Ivonka Surviłła: “Svaja ŭłada raniej ci paźniej pryjdzie”

 Ivonka Surviłła: “Svaja ŭłada raniej ci paźniej pryjdzie”

Hutarka sa Staršynioju Rady Biełaruskaj Narodnaj Respubliki z nahody dziesiacihodździa z momantu adnaŭleńnia “Našaj Nivy”

“NN”: Sioleta spaŭniajecca 10 hadoŭ, jak niezaležnaść Biełarusi pryznaŭ śviet. Spadarynia Staršynia, hetaje dziesiacihodździe zastaniecca ŭ historyi jak peryjad strataŭ ci jak čas zdabytkaŭ?

Ivonka Surviłła: Historyja padzielić hetyja dziesiać hadoŭ na dva peryjady: pieršyja try hady buduć ličycca peryjadam adradžeńnia, zdabytkaŭ i vialikich nadziejaŭ, a nastupnyja siem — peryjadam dyktatury, ekanamičnaha zastoju j pavarotu denacyjanalizacyi savieckich časoŭ.

Zdabytaha za pieršyja hady niezaležnaści Biełaruś nia straciła. Stracić tolki tady, kali naš narod dazvolić režymu ŭciahnuć jaho ŭ “sajuz” z Rasiejaj. Pakul što Biełaruś jašče na mapach śvietu fihuruje jak niezaležnaja kraina. Našaja moładź jašče nia zmušanaja addavać žyćcio za čužyja intaresy ŭ Čačenii. Biełarusiaj cikavicca śviet, viedamyja ludzi vystupajuć u abaronu našych čałaviečych pravoŭ. Ciapier užo nam niama patreby dakazvać, što tut nie Rasieja, što my nie rasiejcy.

U Biełarusi vialikaja častka nasielnictva tolki niadaŭna daviedałasia ab svajoj historyi, svajoj bahataj kultury: užo nie ŭvažaje Ivana Hroznaha svaim hierojem, a hanarycca Kastusiom Kalinoŭskim dy słuččakami, svajoj movaj, svajoj kulturaj. Hetyja ludzi rabami nia buduć. Buduć zmahacca za svaju čałaviečuju hodnaść, pakul nie zdabuduć sabie volnaj dziaržavy, kab žyć biaz strachu, narmalna i zamožna.

Usio heta, biezumoŭna, zdabytki.

Apošnija siem hadoŭ u našaj historyi zastanucca peryjadam niavykarystanych mahčymaściaŭ, stračanych šancaŭ, zmarnavanaha času. Zamiž taho, kab karystać, jak našyja susiedzi, z dapamohi cyvilizavanaha śvietu dy pracavać na karyść svajho narodu, Biełaruś štoraz bolš izalavałasia dy biadnieła.

My tut robim vialikija vysiłki, kab davieści da viedama śvietu, što Łukašenka nia jość pradstaŭnikom našaha narodu. Što jon — paprostu časovaja źjava. Dabiŭsia da ŭłady z dapamohaj Maskvy i joj słužyć. Dasiul, dziakavać Bohu, nia zmoh intehravać krainu ŭ Rasieju. Ale niebiaśpieka hetaja i nadalej isnuje. Kali Pucin zdoleje źmianić kanstytucyju Rasiejskaj Federacyi, kab padoŭžyć svoj mandat, jon moža zaadno zrabić u joj adpaviednyja papraŭki dy adnavić kolišni “sajuz”. Mahčyma, heta hałoŭnaja meta jahonaj zadumy.

Miž tym, Biełaruś kraina nia biednaja, jak heta adviečna imknulisia dakazać našyja susiedzi. Narod naš mocna paciarpieŭ u XX st., adnak jon vyžyŭ. Jon žyćciazdolny. Ujavicie sabie, što my mahli b dasiahnuć, kab nie hamavalisia našyja vysiłki dy inicyjatyvy. My zdolnyja ŭźniać naš kraj da ŭzroŭniu najbolš raźvitych krainaŭ Eŭropy. My mahli b šmat zrabić u hetym kirunku za apošnija 10 hadoŭ, kab nia vybrali ŭ 1994-m čałavieka, jaki mieŭ inšyja mety i ambicyi.

“NN”: Na čym bazujecca Vaš aptymizm?

I.S.: Mocna vieru ŭ biełaruski narod, u jahony rozum, zdolnaści, pracavitaść. Mocna vieru ŭ našuju moładź, jakaja ŭžo dakazała svaju addanaść rodnamu kraju, jakaja mieła nahodu być za miažoj dy bačyć, jak žyvuć inšyja, i jakaja maje enerhiju, u adroźnieńnie ad ciapier užo spracavanych starejšych.

Dyj kraina našaja ŭ siaredzinie Eŭropy. Hetaja akaličnaść sama saboju ŭ narmalnych abstavinach užo robić nas bahatymi, bo susiedzi zmušanyja prajaždžać praz naš kraj, płacić za transpart svaich tavaraŭ pa našych darohach.

Kali ŭłada našaja budzie pracavać na karyść svajho narodu, adbuduje našuju cudoŭnuju Baćkaŭščynu, zrobić jaje čystaj ekalahična i takoj cikavaj, što buduć pryjaždžać ź investycyjami nia tolki ziemlaki, jakija žyvuć u inšych krainach, ale j čužaziemnyja pradprymalniki. My — adzin z najhaścińniejšych narodaŭ u śviecie. Kanadyjcy, jakija adviedvajuć Biełaruś, viartajucca zachoplenyja vietlivaściu, ščyraściu, ciepłynioj našych ludziej. A hetyja jakaści mocna ceniacca ŭ śviecie, dzie panuje napružanaść, stres. Da taho ž my ŭ Eŭropie, zusim blizieńka ad turystyčnaha rynku...

Svaja ŭłada — a jana raniej ci paźniej pryjdzie — budzie dobrym haspadarom u krainie. Nia budzie vydatkoŭvać hrašovyja srodki na siłavyja struktury, kab baranicca ad svajho narodu, a budzie kłapacicca ab jahonym dabrabycie, likvidavać radyjacyjnaje zabrudžańnie, stvarać narmalnyja ŭmovy žyćcia. Pastavić krainu na nohi, pierastanie jaje izalavać, a naadvarot, budzie staracca zdabyć padtrymku ad inšych pryjaznych krainaŭ.

Dziela jakaściaŭ našaha narodu, dziela pryhastva našaha kraju, dziela jaho stanovišča ŭ centry Eŭropy, mocna vieru ŭ lepšuju budučyniu Biełarusi.

Spadziajusia, što narod naš vybiera na prezydenta dobraha čałavieka, biełaruskaha patryjota, jaki budzie jaho šanavać i dbać pra jahony dabrabyt.

“NN”: Čym, na Vašuju dumku, jość hazeta “NN” dla biełaruskaha hramadztva?

I.S.: Dla biełaruskaha hramadztva “Naša Niva” — heta toj hołas voli, hodnaści, pašany da ŭsiaho biełaruskaha, jaki tak mocna jamu ciapier patrebny.

Z mužam my “NN” pačali čytać ledź tolki jana adnaviłasia dziesiać hod tamu. Jaje ŭzrovień i adnačasova jaje patryjatyčny kirunak rabili jaje dla nas cikavaj i miłaj, “svajoj”. Vinšuju ź dziesiacihodździem!

Hutaryŭ Andrej Dyńko