10 studzienia 2003
Hraf ci nia hraf?
Pan Alaksandar Prušynski, jaki nazyvaje siabie hrafam, nia maje na hety tytuł prava. Voś źviestki pra tytuły Prušynskich.
Juzaf Prušynski byccam atrymaŭ u 1783 h. tytuł hrafa ŭ Aŭstryi. Nie pakinuŭ synoŭ. Toj samy Juzaf Prušynski atrymaŭ u 1805 h. ad Papy Pija VII asabisty hrafski tytuł.
Branisłaŭ-Marceli Prušynski (1849–1918 (20?)) atrymaŭ u 1883 h. ad Papy Leana XIII spadčynny hrafski tytuł na ŭmovach prymahienitury. Nie pakinuŭ synoŭ.
Česłaŭ-Jan-Piotra Prušynski (1855—1938) atrymaŭ u 1902 h. ad Papy spadčynny hrafski tytuł na ŭmovach prymahienitury. Prava prymahienitury aznačaje, što tytuł naśledujecca starejšym synam paśla śmierci baćki. Kali synoŭ niama, tytuł pierachodzić da starejšaha ŭ rodzie. Spadčyńnikami papskich tytułaŭ mohuć być tolki asoby, narodžanyja ad šlubaŭ, uziatych u Kaściole. Tolki adna asoba z rodu moža mieć nadadzieny Papam tytuł. Ciapier hrafam Prušynskim źjaŭlajecca Česłaŭ-Jan Prušynski (nar. 1922), jaki žyvie va Ŭrocłavie. Synoŭ jon nia maje, tamu ŭ spadčynu tytuł atrymaje jahony brat Uładzimier-Maryja-Antoni Prušynski, dalej — brataŭ syn i h.d.
Uładzisłaŭ Viaroŭkin-Šaluta, sudździa vyvodny Zhurtavańnia biełaruskaj šlachty
***
Až dvojčy hraf!
Adkazvajučy sp.Viaroŭkinu, chacieŭ by skazać nastupnaje. Na pačatku XX st. piać zamožnych bratoŭ Prušynskich zastalisia biez synoŭ. Siamiejnaja rada pastanaviła, što moj dzied Edvard, udaviec, aženicca paŭtorna. U vyniku jaho suženstva naradzilisia dvoje synoŭ. Moj baćka Ksavery, jak pieršarodny, mieŭ atrymać u spadčynu ŭsie ziemli svajho baćki i dziadźkoŭ, a taksama hrafski tytuł dziadźki, atrymany ad Papy. Pavodle siamiejnaha padańnia, dzied «vybiŭ» jašče adzin hrafski tytuł u Rasiejskaj imperyi, «zaprasiŭšy» cara na chrost majho baćki. Pra heta zhadvaje ŭ hierboŭniku Stefan fon Šydłoŭski i Mikałajus fon Paścišanski ŭ knižcy «Der Polnische und Litauische Hochadel» («Rej arystakratyi Polščy i Litvy») na st.76.
Tak što mnie naležyć nie adzin tytuł, a dva — i papski, i rasiejski.
List pana Viaroŭkina spravakavaŭ mianie pry pieršaj akazii, kali budu ŭ Vatykanie i Pieciarburhu, znajści dakumenty, što paćviardžajuć moj tytuł. I za toje aŭtaru chaču sardečna padziakavać.
Alaksandar hraf Prušynski
***
Bałachoŭcy ŭ Bieraści
Niadaŭna «NN» (№46 za 2002 h.) uzdymała temu Bałachoŭskich mohiłak u Bieraści. Aŭtar artykułu pisaŭ, što na mohiłkach pachavanyja žaŭniery armii hienerała Bułak-Bałachoviča, jakija pamierli ad ranaŭ u bieraściejskim špitali. Adnak tam mahli być pachavany i bałachoŭcy, jakija žyli ŭ Bieraści ŭ 1920—30-ja hady.
Naprykład, u 1922 h. u mieście žyli 34 aficery i 200 nižejšych čynoŭ armii Bałachoviča (śpiski zachoŭvajucca ŭ Bieraściejskim abłasnym archivie — f.2, vop.3, spr.39). U Pažežynie kala Bieraścia na tartaku tady pracavali 20 bałachoŭcaŭ i h.d. Vielmi šmat ich pasialiłasia ŭ Łuninieckim i Pinskim pavietach. Hienerał Bułak-Bałachovič časta pryjaždžaŭ u Pinsk, sustrakaŭsia z svaimi byłymi žaŭnierami. Polskaja vyviedka paviedamlała, što hienerał u 1925 h. pisaŭ listy na biełaruskaj movie byłomu atamanu «Zialonaha Dubu» Viačasłavu Adamoviču (Dzierhaču), jaki žyŭ u Łunincy. «Jość padstavy dla ŭźniknieńnia dapuščeńnia pra paŭstańnie suprać balšavikoŭ, da jakoha dałučany i Adamovič», — kanstatujecca ŭ dakumencie polskaj specsłužby.
Alaksandar Illin, Bieraście
***
Darahija surodzičy, hramadzkija lidery Haradzienščyny!
My, kanadzkija biełarusy, vitajem Vas, dziakujem Vam i poŭnaściu zhodnyja z Vašym mudrym razvažańniem-zvarotam («NN» ad 22 listapada). Ale, ale! «...Dziaržava nia moža być pradadzienaja, addadzienaja, admienienaja, «dałučanaja» ci jakim-niebudź inšym čynam źniščanaja». Na nas usich, biełarusach śvietu, lažyć abaviazak baranić niezaležnaść Biełarusi, i ŭ hetym pamahaj nam Boža.
Raisa Žuk-Hryškievič, Taronta
Kamientary