Пластык сцірае палавыя адрозненні ў мозгу

Мы жывем сярод сінтэтыкі, пластык замяняе нам паперу, дрэва і метал, а кампаненты хімічнай вытворчасці трапляюць у паветра, ваду і ежу. Прыкладам можа служыць бісфенол, А (БФА), які выкарыстоўваецца падчас вырабу пластмас.

У 90% насельніцтва ЗША БФА выяўляюць у мачы, куды ён трапляе пры дыханні, з ежай і праз скуру, а калі рэчыва пранікае ў арганізм цяжарнай жанчыны, то назапашваецца ў тканках плода.

Даследаванні, праведзеныя на жывёлах спецыялістамі Калумбійскага ўніверсітэта (Нью-Ёрк, ЗША) пад кіраўніцтвам прафесара Фрэнсіс Шэмпейн, паказалі, што бісфенол, А ўплывае на развіццё мозгу плода і розныя аспекты паводзін нашчадкаў.

Група прафесара Шэмпейн не першы год даследуе дзеянне БФА.

Мышам усе 19 дзён цяжарнасці штодня ўводзілі праз рот БФА ў канцэнтрацыях 2,20 і 200 мікраграмаў на кілаграм вагі. Кантрольныя жывёлы замест бісфенолу, А атрымлівалі плацэба. У кожнай групе было ад 12 да 17 самак. Калі ў іх нарадзіліся мышаняты, даследчыкі цягам шасці дзён назіралі за тым, як маці даглядаюць іх. На 28-ы дзень пасля нараджэння ў часткі нашчадкаў аналізавалі ДНК мозгу, у астатніх даследавалі асаблівасці паводзін ва ўзросце 30–70 дзён.

Эстрагены — стэроідныя гармоны, галоўная функцыя якіх — кіраваць развіццём жаночага арганізма. Каб успрымаць сігналы эстрагенаў, клеткі павінныя мець дастатковую колькасць рэцэптараў да гэтых гармонаў. Гены, кадавальныя бялкі рэцэптараў да эстрогенаў, павінныя працаваць з патрэбнай актыўнасцю, а для гэтага ім неабходна прайсці хімічную мадыфікацыю — метыліраванне (далучэнне метыльных груп — СН3).

Выявілася, што ў нашчадкаў мышэй, якія штодня атрымлівалі 2 ці 20 мкг БФА на кілаграм вагі, змененая актыўнасць генаў, ад якіх залежыць працэс метыліравання ДНК, што, у сваю чаргу, парушае нармальнае метыліраванне генаў, якія кадзіруюць рэцэптары да эстрагенаў, і іх нармальную працу. Эфект БФА па-рознаму праяўляецца ў розных раёнах мозгу і мае розную скіраванасць у самцоў і самак.

У выніку ў самцоў нервовыя клеткі некаторых аддзелаў мозгу больш успрымальныя да сігналаў эстрагенаў, чым клеткі самак, хоць павінна быць наадварот.

Гэтыя змены ў генетычнай актыўнасці адбіваюцца на паводзінах мышыных нашчадкаў, прычым практычна ў дарослым узросце.

Жывёлы паводзяць сябе нетыпова для іх полу — знікае розніца ў паводзінах самцоў і самак падчас гульняў, самцы больш не б’юцца. Змяняецца рухальная актыўнасць самцоў і самак, узмацняецца трывожнасць.

У самак, якія атрымлівалі ў перыяд унутрычэраўнага развіцця малыя дозы БФА, меней выяўленыя мацярынскія паводзіны: яны менш вылізваюць мышанят і радзей вяртаюць уцекачоў у гняздо. Затое пасля высокай дозы БФА атрымліваюцца агрэсіўныя, трывожныя і суперклапатлівыя маці. Дарэчы, як адзначылі навукоўцы, мацярынскі клопат дабратворна ўплывае на нашчадкаў, атручаных БФА: ён часткова аднаўляе парушанае метыліраванне ДНК і некаторыя аспекты палавых паводзінаў.

Эксперыменты амерыканскіх навукоўцаў паказалі, што бісфенол, А больш актыўны ў малых дозах — 2 і 20 мкг/ кг/дзень.

Хоць метабалізм БФА ў грызуноў і людзей адрозніваецца, нядаўнія фармакакінетычныя даследаванні даюць падставы меркаваць, што малыя дозы бісфенолу, магчыма, нейратаксічныя і для людзей.

Даследчыкі адзначаюць, што праблема вельмі складаная і патрабуе далейшага вывучэння. К

алі БФА як фактар асяроддзя ўплывае на працу мозгу і паводзіны, мы, вывучыўшы механізм яго дзеяння, можам наблізіцца да разумення такіх ментальных і кагнітыўных парушэнняў, як аўтызм, дэфіцыт увагі, гіперактыўнасць, шызафрэнія.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0