Jak ja pryvodziła navakolnych u biełaruskamoŭny šok

Kajusia: pa-biełarusku razmaŭlaju tolki čas ad času — u zaležnaści ad abstavin i surazmoŭcy. Adnak i hetych vypadkaŭ chapaje, kab pryvieści prysutnych u kulturny šok.

* * *

Cyrulnia. Majstar korpajecca ŭ maich vałasach, raptam zvonić telefon. Na suviazi — kaleha i siabar Rusłan Harbačoŭ (u adroźnieńnie ad mianie — całkam biełaruskamoŭny). Damaŭlajusia na sustreču — viadoma, pa-biełarusku. Kładu mabilnik ŭ kišeniu. Ahladajusia navokał… — u pakoi praniźlivaja cišynia.

Cyrulniki, naviedvalniki i navat administratar, jaki prybieh z recepcyi, u niamoj scenie nie zvodziać ź mianie vačej. Navat muchi, zdajecca, zdochli…

Pieršaj prychodzić u siabie maja majstar.

— Nu, ni fiha siebie, kakije k nam klijenty chodiat! — ci to ŭ zachapleńni, ci to z žacham vydychaje jana.

— Kstati, ono u vas dažie kak-to krasivo połučajetsia! — adviešvaje mnie «kamplimient» adzin z naviedvalnikaŭ.

* * *

2010 hod. Viadu syna pieršy raz u pieršy kłas. Razryvajecca mabilnik — Aleś Michalevič. Vychodžu ŭ kalidor, kab nie turbavać baćkoŭ i nastaŭnikaŭ. Nie paśpiavaju zakončyć razmovu, jak da mianie padychodzić mužčyna i ciśnie ruku.

«Eto ž nado! Piervyj raz vižu, kak u nas po-biełoruski hovoriat!.. Da jeŝie i dievuška!.. Da jeŝie i krasivaja!..»

* * *

«Mam, a jak pa-biełarusku budzie «popa»? — cikavicca siamihadovy syn. Z samymi horšymi dumkami prapanoŭvaju varyjanty.

«Pryščepka ŭ azadak, pryščepka ŭ dupu…» — prymiaraje mały novaje słova.

Ja ŭzdychaju z palohkaj: moŭnyja praktykavańni akazalisia dosyć biaskryŭdnymi.

* * *

— Małajčyna! — vynošu vierdykt damašniaj pracy syna pa biełaruskaj movie.

— Treba kazać «małajdziec»! — papraŭlaje mianie mały.

— Heta chto tabie takoje skazaŭ? — ździŭlajusia ja.

— Nastaŭnica tak zaŭsiody kaža: «Małajdziec, sadzisia!»…

* * *

2009 hod.

— Zdravstvujtie! Pieriepiś nasielenija.

— Dobry dzień! Zachodźcie, kali łaska, — zaprašaju pa-biełarusku pierapisčyka — maładoha chłopca (pa ŭsim vidać, studenta).

— Kakoj u vas nomier tielefona? — z chodu pytajecca vizicior i ŭžo navažvajecca niešta paznačać.

— Pačakajcie, a čamu vy nie pytajeciesia ŭ mianie, błanki na jakoj movie ja chaču zapaŭniać?

— A u mienia tolko na russkom, — razhublena paciskaje plačyma chłopiec.

— Ale ž ja chaču pa-biełarusku. Dla mianie heta — pryncypovaje pytańnie.

— No ja nie vział s soboj biełorusskije błanki, — nie zdajecca pierapisčyk.

— Što ž, tady pryjdziecca schadzić i ŭziać. Prabačcie, ale pa-rusku ja zapaŭniać nie budu.

— A davajtie, znajetie čto: my zapołnim russkij, a potom ja eto vsie pieriepišu v biełorusskij, — vyrašyŭ prajavić kiemlivaść chłopiec.

Ale ja nastrojena rašuča.

— Prabačcie, što nastojvaju, ale ja chaču adrazu zapaŭniać mienavita biełaruskamoŭny varyjant.

— Nu tohda, iźvinitie, — zaźbiraŭsia chłopiec u jaŭnym rasčaravańni, paabiacaŭšy prynieści patrebnyja błanki praz hadzinu.

Ale ni praz hadzinu, ni praź dźvie, ni praź dzień, pierapisčyk nie źjaviŭsia. Viarnuŭsia jon tolki ŭ apošni dzień pierapisu, kali ja ŭžo zhubiła nadzieju być «pierapisanaj». Na ščaście, ź biełaruskamoŭnym błankam. Jaho my i zapoŭnili razam: ja čytała jamu pytańni pa-biełarusku i tykała palcam u patrebnaje miesca, a jon staviŭ tam «ptušačku».

* * *

Ramont u kvatery ŭžo pierajšoŭ u stadyju stychijnaha biedstva. Daju apošnija ŭkazańni majstram:

— Na etoj stienie oboi možno nie pieriekleivať — tut budiet bibliotieka.

— Čto budiet? — ź jaŭnym nieparazumieńniem pierapytvaje mianie rabočy.

— Bibliotieka! Nu, knižki tam vsiakije budut stojať, — niby apraŭdvajučysia, sprabuju tłumačyć ja.

— A začiem? — uvodzić u stupar pytańniem majstar. Pakul ja ŭ razhublenaści šukaju adkazu, razdajecca zvanok. Z palohkaj zdymaju trubku — palityk Viačasłaŭ Siŭčyk. Skončyŭšy razmovu (zrazumieła, pa-biełarusku), znoŭ pavaročvajusia da majstroŭ. Abodva — u aniamieńni.

— Eto ty siejčas na kakom jazykie hovoriła?..

* * *

Turcyja. Ad niama čaho rabić badziajemsia pa maleńkich kramach z roznaj niepatrebnaj drobiaźziu.

— Rośsija? — amal biez akcentu pytaje mianie pałki turak, sprabujučy zbyć čarhovuju fihniu.

— Biełaruś, — machaju hałavoj, dajučy zrazumieć, što ničoha ŭ jaho nie atrymajecca.

— O! Ja-ka-cha-juBie-ła-ruś!..

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0