Архіў

Па навуку — цераз Гімалаі

ФОТА www.wisc.edu

Церазь мяжу таемнымі сьцежкамі пераводзіць іх дарослы праваднік. Мінуць кардон нялёгка. Нават ня дзеля аховы, а з прычыны цяжкіх прыродных умоваў Гімалаяў. Некаторыя з 8—9-гадовых тыбэтцаў не вытрымліваюць гэтага падарожжа і паміраюць, іншыя калечацца.

ФОТА www.wisc.edu
Хто дайшоў — трапляе ў «Тыбэцкую дзіцячую вёску», разьмешчаную ў Дгарамсале. Там маленькія тыбэтцы вучацца і жывуць у дзіцячых камунах пад наглядам выхавальнікаў.

Гэты асяродак існуе ўжо колькі дзясяткаў гадоў. Паўстаў ён пасьля масавых уцёкаў тыбэтцаў ад кітайскіх акупантаў у 1959 г., калі многія дзеці згубілі бацькоў. Каб даць ім жытло й адукацыю, з дапамогай розных міжнародных арганізацыяў былі створаны дзіцячы прытулак і школа.

Сёньня ў Індыі дванаццаць установаў такога кшталту. Там займаюцца больш за 11 тыс. вучняў. Спачатку гэта былі дзеці ўцекачоў альбо сіроты, але цяпер «з таго боку» йдуць і йдуць дзеткі па навуку.

Улады КНР амаль не дапускаюць тыбэцкай мовы ў школах Тыбэту. Пра вывучэньне яго гісторыі ці рэлігіі няма й гаворкі. У падручніках ёсьць толькі Мао, «кітайская Радзіма» і «збавеньне Тыбэту ад фэадалізму й адсталасьці». Да таго ж тыбэтцам трэба плаціць за вучобу больш, чым праўдзівым кітайцам.

Жывучы ж у індыйскім Дгарамсале, дзеці ня толькі вучацца па-свойму, але й атрымліваюць адпаведнае выхаваньне. Яно павінна зрабіць іх паўнавартаснымі чальцамі грамадзтва, дапамагчы ўсьвядоміць сябе тыбэтцамі. Многія вучні тыбэцкіх школаў пасьля паступаюць у індыйскія ўнівэрсытэты, робяцца спэцыялістамі, каб, як сказаў Далай Лама, «задаволіць патрэбы тыбэцкага выгнаньніцкага грамадзтва і быць гатовымі, калі надыдзе час, вярнуцца на Бацькаўшчыну».

Той, хто вучыўся ў Індыі, моцна рызыкуе, трапляючы ў акупаваны кітайцамі Тыбэт. Звычайна арыштоўваюць адразу, ледзьве зьявішся ў родным паселішчы. Уратавацца можна, толькі жывучы між чужымі, дзе ніхто ня ведае, што ты вучыўся ў тыбэцкай школе. Таму бальшыня выгнаньніцкае моладзі застаецца жыць і працаваць у Індыі, чакаючы лепшых часоў.

Штогод больш за тысячу дзяцей выпраўляюцца ў небясьпечнае падарожжа па навуку.

Сяргей Радштэйн

Каментары

Цяпер чытаюць

Палякі купляюць дамы ў Беларусі — цікавяцца, ці хопіць на жыццё еўрапейскай пенсіі, і радуюцца смешным выдаткам9

Палякі купляюць дамы ў Беларусі — цікавяцца, ці хопіць на жыццё еўрапейскай пенсіі, і радуюцца смешным выдаткам

Усе навіны →
Усе навіны

Адпачынак у В'етнаме за $500 у суткі. Беларусы расказалі, што расчаравала за такія грошы2

На «Полі цудаў» спелі песню пра тое, як класна жыць з адключаным інтэрнэтам9

Хто зможа двойчы зрабіць ЭКА бясплатна? Расказаў міністр аховы здароўя7

Першае ФОТА вызваленай Валерыі Касцюговай2

Некаторым вызваленым 19 сакавіка палітвязням, якім дазволілі застацца ў Беларусі, забаранілі афармляць сімкі і карыстацца банкаўскімі карткамі24

СМІ расказалі пра расійскі сцэнар імітацыі замаху на Віктара Орбана перад выбарамі7

У дзень, калі памілавалі палітвязня Дароніна, ягонай жонцы прысудзілі 8,5 гадоў калоніі за ўдзел у дваровым чаце8

Тром мінчанкам далі па 8‑9 гадоў па справе дваровых чатаў7

Трамп абвінаваціў Зяленскага ў піяры: Украіна нічога не зрабіла на Блізкім Усходзе11

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Палякі купляюць дамы ў Беларусі — цікавяцца, ці хопіць на жыццё еўрапейскай пенсіі, і радуюцца смешным выдаткам9

Палякі купляюць дамы ў Беларусі — цікавяцца, ці хопіць на жыццё еўрапейскай пенсіі, і радуюцца смешным выдаткам

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць