Jašče adzin biełarus z vydumanaj bijahrafijaj trapiŭ pad łupu polskich rasśledavalnikaŭ. Pazicyjanavaŭ siabie lidaram apazicyi

Uvahu presy da Ivana Čuryłoviča pryciahnuła jaho źjaŭleńnie ŭ atačeńni polskaj navukoŭcy Volhi Malinkievič — zasnavalnicy Saule Technologies. Kampanija ŭźnikła ŭ 2014 hodzie na asnovie jaje ŭłasnaha adkryćcia mietadu druku ultratonkich soniečnych elemientaŭ z vykarystańniem pieroŭskitaŭ — materyjałaŭ, jakija dazvalajuć stvarać lohkija, hnutkija i značna tańniejšyja soniečnyja paneli.

U adroźnieńnie ad tradycyjnych kremnijevych batarej, takija elemienty mohuć pracavać navat pry słabym aśviatleńni — naprykład, unutry pamiaškańniaŭ. Heta adkryvała pierśpiektyvy dla vykarystańnia ŭ budynkach, bytavoj technicy i elektronicy.

Technałohija vyklikała vialikija nadziei: jaje nazyvali patencyjnaj revalucyjaj u fotaelektrycy. Samu Malinkievič u Polščy nazyvajuć «druhoj Maryjaj Składoŭskaj-Kiury».

U 2021 hodzie kampanija Saule abviaściła ab pačatku vytvorčaści i pieršych licenzijnych pahadnieńniach, što dało nadzieju na toje, što technałohija pieroŭskitu ŭvojdzie ŭ realnuju kamiercyjnuju vytvorčaść. Adnak da paŭnavartasnaj pramysłovaj vytvorčaści i vychadu na spažyviecki rynak tak i nie dajšło. Da 2024—2025 hadoŭ adnosiny pamiž kiraŭnictvam Saule i inviestarami rezka pahoršali. Pačalisia ŭzajemnyja abvinavačańni: adnaho boku — u nievykanańni finansavych abiacańniaŭ, druhoha — u nieefiektyŭnym vykarystańni srodkaŭ.

Pavialičyć

Situacyja abvastryłasia nastolki, što 7 maja 2025 hoda Malinkievič padała zajavu ŭ Nacyjanalnuju prakuraturu ŭ Varšavie, abvinavaciŭšy inviestaraŭ u dziejańniach na škodu kampanijam. U toj ža dzień u kiraŭnictvie Saule adbylisia źmieny: naziralnyja rady pryniali rašeńnie adklikać Volhu Malinkievič z praŭleńniaŭ Saule Technologies i Saule. Praź niekalki dzion u žyvym efiry na adnym z polskich kanałaŭ hienieralny dyrektar adnoj z klučavych kampanij-inviestaraŭ Saule David Zialinski abvinavaciŭ Malinkievič u suviazi z «uschodnimi słužbami».

Mienavita ŭ hety momant «ratavać» situacyju ŭziaŭsia Ivan Čuryłovič, jakoha inviestary paličyli manipulataram i ahientam upłyvu.

Pavodle samoj Malinkievič, ź Ivanam Čuryłovičam jana paznajomiłasia jašče ŭ 2016 hodzie — na ŭračystaj cyrymonii TVP Polonia, dzie abodva atrymali ŭznaharody «Za zasłuhi pierad Polščaj i palakami za miažoj». Z taho času jon pieryjadyčna źjaŭlaŭsia ŭ jaje prafiesijnym asiarodździ, ale asablivuju aktyŭnaść prajaviŭ mienavita ciapier, u razhar kanfliktu vakoł Saule.

Sam 52‑hadovy Čuryłovič, kab supakoić hramadskaść, praz sacsietki Malinkievič apublikavaŭ svoj žyćciapis, dzie raskazaŭ pra siabie nastupnaje:

«Ja skončyŭ ekanamičny fakultet Varšaŭskaha ŭniviersiteta (dzie paźniej atrymaŭ stupień doktara pa tym ža kirunku), vyvučaŭ palitałohiju va Univiersitecie štata Ńju-Jork u ZŠA, prava ŭ King's College London i mižnarodnyja adnosiny/dypłamatyju ŭ Oksfardskim univiersitecie ŭ Vialikabrytanii. Byŭ stypiendyjatam polskaha ŭrada, Instytuta «Adkrytaje hramadstva» i Oksfardskaha ŭniviersiteta.

Jak hramadzianin Respubliki Polšča, pracavaŭ u Brusieli na ministra Januša Anyškieviča, ministra Branisłava Hieremieka i ministra Jana Kułakoŭskaha. Ad imia Suśvietnaha banka ja pracavaŭ hałoŭnym daradcam ministra finansaŭ Ukrainy, hramadzianina ZŠA. Udzielničaŭ, siarod inšaha, u pieramovach ź Mižnarodnym valutnym fondam i sumiesna z polskim Ministerstvam unutranych spraŭ kuryravaŭ dapamohu polskaha ŭrada dla Ukrainy».

