Kamentary
Vasil Lavonaŭ pra Žodzinskuju turmu: “Ja prajšoŭ čatyry turmy, paznajomiŭsia z čatyrma cytadelami. Sproby psychalahičnaha cisku byli tolki ŭ Žodzinie. Što datyčyć achovy, ja nie mahu skazać, što niechta, aproč žodzinskich, sprabavaŭ parušyć zakon i niešta zrabić mnie naŭmysna”.
Alaksiej Šydłoŭski pra Žodzinskuju turmu: “Takim samym rykam było zroblenaje aficyjnaje paviedamleńnie: “Vy prybyli ŭ Žodzinski centrał “Čorny Busieł”. Tut vy nia ludzi, i my zrobim usio, kab vy adčuli heta. Biez kamandy — nie pavaročvać navat hałavy, ruchacca tolki bieham z zakładzienymi za śpinu rukami, trymać adlehłaść dva metry adzin ad adnaho. Kali da vas źviartajucca — adkazvać całkam proźvišča, imia, imia pa baćku, datu naradžeńnia, baćkoŭ, žonak, artykuły, pavodle jakich utrymlivajeciesia pad vartaj. Papiaredžvaju — za zapinku budziem bić, za razmovy pamiž saboju — budziem bić. Kali chto zadumaje spračacca, žyvym da kamery nia dojdzie! Pačali!..
Kali dajšła čarha da Vadzima Łabkoviča, načalnik źmieny paviedamiŭ:
— Uvaha! Siońnia na etapie beenefaŭcy, amatary irvać ściahi. Pastaŭciesia da ich z usioj uvahaj, kali łaska!
Dalej ja pačuŭ, jak Vadzima kolki razoŭ udaryli (čuvać było, jak jon upaŭ)…
Mianie vyklikali siarod apošnich. Pierš čym nazvać svaje dadzienyja, ja paviedamiŭ, što ja na haładoŭcy. Milicyjant sčyrvanieŭ i dvojčy ŭdaryŭ mianie ŭ hrudzi. Ja ŭtrymaŭsia na nahach i pasprabavaŭ byŭ biez zapinki nazvać svaje dadzienyja, ale na artykułach Kryminalnaha kodeksu mianie zamknuła. Z usich bakoŭ pasypalisia ŭdary kułakami, tak što ja ŭpaŭ…
— Dyk što, ściahi lubiš? Anu, chłopcy, namalujcie jamu na śpinie ściah!
...Paśla hetaj “vandroŭki” na śpinie sapraŭdy ŭtvaryŭsia bieł-čyrvona-bieły ściah, jaki nazaŭtra źmianiŭ čyrvonuju pałasu na sinie-čornuju”.
Alaksiej Šydłoŭski tłumačyć heta tym, što biełaruski Aśviencim znachodzicca ŭ zaštatnym haradku, i ŭsio, što tam adbyvajecca, nie traplaje da viedama hramadzkaści. Tak było. Ale siońnia paviedamleńni stul traplajuć u ŚMI. Jość vypadki, kali zatrymanyja i skiravanyja tudy da vyśviatleńnia ludzi vychodzili invalidami.
Kamentar pravaabaroncy
Farmalna – usio zakonna
Ščukin asudžany na try miesiacy aryštu nie pa administracyjnym artykule, a pa kryminalnym — chulihanstva. Aryšt na try miesiacy — heta nie administracyjnaje, a kryminalnaje pakarańnie. Novaje kryminalnaje zakanadaŭstva Biełarusi patrabuje, kab taki aryšt źniavolenyja adbyvali ŭ aryštanckich damach, ale takich ustanovaŭ u Biełarusi nie isnuje (nie pabudavali jašče), tamu ŭtrymańnie takich asudžanych u śledčych izalatarach źjaŭlajecca ahulnaj praktykaj. Parušeńniem źjaŭlajecca taksama ŭtrymańnie asudžanych pa praviłach izalataru, ale heta taksama źjaŭlajecca ahulnaj praktykaj.
Pieravod Ščukina ŭ Žodzina paharšaje ŭmovy jahonaha ŭtrymańnia, ale reč u tym, što Vaładarka ŭ Miensku pierapoŭnienaja. U Biełarusi SIZA majuć adziny status i nia majuć hradacyi pa režymach. Tamu pieravod vykanany farmalna zakonna.
Juryst pravaabarončaha centru “Viasna” Andrej Kazakievič, t.(017) 231-08-44
Kamientary