŭsia spračacca ź siabrami, bo navukovaja sumlennaść była jamu daražejšaj za adnadumstva z pryjacielami.
Hramadzianskaja advaha była asabliva dadatnaj rysaj Silickaha-palitolaha, bo ŭ biełaruskim publičnym dyskursie vykazvańnie niepapularnaj dumki vyklikaje ciredčas z boku porstkich (časta ananimnych) kamentataraŭ abraźlivyja słovy j mianuški. Alaksandar Fiaduta, adzin ź Vitalevych siabroŭ, z žalem skazaŭ paśla jahonaj śmierci: u nas jość šmat ludziej dla svarak, ale mała dla sprečak. A ź Vitalem było cikava spračacca. Jon plonna stymulavaŭ hramadzkuju dumku, i ŭ hetym naša najvialikšaja strata ź jahonym adychodam.

U mianie ź Vitalem zaviazałasia samaja ciesnaja suviaź jašče z času jahonaha studenctva ŭ Rathierskim universytecie, dzie jon rabiŭ bakałaŭrat. Jahonaje zacikaŭleńnie kamparatyŭnym metadam vyvučańnia sacyjalnych i palityčnych źjavaŭ zaŭsiody davała temu da hutarak i sprečak, u jakich jon vyrablaŭ svoj padychod da acenak rečaisnaści.

Kali ž u 2005 hodzie vydaviectva Skierkroŭ Pres źviarnułasia da mianie z prapanovaj pieravydać moj anhłamoŭny, apublikavany ŭ 1998 hodzie,«Histaryčny słoŭnik Biełarusi» (a ŭziacca za heta ja nia moh dziela zaniataści), ja paraiŭ vydaviectvu źviarnucca da Silickaha. Vital achvoča zhadziŭsia. Nam dvum byŭ zaprapanavany kantrakt, jaki my padpisali ŭletku 2006 hodu. Damova praduhledžvała, što słoŭnik vyjdzie pad dvuma proźviščami: Silickaha j Zaprudnika. Vital salidna papracavaŭ nad dapaŭnieńniem daviednika i jon vyjšaŭ u 2007 hodzie ŭ seryi «Histaryčnyja słoŭniki Eŭropy». Aprača hetaha, kniha była apublikavanaja ŭ miakkaj vokładcy ŭ seryi «From A to Z».

U svajoj pradmovie da druhoha vydańnia «Histaryčnaha słoŭnika Biełarusi» Vital pryśviaciŭ jaho pamiaci Ŭładzimira Katkoŭskaha,
maładoha žurnalista j navukoŭca, jaki pieradčasna pamior u vieku 31-ho hodu. Jakaja trahičnaja ironija losu: adzin pamiraje ŭ 31 hod, a druhi — u 38!

U pryśviacie Vital napisaŭ: «Asoby Ŭładzimira Katkoŭskaha ja nikoli nie sustrakaŭ, ale jahonyja niepasłabnyja namahańni pašyrać biełaruskuju movu, kulturu j historyju ŭ internecie pryviali da stvareńnia šmatlikich internetaŭskich resursaŭ, jakimi ja karystaŭsia ŭ svajoj pracy».

Uładzimir Katkoŭski zyjšoŭ z žyćcia 26 travienia 2007 hodu, akurat dzień pierad tym jak Vital vysłaŭ da druku svoj apracavany manuskrypt histaryčnaha słoŭnika.

Śvietłyja postaci dvuch zaŭčasna pamierłych navukoŭcaŭ i patryjotaŭ, zavočna źjadnanych u pošuku vyjścia Biełarusi z postsavieckaha tupika, stajać siońnia pierad nami jak symbal biełaruskaj histaryčnaj trahiedyi.
Ale ichnyja postaci adnačasna — i śviedčańnie taho, što biełaruskaja narodnaja hleba nia straciła svaje samaabaronnaje pładavitaści, nia straciła svajho nacyjanalnaha imunitetu.

Viečnaja pamiać Vitalu Silickamu ŭ viečnaj Baćkaŭščynie, jakoj jon ščodra pasłužyŭ svaim ziamnym žyćciom!

Kamientary3

Ciapier čytajuć

Sakratar Rady biaśpieki zaklikaŭ biełarusaŭ ustrymacca ad pajezdak u Rasiju7

Sakratar Rady biaśpieki zaklikaŭ biełarusaŭ ustrymacca ad pajezdak u Rasiju

Usie naviny →
Usie naviny

Na Kamaroŭcy «abiascenilisia» jahady

Paškodziŭ radzimku — atrymaŭ rak. Ankołah raźviančaŭ mify pra miełanomu1

Mahiloviec pahladzieŭ u svoj mabilnik: hieałakacyja vyznačałasia jak Smalensk7

Ukraina ŭdaryła na NPZ u Nižaharodskaj vobłaści, jaki zabiaśpiečvaje Maskvu i vobłaść palivam4

«My ačmureli ad taho, nakolki heta doraha». Kolki biełarusy zaraz traciać na viasielle3

Lidarku vieniesuelskaj apazicyi Maryju Karynu Mačada nie puścili na radzimu3

Hety architektar prajektuje padziemnyja harady dla samych bahatych na vypadak Treciaj suśvietnaj vajny7

Sabaka ŭkusiŭ dzicia niepadalok ad dziciačaj placoŭki, kali toje sprabavała zaleźci na dreva? Viersii maci i haspadara3

Relihija moža dziejničać na mozh jak narkotyk — u dobrym sensie słova4

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Sakratar Rady biaśpieki zaklikaŭ biełarusaŭ ustrymacca ad pajezdak u Rasiju7

Sakratar Rady biaśpieki zaklikaŭ biełarusaŭ ustrymacca ad pajezdak u Rasiju

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić