Aŭtary prajekta dziaržaŭnaha miemaryjała pryjšli ŭ Kurapaty i rastłumačyli svaju pazicyju
U Kurapatach 16 kastryčnika sabralisia prychilniki i praciŭniki dziaržaŭnaha miemaryjała — dniom raniej tam źjavilisia budaŭniki, jakija raskapali darohu na Hałhofu, piša Radyjo Svaboda.
Aŭtary prajektu nie pahadzilisia na prapanovu pastavić pamiatny znak na ŭvachodzie ŭ miemaryjał z paŭdniova-zachodniaha boku, ale i nie admovilisia: bo pytańnie «nie da aŭtaraŭ, a bolš da zamoŭnika».
Suaŭtar prajektu, pryniataha dziaržavaj biez udziełu hramadzkaści, Siarhiej Ahanaŭ zajaviŭ pra adkrytaść vyrabu memaryjalnaha znaku i adkrytaść da dyjalohu ab kancepcyi.
«Rašeńnie było nievypadkovym, — raskazaŭ Ahanaŭ pra kancepcyju pamiatnaha znaku. — Naturalna, kali my chadzili ŭ Kurapatach, nas natchniła ŭsia hetaja sytuacyja. I ŭsia estetyka pamiatnaha znaku padparadkavanaja hetaj sytuacyi, hetym kryžam, jakija tut stajać, i ŭsiamu hetamu navakollu.
U nas hałoŭnaja była zadača, kab u lubym vypadku jon byŭ intehravany i spałučaŭsia z usim narodnym memaryjałam. Navat kali było prapanavana, kab pamiatny znak byŭ raźmieščany na miescy zakładnoha kamienia, na jakim było napisana, što «na hetym miescy budzie memaryjalny znak», my paznačali ŭ svajoj aŭtarskaj kancepcyi, što ŭsie elementy, jakija, jak Aleś skazaŭ, tut znachodziacca (kryžy i hetak dalej, lubyja rečy), jany musiać zastavacca.
Bo jon intehrujecca vyklučna vielmi dalikatna ŭ hetaje asiarodździe. Dla jaho nia treba ni čyścić prastoru, ničoha».
Volha Niačaj dadała: u stylistycy chacieli «adyści ŭ stylistycy ad niejkaj kanfesijnaj sytuacyi», bo ŭ Kurapatach lažać i pravasłaŭnyja, i kataliki, i judei, i ateisty. U kanstrukcyi chacieli adlustravać kaplicu, kaža jana. Śpisaŭ zabitych u Kurapatach niama — mienavita tamu na «nahach» kanstrukcyi buduć napisanyja abstraktnyja «maci», «syn» dy inšyja nadpisy.
Pavodle Niačaj, aŭtary znaku bačać narodny memaryjał u Kurapatach «składzienym» i spadziajucca, što z mastackaha pohladu ichny znak tolki dapoŭnić memaryjał, a nie ŭstupić u procistajańnie.
Mastak Alaksiej Maračkin u adkaz adznačyŭ, što čuje aŭtaraŭ i adčuvaje ichnuju ščyraść. Ale ŭ abmierkavańni prajektu nie zaznačyli, što kali znak stavicca jak «usieahulny», to pavinien byŭ być inšy padychod da samoj pracedury abmierkavańnia. Mienavita «ŭsieahulny» znak možna było b razhladać paśla adkryćcia archivaŭ ź imionami zabitych, miarkuje jon.
Staršynia žury, rektar Akademii mastactvaŭ Michaił Barazna ŭstaŭ na abaronu aŭtaraŭ prajektu: zajaviŭ, što miž prysutnymi ŭ Kurapatach «pryrody kanfliktu niama», z boku aŭtaraŭ niama «žadańnia procistajańnia». Jon taksama prasiŭ «padtrymlivać tvorčuju enerhiju» aŭtaraŭ, jakija «vykazvajuć svaju hramadzianskuju pazycyju»
Pavał Sieviaryniec zapiarečyŭ: ludzi nie hatovyja pryniać mienavita taki znak na hetym miescy, a «kali pačynajecie adrazu kapać tut, heta adrazu kanflikt, i znak budzie znakam razdoru, a nia znakam jadnańnia».
Kamientary