Handlary adzieńniem, supracoŭniki ahraservisu i KDB. Chto pracuje ŭ arhanizacyi, adkaznaj za jadzierny mohilnik u Biełarusi?
Paśla taho jak «Biełaruskuju arhanizacyju pa abychodžańni z radyjoaktyŭnymi adkidami» (BiełRAA) uznačaliŭ eks-supracoŭnik KDB, na sajcie pradpryjemstva schavali jaho kadravy skład, prybraŭšy adpaviedny punkt mieniu. U suviazi z hetym vydańnie «Fłahštok» vyrašyła daviedacca padrabiaznaści pra tych rabotnikaŭ BiełRAA, śpis jakich udałosia zachavać, kab pahladzieć, chto adkazny za pachavańnie radyjeaktyŭnych adkidaŭ u Biełarusi, — i mocna ździviŭsia.
Vyvučyŭšy dziejańni kamandy BiełRAA — ich sustrečy z hramadzianami, matyvacyjnyja videa, žurnalisty zasumniavalisia ŭ kvalifikacyi rabotnikaŭ. I ŭ vyniku vyśvietlili, što profilnych śpiecyjalistaŭ siarod piersanału akazałasia niašmat.
Jak vyśvietliŭ «Fłahštok» z dapamohaj «Kibierpartyzan», kamandaj, jakaja adkazvaje za vybar placoŭki pad schovišča radyjoaktyŭnych adkidaŭ (jano moža źjavicca ŭ Chojnickim, Mścisłaŭskim abo Astravieckim rajonach), kirujuć zusim nie profi — dyrektar i jaho namieśnik nie majuć adpaviednaj adukacyi i vopytu. Voś asnoŭnaje pra rabotnikaŭ, čyje asoby viadomyja.
Arhanizacyja, adkaznaja za šmatviekavoje zachoŭvańnie radyjeaktyŭnych adkidaŭ, pačynała svaju dziejnaść pad kiraŭnictvam Dźmitryja Łohvina, jaki skončyŭ enierhietyčny fakultet Homielskaha dziaržaŭnaha techničnaha ŭniviersiteta imia Suchoha i pracavaŭ u hazavaj enierhietycy.
Pra novaha kiraŭnika BiełRAA raniej užo paviedamlałasia. Heta Michaił Kisiel, u pasłužnym śpisie jakoha, akramia pasady «vajskoviec v/č 10091» (Centralny aparat Kamiteta dziaržaŭnaj biaśpieki) da momantu pastupleńnia na słužbu ŭ achovu BiełAES, nijakich inšych śpiecyjalnaściaŭ niama naohuł. Źviestki pra jaho adukacyju niedastupnyja.
Anałahičnaja situacyja z namieśnikam dyrektara BiełRAA, jaki taksama nie źjaŭlajecca kampietentnym śpiecyjalistam. Heta Viktar Kudzin, jaki pracavaŭ u Kamitecie dziaržkantrolu z 1996 hoda (na toj momant — Słužba kantrolu prezidenta) da momantu pryznačeńnia ŭ BiełRAA ŭ 2023 hodzie, kali była stvorana hetaja arhanizacyja. U źviestkach pra jaho adukacyju značycca tolki Akademija kiravańnia pry prezidencie.
Nie tolki Kisiel — u kalektyvie akazaŭsia jašče adzin eks-supracoŭnik KDB, jaki pryjšoŭ u BiełRAA z Administracyi Łukašenki
Jašče dvuch rabotnikaŭ BiełRAA asobna ŭstanavili «Kibierpartyzany». Adzin ź ich — Alaksandr Jackoŭski, jakim taksama ŭkamplektavali pradpryjemstva ŭ 2023 hodzie.
Jahonaja dakładnaja pasada na BiełRAA nieviadomaja, jon nie pradstaŭleny ni na sajcie, ni ŭ infarmacyjnych kanałach pradpryjemstva, a voś papiarednimi miescami pracy — jašče ŭ tym ža 2023 hodzie — značacca:
- Administracyja prezidenta Respubliki Biełaruś
- Dziaržaŭny sakrataryjat Savieta biaśpieki Respubliki Biełaruś
- Pałata pradstaŭnikoŭ Nacyjanalnaha schodu RB
- Kiraŭnictva spravami prezidenta RB
- Centralnaja kamisija pa vybarach i praviadzieńni respublikanskich refierendumaŭ
U hetych miescach jon pracavaŭ u pieryjad z 2012 hoda. Prykmietna, što nijakich zhadak u internecie pra jaho ŭ suviazi z hetymi orhanami ŭłady niama. Da taho jak trapić u «vyšejšyja ešałony ŭłady», Jackoŭski pracavaŭ na AAT «Ahat — elektramiechaničny zavod». A jašče raniej, z 2003 hoda, jon byŭ opieraŭpaŭnavažanym Upraŭleńnia vajskovaj kontrraźviedki KDB.
Inžynier pa abychodžańni z radyjoaktyŭnymi adchodami da hetaha pracavała ŭ Zara
Načalnica siektara jurydyčnaj i kadravaj raboty Nastaśsia Piatrova pačynała svaju karjeru ŭ AAT «Biešankovičy Ahraservis». Zatym u śpisie — adździeł adukacyi rajvykankama, pradpryjemstvy «Viciebskabłhaz» i «Dziarženierhahaznahlad». Z 2023 hoda — BiełRAA.
Inžynier pa abychodžańni z radyjoaktyŭnymi adkidami Hanna Kryvieckaja raniej i zusim zajmałasia… prodažam adzieńnia. Jana pracavała ŭ pryvatnym pradpryjemstvie TAA «ZARA BŁR» (roźničny handal adzieńniem u śpiecyjalizavanych kramach) u 2022 hodzie, zatym — u Respublikanskim centry techničnaj tvorčaści.
Načalnik adździeła kapitalnaha budaŭnictva, infarmacyjnych technałohij i transpartnaha zabieśpiačeńnia Pavieł Zialčan, jak akazałasia, doŭha nie zatrymlivaŭsia na pasadach i za apošnija hady źmianiŭ bolš za dziesiatak miescaŭ pracy. U asnoŭnym heta byli pryvatnyja pradpryjemstvy. Pryčym ich śpiecyjalizacyja była samaja raznastajnaja — ad mebli i zapčastak da elektroniki i vieterynarnych tavaraŭ.
Jahony namieśnik Dźmitryj Piatrovič raniej taksama pracavaŭ na pryvatnych pradpryjemstvach, a ŭ dziaržaŭnych arhanizacyjach byŭ taksama namieśnikam načalnika (naprykład, u «Bielinviestenierhaźbieražeńni»).
Z vopytam pryjšła ŭ BiełRAA načalnica vytvorča-techničnaha adździeła Taćciana Lisianovič. Jana kala siami hadoŭ pracavała ŭ instytucie enierhietyčnych i jadziernych daśledavańniaŭ «Sosny».
A voś u śpiecyjalista pa radyjacyjnaj biaśpiecy i achovie navakolnaha asiarodździa Nastaśsi Basak niama takoha bekhraŭndu. BiełRAA stała jaje pieršym miescam pracy — u 2023 hodzie jana jašče abaraniała dypłom. Praŭda, adukacyju maje profilnuju — skončyła Mižnarodny dziaržaŭny ekałahičny instytut imia Sacharava BDU.
Znajšoŭsia ŭ kalektyvie i jašče adzin kvalifikavany rabotnik — heta łabarantka Natalla Kołbun. Jana maje adukacyju chimika, adnak da pracy ŭ BiełRAA ŭ śfiery abychodžańnia z radyjeaktyŭnymi adkidami zaŭvažanaja nie była.
«Kampietentny ŭ nas tolki prezident»
«Fłahštok» patelefanavaŭ ad imia nieabyjakavaha hramadzianina na telefonnuju liniju BiełRAA «Pravierana. Dastavierna». Tam paćvierdzili, što «ŭ nas takoj infarmacyi na sajcie ciapier niama». Na pytańnie, ci jość u kiraŭnika Michaiła Kisiala profilnaja adukacyja, adkazali:
«Čałaviek pryjšoŭ nie prosta tak z vulicy, čałaviek pryjšoŭ viedajučy i razumiejučy».
Pra jaho adukacyju adkazu tak i nie dali, ale prahučała nastupnaje:
«Kampietentny ŭ pytańniach miesca zachoŭvańnia [adkidaŭ BiełAES] u nas tolki prezident. […] Kančatkovaje rašeńnie ab raźmiaščeńni našaha abjekta budzie prymacca na ŭzroŭni prezidenta Respubliki Biełaruś».
Na pramoje pytańnie, ci vałodajuć śpiecyjalisty BiełRAA dastatkovymi kampietencyjami, kab zrabić nieabchodnaje zaklučeńnie ab placoŭcy pad jadzierny mahilnik, supracoŭnica adkazała, što nie maje prava davać acenku kampietentnaści inšych rabotnikaŭ. Infarmacyju ab adukacyi śpiecyjalistaŭ BiełRAA jana taksama dać admoviłasia.
«Kamiercyjna-biurakratyčnaja prakładka, zdolnaja asvojvać biudžet praz zvykłyja łancužki pastavak»
Taki kadravy skład pradpryjemstva prakamientavaŭ «Fłahštoku» radyjacyjny chimik, ekśpiert pa chimičnaj i radyjacyjnaj biaśpiecy, zaprošany daśledčyk Instytuta hłabalnych katastrafičnych ryzyk Siarhiej Biesarab:
«Heta dakładna nie ekspłuatujučaja atamtech arhanizacyja nacyjanalnaha ŭzroŭniu. Heta niešta typovaje postsavieckaje, kamiercyjna-biurakratyčnaja prakładka, zdolnaja asvojvać biudžet praz zvykłyja łancužki pastavak. Kadravy skład — heta zbornaja salanka sa studentaŭ, handlaroŭ aptovymi tavarami, ryełtaraŭ, školnych mietadystak i aŭdytaraŭ Kamiteta dziaržkantrolu, jakaja absalutna nie ŭkładvajecca ŭ paniaćcie «praca ź jadziernymi adkidami».
