Pra Hłobusa havorać Maryja Martysievič, Siarhiej Dubaviec, Uładzimier Ściapan, Valancin Akudovič... Polifaničnaje interviju.
Polifaničnaje interviju.
Što daŭ nam Adam Hłobus?
Hanna Kiślicyna: Najpierš, aktyvizavaŭ novyja žanry ŭ biełaruskaj litaratury. Kali ŭ 2000-ja daŭ nam internet-raman, dyk u 1990-ja źjavilisia adkryćciom jaho eratyčnyja naveli. A jašče pieśniavaja paezija — dla Kasi Kamockaj i «Bondy». Toje, što dla nas było tady vielmi pilna, aktualna dla biełaruskaj kultury.
Najlepšaja kniha? «Damavikameron». Lublu, kali knihi paśla paŭtornych pračytańniaŭ ćvialać ci rasčulvajuć nanoŭ. Mianie asabista «Damavikameron» śmiašyć dahetul.
Tym znakam, «Damavikameron» forever?
Siarhiej Dubaviec: Nie, najlepšaja knižka Hłobusa jašče napišacca. A sa zroblenaha — jahony
zbornik paezii «Park», jaki ŭvajšoŭ u historyju litaratury jak manifest cełaj hrupy litarataraŭ, nie padobnych da papiarednikaŭ,ale padobnych pamiž saboju. Užo tady Hłobus-paet adbyŭsia. Hłobus-prazaik, na maju dumku, tolki pačynajecca. Jon praktykujecca, eksperymentuje, robić nakidy. Ale jaho najlepšaje apaviadańnie — «Naša Niva» sa zbornika «Brasłaŭskaja styhmata» — abiacaje nam u budučyni zusim nieviadomaha i zusim stałaha Hłobusa razam ź jaho najlepšaj knižkaj.
Dyk što — i žniec i šviec i na dudzie ihrec?
Maryjka Martysievič: Hłobus — najpierš karol minijatury. Asabliva chočacca vyłučyć jahonyja «Kazki» — vydatna abmalavanaja archietypovaść i daskanałaje mifastvaralnictva. Hłobus zrabiŭ paślasavieckuju litaraturu žyvoj. Navat niahledziačy na paraskidanuju tam-siam miarćviačynu ŭ siužetach. Navat niahledziačy na mizantrapičny nastroj. Pa-druhoje, čytajučy Hłobusa, paznaješ realnych ludziej, nia ŭ sensie peŭnych asobaŭ, a typažy: ludzi abmalavanyja nadta praŭdapadobna. Pieraščep cełych kavałkaŭ žyćcia ŭ litaraturu robić svajo.
Litaraturnaja fatahrafičnaść?
Piatro Vasiučenka: Sposabam bačańnia Adam — nie filalahičny piśmieńnik. Chutčej maje nieŭłaścivuju biellitu zrokavuju tradycyju prozy. Kidajecca ŭ vočy jaho vizualny šerah. Tamu
Hłobus litaraturny — mastak chutčej u vuzkim značeńni słova, žyvapisiec.A ŭžo kali pahłyblacca ŭ mastackija terminy, dyk jahonuju prozu ja b nazvaŭ litaraturnym kubizmam.
Dyk što, Adam — najpierš mastak?
Aleś Maračkin: Hłobus — čałaviek universalny, jak u hłybiniu tak i ŭ šyryniu. Usiudyisny, ale nia ŭsiojedny. Na maju dumku, ź ciaham času budzie bracca za pendzal jak dalej, dyk bolš. Tut pryčynaj budzie i vobraznaść jaho litaraturnych hierojaŭ. Nu i šeść hadoŭ u mastackaj vučelni nie minajuć biaśśledna. Tamu jon — naš.
Jaho paezija trapnaja, bo vobraznaja, malaŭničaja, krajavidnaja. Kaniečnie, Hłobus — dzicia horadu, ale razam z tym mocna paviazany ziamloj.
I nie viaskovy lirnik zusim, ale i horad u jaho niejki admietny, nadta adrozny ad papiarednich versijaŭ. I peŭna ž, niama pierajemnaści, skažam, z baćkam, Viačasłavam Adamčykam?
Valancin Akudovič: Jość pierajemnaść, navat poviaź, ale ž hłybinnaja, nie zaŭsiody bačnaja voku, moža być. Kniha «Kojdanava», naprykład, — razam ź jaje adroznaj estetykaj — usio ž praciah biełaruskaj litaraturnaj tradycyi. A tak — Hłobus chutčej u estytyčnaj apazycyi nia tolki da baćkavaj tvorčaści, a da ŭsiaho pakaleńnia baćkavych raŭnaletak. Z saboj Hłobus prynios novy typ tvorcy, inavatara, tvorcy palifaničnaha.
Dyk chto taki Adam Hłobus?
Uładzimier Ściapan: Viedajecie, dumaŭ ja nad hetym pytańniem. I dla mianie heta bolš nie zahadka, bo dla siabie ja ŭsio raźviazaŭ.
Voś spytajcie ludziej, chto taki Leanarda da Vinčy?Usie adkažuć pa-roznamu: chto skaža — vyprabavalnik, chto — žyvapisiec abo navukoviec, ale, peŭna, usie syducca ŭ dumcy — što ŭsiudy jon byŭ mastakom. Hetaksama Hłobus — mastak i ŭ litaratury, i ŭ žyvapisie, mastak epatažu, mastak ułasnaha žyćcia. Adam daŭno adkryŭ hety zakon złučanych sasudaŭ u mastactvie. Umieła ekspluatujučy temu, daje nyrca ŭ adnoj halinie, kab ščaśliva vynyrnuć u inšaj. A dalej dla adoranaha sprava techniki: zachavańnie praporcyjaŭ pryhažości, pasył, pravakacyja...
Kamientary