«Studenty cikaviacca preparatami dla palapšeńnia pamiaci». Farmaceŭt sa stažam — pra žyćcio, paciešnyja situacyi ŭ aptecy i zdaroŭje
Apteka «Adel» na stancyi mietro «Mahiloŭskaja» dobra viadoma žycharam Zavodskaha rajona stalicy. Jaje zahadčyca Iryna Hałota štodzień hutaryć z kupcami pra kaštoŭnaść zdaroŭja i ličyć što najlepšy antydepresant — inšy pohlad na rečy. Jana navat stvaryła svoj dziońnik, dzie piša nazirańni za klijentami. My praviali ceły dzień u aptecy i daviedalisia, ci pracujuć čai dla pachudzieńnia, što pavinna lažać u damašniaj aptečcy, jak źmianiłasia staŭleńnie biełarusaŭ da svajho zdaroŭja i jak 15 sotak zamianiajuć farmaceŭtu trenažornuju zału.
«U miedvučyliščy nikoli nie prahulvała zaniatki»
Iryna Hałota
Pracavać u aptecy Iryna chacieła ź dziacinstva. U vioscy Damaŭcy Ščučynskaha rajona, dzie jana rasła, byŭ bujny lekavy saŭhas. Tam vyroščvali valarjan, nahotki, ramonki. Školnicaj Iryna chadziła rukami źbirać raśliny — dapamahała saŭhasu.
Muž starejšaj siastry, suviazist, adhavorvaŭ iści na farmaceŭtyku, pierakonvaŭ, što treba abirać śpiecyjalnaść, źviazanuju z suviaźziu, bo za hetym budučynia. Iryna nie pasłuchała — paśla 8 kłasa padała dakumienty ŭ Mahiloŭskaje miedvučylišča. I, choć konkurs byŭ vysoki, pastupiła ź pieršaha razu.
— Ja lubiła vučycca i nikoli nie prahulvała zaniatki, — dzielicca Iryna. — Ale, viadoma, chadziła i na dyskateki, jak usie studenty, nie było takoha, što z padručnikaŭ nie vyłaziła.
U Minsku pa raźmierkavańni žančyna adpracavała try hady. A potym vyjšła zamuž za vajskoŭca i pajechała za im. Hod pražyła ŭ Asiecii, čatyry — na Urale, 18 — u Baranavičach.
U saviecki čas, uspaminaje farmaceŭtka, apteki byli adnolkavyja. Usie jany ličylisia vytvorčymi — akramia taho, što tam pradavali hatovyja leki, šmat čaho vyrablali na miescy: i mazi, i śviečki, i mikstury, i kapli.
— Ciapier takich aptek vielmi mała zastałosia. Siońnia nastolki šyroki asartymient hatovaj pradukcyi, što niama sensu zajmacca na miescy vytvorčaściu. Raniej my navat sterylnyja rastvory dla kropielnic u balnicy hatavali — a siońnia heta zavody robiać. U sučasnych aptekach zamiešvajuć tolki baŭtuški pry dermatycie, kapli ŭ nos ci supakojlivyja mikstury pa śpiecyjalnym recepcie.
U Minsk Iryna z mužam viarnułasia ŭ 2009 hodzie. Spačatku žančyna była «pieršastolnicaj» (tak farmaceŭty nazyvajuć tych, chto staić na kasie), praz hod stała zahadčycaj u aptecy «Adel».
— Apteka. u jakoj ja zaraz pracuju, znachodzicca u pierachodzie la stancyi mietro «Mahileŭskaja». Mietro — heta vialiki trafik. Sotni ludziej kožny dzień. I kožnaja chvilina — heta novy pakupnik, novaja historyja dla mianie.
«Skinuć 30 kh čaj dla pachudzieńnia nie dapamoža»
Za toj čas, što Iryna ŭ aptečnaj spravie, mnohaje źmianiłasia.
— Raniej ludzi išli vyklučna pa leki pa recepcie i našaj asnoŭnaj zadačaj było dapamahčy pazbavicca ad chvaroby. Ciapier ža bolš uvahi nadajuć prafiłaktycy, źniešniamu vyhladu. Heta bolš hłybokaja i cikavaja rabota. Popytam karystajucca bijałahična aktyŭnyja dabaŭki, kaśmietyka. Šmat moładzi zachodzić. Asabliva kali sesii ci ŭstupnyja ispyty — cikaviacca preparatami dla palapšeńnia pamiaci.
Pakupnik staŭ bolš patrabavalnym i adukavanym. Siońnia my adčuvajem adkaznaść za svajo zdaroŭje. U minułym ža my časta byli schilnyja pierakładać jaje na štości ci kahości.
U žančyn popytam karystajucca efirnyja alei, maski dla tvaru, čai dla pachudzieńnia. Apošnija, tłumačyć farmaceŭtka, jość sens pić, tolki kali treba skinuć paru kiłahramaŭ da leta. Kali vaša meta — minus 30 kh, to my raim zvajarnucca da bolš sistemnaha padchoda i ekałahičnaha vobrazu žyćcia. Pravilnaje charčavańnie, ruch, asabistaje razvićcie — asnova dla pachudzieńnia niezaležna ad uzrosta i inšych faktaraŭ,
— Ja sama lublu fizičnaj kulturaj pazajmacca, u volny čas praktykavańni parabić. Chaču zaŭsiody być u dobraj formie, — uśmichajecca žančyna.