Ekśpiert adznačaje, što krychu vypadaje z ahulnaj kanvy Lisianovič, i z usiaho pieraliku supracoŭnikaŭ tolki jana (mierkavana) zmoža pračytać jakija-niebudź techničnyja spravazdačy francuzskich ci finskich atamščykaŭ, jakija pracujuć z radyjeaktyŭnymi adkidami — mienavita ŭ hetych krainach ciapier akumulavany najlepšy suśvietny dośvied u abychodžańni z RAA.
«Astatniuju kamandu možna nazvać bieskarysnaj. Jak aptovyja pradaŭcy buduć aceńvać ciepłavydzialeńnie vysokaaktyŭnych ašklanionych zborak i presavaje abstalavańnie dla kampaktyzacyi ijonaabmiennych smoł? Vierahodna, pa maržynalnaści zakupki. Mahčyma, kali supracoŭniki schopiać hadavuju dozu praź niapravilna adkalibravany ekran (tamu što ich načalnik paniaćcia nie maje pra imaviernasny analiz biaśpieki), im prosta vydaduć praterminavany jodamaryn sa składoŭ».
Śpiecyjalist źviartaje ŭvahu, što za arhanizacyjnuju nadziejnaść i kulturu biaśpieki, miarkujučy pa ŭsim, budzie adkazvać Kudzin, jaki 21 hod pravioŭ u Kamitecie dziaržkantrolu:
«U simbijozie z čynoŭnikami z «adździeła adukacyi» i hazaŭščykami, padychod da ekspłuatacyi mohilnika, chutčej za ŭsio, budzie hruntavacca na ŭtojvańni lubych prablem. Kali kantejniery PZRA pačnuć padciakać, chutčej za ŭsio, Kudzinu nie dałožać z-za strachu atrymać kryminalny artykuł, a sam jon nie adroźnić dazimietr ad termomietra. Kultura biaśpieki na hetym abjekcie miortvaja da jaho adkryćcia».
My majem «kadravy sałat aliŭje» sa śpiecyjalistaŭ roźničnaha handlu i ahraservisaŭ, robić vysnovu ekśpiert:
«Vykažu zdahadku, što heta aznačaje, što dziaržava nie źbirajecca budavać vysokatechnałahičnaje šmatbarjernaje (u patencyjale navat hieałahičnaje) schovišča dla abarony nasielnictva. Jany źbirajucca banalna zakapać jadziernyja bočki na ŭźlesku pa standartach hazapravodaŭ 90‑ch hadoŭ pad nahladam «mocnych haspadarnikaŭ» i adstaŭnych kantraloraŭ. Pa ŭsich zakonach zdarovaha sensu zrazumieła, što hetaja struktura fizična nie zdolnaja ni raspracavać kampietentny adkaz MAHATE, ni pravieści eka/radyjacyjnuju abaronu prajekta PZRA pa sučasnych normach, ni tym bolš kiravać radyjenuklidnymi pavodzinami».
Pierad vychadam rasśledavańnia žurnalist «Fłahštoka» źviazvaŭsia z pryjomnaj dyrektara BiełRAA dla atrymańnia aficyjnaha kamientara. Sakratar paviedamiła, što dyrektar Michaił Kisiel zaraz zaniaty, ale pieratelefanuje da abiedu. Da vyznačanaha času zvanka nie było.
Pradpryjemstva pa abychodžańni z radyjeaktyŭnymi adkidami schavała strukturu i štat paśla prychodu dyrektara z KDB
Kiravać vybaram placoŭki dla mohilnika jadziernych adkidaŭ budzie były supracoŭnik KDB
Zvolnili kiraŭnika pradpryjemstva, jakoje vybiraje miesca pad mohilnik dla radyjeaktyŭnych adkidaŭ
Bolš za 70% ludziej u Astraŭcy nie suprać, kab u ich zrabili mohilnik radyjeaktyŭnych adkidaŭ — dziaržaŭnyja apytańni
Stała viadoma, jak budzie vyhladać mohilnik dla radyjeaktyŭnych adkidaŭ u Biełarusi
Ciapier čytajuć
«Ja nie bomž, u mianie navat biełyja škarpetki». U Minsku dziaŭčyna z Łuhanska raskłała pałatku prosta ŭ padjeździe šmatpaviarchovika, ustryvožyŭšy žycharoŭ1616
Kamientary