Выданне «Руіны Беларусі» прызналі адной з найпрыгажэйшых польскіх кніг
Кніга «Руіны Беларусі» праекта архіва VEHA атрымала ганаровую адзнаку на 66‑м конкурсе «Найпрыгажэйшыя польскія кнігі 2025», які прайшоў у Варшаве падчас Міжнароднага кніжнага кірмашу. Гэта адзін з найбольш аўтарытэтных конкурсаў у рэгіёне, дзе ацэньваюць не толькі змест, але і кнігу як мастацкі аб’ект — дызайн, вёрстку, працу з матэрыяламі і якасць друку, піша Reform.news.
Выданне стала вынікам супольнай працы беларускіх даследчыкаў і еўрапейскіх дызайнераў. Над праектам працавалі прадстаўнікі архіва VEHA, а за візуальную частку адказвалі прафесійныя дызайнеры. Кніга была выдадзена дзякуючы супрацоўніцтву з Цэнтрам беларускай культуры ў Беластоку і галерэяй сучаснага мастацтва «Арсенал». Да праекта таксама далучыліся перакладчыкі і польскія друкарні, што забяспечыла высокі ўзровень паліграфіі.
«Руіны Беларусі» — гэта вялікае выданне аб’ёмам 256 старонак, якое ахоплівае ўсе рэгіёны краіны. У ім сабраныя архіўныя фотаздымкі і навуковыя тэксты, падрыхтаваныя беларускімі гісторыкамі і даследчыкамі. Асаблівасць кнігі ў тым, што яна паказвае знішчаныя помнікі архітэктуры — замкі, цэрквы, касцёлы, сінагогі, сядзібы і іншыя будынкі, многія з якіх ужо не існуюць.
Матэрыялы для кнігі былі сабраныя з дзясяткаў прыватных і публічных архіваў. Такім чынам, выданне фактычна захоўвае візуальную памяць пра страчаную культурную спадчыну Беларусі.
Кніга зроблена на трох мовах — беларускай, польскай і англійскай, што робіць яе даступнай для шырокай міжнароднай аўдыторыі.
Крытыкі адзначаюць, што гэта не проста альбом са старымі фотаздымкамі, а глыбокае даследаванне тэмы разбурэння і гістарычнай памяці. Асобная ўвага надаецца чалавечаму вымярэнню — таму, як людзі ў розныя часы ўзаемадзейнічалі з руінамі: ад павагі і цікавасці да абыякавасці або нават знявагі.
Кнігу можна набыць праз выдаўцоў або ў асобных кнігарнях, а таксама на кніжным кірмашы ў Варшаве.
Атрыманая ўзнагарода адкрывае для праекта новыя магчымасці. Кніга будзе прадстаўляць мастацтва кнігавыдання на буйных міжнародных кірмашах, у тым ліку ў нямецкіх Франкфурце і Ляйпцыгу, дзе будзе ўдзельнічаць у сусветным конкурсе дызайну кніг.
Каментары
Зразумеў чаму:
- Радкі налазяць адзін на другі. У польскай назве "y" канфліктуе з "ł", у беларускай "у" лезе ў "Бе".
- Пераход ад шрыфту без насечак да манашырыннага з насечкамі. Іншая пластыка і рытм. Пасля ангельскай і польскай назваў вока ўспрымае беларускую як "Руі ны", "Беларус і".
І не трэба казаць, што так нібыта спецыяльна зроблена. Калі ўвогуле замысел можна прачытаць: манументальнасць, халодная дакументальнасць, чорная пустэча як сімвал згубленага, то вось гэтая мітуслівасць, цесната і змена рытмаў невядома што адлюстроўвае, стварае адчуванне неакуратнасці і памылкі.
І ўнутры (старонка 110). С пачатку старонцы "Usačy District" налазіць на "2.15 Strunnie".
У подпісу пад фота "2.15 Strunnie The Uniate Church of the Exaltation of the Holy Cross Струнне." перамешваюцца мовы, шрыфты, тлустае і звычайнае напісанне.
Звычайна даволі складана дабіцца, каб шматмоўныя тэксты (на шыльдах, у архіўных выданнях, на пашпартах, банкнотах) выглядалі б збалансавана, без перападаў у шчыльнасці і рытму. Тут жа наадварот даводзяць дысбаланс і дыскамфорт да максімуму.
Калі ласка, не "гуляйце з шрыфтамі".
Замінае ўспрыняццю галоўнага: архіўных фота, якія насамрэч унікальныя ў выданні і павінны быць галоўным, адзіным аб’ектам ўвагі.