Adnak žurnalisty polskaha vydańnia Rzeczpospolita, jakija niekalki miesiacaŭ praviarali hetyja źviestki, pryjšli da vysnovy, što značnaja častka hetaha apoviedu nie paćviardžajecca.

Falšyvaja adukacyja i rasijski pašpart

Pierš za ŭsio žurnalisty źviarnulisia da Varšaŭskaha ŭniviersiteta (UW). Univiersitet aficyjna adkazaŭ: čałaviek z takimi danymi nie atrymlivaŭ tam stupieni doktara.

U toj ža čas udałosia znajści Ivana Čuryłoviča ŭ inšaj ustanovie — Instytucie fiłasofii i sacyjałohii Polskaj akademii navuk (PAN). Ale i tam havorka idzie tolki pra karotki epizod: jon byŭ daktarantam u 2003/2004 navučalnym hodzie i ŭžo praz hod paprasiŭ adterminoŭku, faktyčna spyniŭšy navučańnie.

Asabliva dziŭnaj vyhladaje situacyja ź jaho zapisam u bazie Varšaŭskaha ŭniviersiteta. Nieaficyjna žurnalisty vyśvietlili, što jon sapraŭdy fihuruje ŭ elektronnym rejestry, ale hety zapis amal pusty. U im niama źviestak pra hady navučańnia, etapy adukacyi, zdadzienyja ekzamieny abo prysudžeńnie dypłoma. Navat kirunak navučańnia nie paznačany vyrazna — tolki kod, jaki adpaviadaje ekanamičnamu fakultetu.

Jak adznačyŭ adzin z byłych supracoŭnikaŭ univiersiteta, u narmalnaj situacyi takaja baza pavinna źmiaščać poŭnaje «dośje» studenta. Tut ža ŭsio vyhladaje tak, «nibyta čałavieka prosta ŭnieśli ŭ sistemu biez paćvierdžanaj historyi navučańnia».

Jašče bolš pytańniaŭ uźnikła paśla pravierki asabistych danych. Va ŭniviersiteckich zapisach Ivan Čuryłovič paznačany jak hramadzianin Rasii — hetaja infarmacyja paŭtarajecca adrazu ŭ niekalkich hrafach: kraina vydačy pašparta, pachodžańnie i hramadzianstva. Pry hetym sam jon nastojliva pradstaŭlaje siabie jak biełaruskaha apazicyjaniera. Miescam naradžeńnia paznačany Stolin.

Lidar BNF?

Apazicyjnaja dziejnaść Ivana Čuryłoviča taksama akazałasia značna mienš vyraznaj, čym jaho ŭłasnyja śviedčańni. U kancy 1990‑ch jon sapraŭdy byŭ źviazany z «Maładym frontam», ale addalena.

«Pra Ivana Čuryłoviča ja ŭžo daŭno ničoha nie čuŭ, — cytuje vydańnie adkaz Paŭła Sieviarynca. — Pamiataju, što niejki čas jon zajmaŭ pasadu ŭ mižnarodnym adździele «Maładoha Frontu», pracavaŭ u Varšavie. Ci biełarus jon? Dumaju, tak. Moža, naradziŭsia ŭ Polščy, a moža i nie. Adkul jon źjaviŭsia — skazać ciažka. Na peŭnym etapie (pačatak 2000-ch) Ivan Čuryłovič byŭ zaŭvažny, arhanizoŭvaŭ pres-kanfierencyi za miažoj, źjaŭlaŭsia ŭ ŚMI. Mahčyma, paźniej jon byŭ pamočnikam Januša Anyškieviča».

Žurnalisty znajšli zhadku pra jaho ŭ publikacyi vydańnia Kurier Wileński za 1997 hod. U karotkaj natatcy ab pikiecie paviedamlajecca: «Jan Čuryłovič, lidar BNF, hod tamu pracavaŭ u adnoj ź biełaruskich apazicyjnych haziet. Napisaŭ artykuł pra falsifikacyju vynikaŭ refierendumu, paśla čaho ŭ vyniku represij źbieh u Polšču. Zaraz źviartajecca pa status biežanca».

«Nielha skazać, što Ivan Čuryłovič byŭ lidaram», — zaŭvažaje, adnak, Sieviaryniec. Na pytańnie pra adsutnaść represij Sieviaryniec dadaŭ: «Mnie zdajecca, jon žyŭ u Polščy, tamu i nie trapiŭ ni ŭ turmu, ni ŭ łahier».

Kansultant polskich palitykaŭ

Jak piša Rzeczpospolita, dziejnaść u biełaruskaj apazicyi adkryła Ivanu Čuryłoviču pieršyja dźviery ŭ vialiki śviet. U siaredzinie 2000‑ch jon staŭ asistentam jeŭradeputata (2004—2007) i byłoha ministra abarony Polščy Januša Anyškieviča. Pavodle samoha palityka, Ivan Čuryłovič zajmaŭsia ŭ asnoŭnym temami Biełarusi i Ukrainy.

Adnak inšyja asistenty taho pieryjadu zaznačajuć: «Jaho nie lubili, u jaho byŭ taki hruby padychod da ludziej, jon dziejničaŭ tolki va ŭłasnych intaresach».

Pavodle surazmoŭcaŭ, Ivan Čuryłovič časta źnikaŭ pa ŭłasnych spravach u Łondan. Paźniej jon pačaŭ supracoŭničać z roznymi hrupami ŭ Jeŭraparłamiencie, što vyklikała pytańni ab łajalnaści. Kažuć, jon adnačasova pracavaŭ na litoŭca Vitaŭtasa Łandśbierhisa z kankurujučaj partyi, što było ŭspryniata niehatyŭna.

Nichto nie pamiataje, chto mienavita parekamiendavaŭ Ivana Čuryłoviča Anyškieviču. Asoba z asiarodździa Anyškieviča na ŭmovach ananimnaści adznačyła:

«Heta byŭ adzin z tych niešmatlikich biełarusaŭ, jakija dobra razmaŭlali pa-anhlijsku. 20 hadoŭ tamu ŭsio vyhladała mienavita tak: niechta viedaŭ movu, niechta kahości paraiŭ — tak i stanavilisia asistentami».

Šlach u śviet i ŭznaharody

Praca ŭ Jeŭrapiejskim parłamiencie stała dla Ivana Čuryłoviča tramplinam u biznes, pieradusim u śfieru enierhietyki i syraviny. Jaho imia źjaŭlajecca ŭ kampanijach, źviazanych z polskim i ŭkrainskim rynkam (naprykład, Sadovaya Group).

Žurnalisty znajšli jaho imia ŭ śpisie dypłamatyčnaha korpusa ŭ ZŠA za 2016 hod — u pasolstvie Ukrainy ŭ Vašynhtonie. Jon značyŭsia pobač z palityčnaj daradcaj Aksanaj Šular (z 2024 hoda jana adkazvaje za ŭstupleńnie Ukrainy ŭ NATA). Pryčym zapisany jon tak, jak zvyčajna zapisvajuć muža abo žonku dypłamata.

Asobna žurnalisty źviarnuli ŭvahu na ŭznaharodu TVP Polonia 2016 hoda. Na hała-kancercie jaho pradstavili jak «polskaha ekanamista», jaki adyhraŭ «vyklučnuju rolu padčas padziej na Majdanie» i byŭ najbližejšym paplečnikam ministra finansaŭ Ukrainy Natalli Jareśka. Pry hetym — užo ni słova pra toje, što Ivan Čuryłovič biełaruski apazicyjanier.

U TVP nie znajšłosia nijakich dakumientaŭ ab tym, chto vyłučyŭ jaho na premiju. Polskaje MUS (MSWiA) taksama zajaviła, što nie vałodaje infarmacyjaj pra ŭdzieł Ivana Čuryłoviča ŭ pieramovach ab dapamozie Ukrainie.

Kali žurnalisty pasprabavali atrymać tłumačeńni ad jaho samoha, jon admoviŭsia adkazvać na pytańni pra adukacyju i hramadzianstva, zajaviŭšy, što žurnalisty pavinny spačatku atrymać dazvoł ad ustanoŭ, pra jakija jany pytajucca.

Umiašańnie śpiecsłužbaŭ

Ivan Čuryłovič źjaviŭsia pobač z Malinkievič hod tamu, kali Saule Technologies pačała iści na dno. Inviestary ŭpeŭnienyja, što jaho ŭpłyŭ pryvioŭ da krachu płanaŭ pa vyratavańni kampanii.

David Zielinski, prezident Columbus Energy — adnaho z hałoŭnych inviestaraŭ u Saule, zajaviŭ:

«My daviedalisia pra Čuryłoviča tolki ŭ 2025 hodzie. Pry hetym jašče ŭ 2017 hodzie Volha mieła spravazdaču detektyva, jakaja kidała cień na Ivana, i tady jana razarvała ź im kantakt. Hetuju spravazdaču jana ad nas schavała. U śniežni ŭ Katavicach dvoje mužčyn, jakija pradstavilisia aficerami śpiecsłužbaŭ, pieradali majmu supracoŭniku pahrozy ŭ adras mianie i majoj siamji. Tady ja zrazumieŭ, ź jakim niebiaśpiečnym čałaviekam za śpinaj Volhi my majem spravu».

Jak vyśvietliła Rzeczpospolita, polskaja śpiecsłužba Ahienctva ŭnutranaj biaśpieki (ABW) taksama zacikaviłasia Ivanam Čuryłovičam. 

• 3
• 0
• 5
• 9
• 0
• 0
• 1
• 0