Napłyŭ klijentaŭ u aptecy — z 7 da 9 ranicy i prykancy pracoŭnaha dnia. ale praca pravizara i farmaceŭta nie spyniajecca u adsutnasci naviedvalnikaŭ. Treba sačyć za najaŭnaściu tavaraŭ na połkach, zamović novy tavar, praanalizavać popyt pakupnikoŭ. Na palicach musić być idealny paradak.
— Tut mazi harmanalnyja, tut rastvory dla vonkavaha prymianieńnia, tut kapli dla vačej, — pakazvaje Iryna.
Popyt u aptecy zaležyć ad siezonnaści. Z krasavika-maja pačynajuć cikavicca sprejami suprać kamaroŭ, uletku raźbirajuć soncaachoŭnyja srodki i dla zaharu. Ciapier dzieci ź letnikaŭ i ad babul-dziadul viartajucca. Pierad škołaj i sadkom baćki časta pravodziać małym prafiłaktyku hlistoŭ. My taksama źviartajem uvahu na padtrymku niarvovaj sistemy vučniaŭ i prapanujem vitaminy, jakija dapamohuć spravicca sa stresam dy pierajsci na novy režym. A ź vieraśnia ŭžo budzie raści popyt na leki ad prastudy.
— Zajaŭku karektujem štodnia. Ja baču pa realizacyi, što ruchajecca chutčej, i adpaviedna pavialičvaju hety asartymient, — kaža Iryna.
Rasšyfravać počyrk daktaroŭ? Lohka! Choć byvajuć bieznadziejnyja vypadki. Pakupniki tady pryznajucca: vy ŭžo piataja apteka, i nichto pračytać recept nie moža.
Pastajannych klijentaŭ tut chapaje.
— Jość adzin dziadula, jaki raz na miesiac chodzić vyklučna ŭ našu apteku. Kaža: daviaraju tolki vam. Vielmi pryjemna, kali takoje zdarajecca.
«Tak i skažu: lekaŭ «Pardon» niama»
Cikavimsia, što ŭ farmaceŭtki lažyć u damašniaj aptečcy.
— Ciapier — supraćhipiertaničny preparat: byvajuć prablemy ź ciskam. A naohuł u kožnym domie pavinny być supraćalerhičnyja srodki. Taksama treba mieć u aptečcy abiazbolvalnyja, pieraviazačnyja materyjały.
Za douhuju pracu byli, viadoma, i vypadki, jakija zaraz vyzyvajuć uśmiešku.
— Jašče kali ja ŭ Baranavičach pracavała, pryjšła ŭ apteku žančyna ź niekalkimi receptami. Ja pierabiraju ich i adznačaju: heta jość, heta jość, oj, pardon, hetaha niama. A jana: dobra, dzietačka, tak i skažu, što lekaŭ «Pardon» niama, — uspaminaje Iryna.
«Ja starajusia pakazać, što stereatypy pra ŭzrost zusim nieaktualnyja»
Z pracoŭnych pytańniaŭ pieraklučajemsia na razmovy pra styl žyćcia. Volny čas Iryna lubić pravodzić z unukami — ich u jaje čaćviora. Pa vychodnych jeździć u domik na viosku.
— Ja ad jaho ŭ zachapleńni! U mianie pytajuć: a dzie vy adpačyvali? U Kryvapolli, 35 km ad Minska. Ja adna na 15 sotak, a chočacca, kab usio było pryhoža — i kvietki pasadzić, i maleńki aharodzik. U mianie jość navat elektrapiła — drovy piłuju sama! Ale ja ŭ vioscy rassłablajusia całkam.
Štodzień žančyna ŭdzialaje nie mienš za hadzinu špacyru pa śviežym pavietry. Z hetym praviłam jana žyvie ŭžo mnohija hady. Mienavita jano dapamaje zachoŭvać dobruju fizičnuju formu i pazbaŭlacca ad stresu.
— Nieabaviazkova mieć šmat hrošaj, kab być ščaślivaj. Dastatkova vykarystoŭvać tyja mahčymaści, jakija jość pobač, — ličyć surazmoŭnica.
Iryna — amatar padarožžaŭ. Lubić hory i cenić lubuju mahčymaść pabyvać na pryrodzie. Niadaŭna jeździła ŭ Stakholm — u Šviecyi žyvie adna ź jaje dačok. Kali farmaceŭtka byvaje ŭ inšych krainach, zaŭsiody fatahrafujecca ŭ aptekach. U jaje albomie jość zdymki sa Šviecyi, Litvy, Słavienii.
— Z Kipra pryjechała i dziaŭčatam kažu: voś heta apteka budučyni. Tam pradajuć usio — ad tualetnaj papiery da paraškoŭ, — raskazvaje Iryna.
I razvažaje, što kali kramy biez kasiraŭ — zvykłaja źjava ŭ Jeŭropie, to apteku biez farmaceŭta ŭjavić niemahčyma. Vitaminy ci kaśmietyku pakupnik zmoža sabie vybrać, ale ŭ miedykamientach biez dapamohi śpiecyjalista nie zaryjentujecca.
— Ja naziraju nie tolki za afarmleńniem aptek i pracaj zamiežnych kaleh, ale jašče i za pakupnikami. Časta zaŭvažaju ŭ Jeŭropie la pryłaŭkaŭ z aptečnaj kaśmietykaj i BADami žančyn starejšaha ŭzrostu. Jany kłapociacca pra svoj źniešni vyhlad i styl. Mnie padabajecca ich staŭleńnie da siabie i da žyćcia. Na žal, paśla ŭstupleńnia ŭ stały viek mnohija našy damy pačynajuć ličyć siabie starymi. Šmat stereatypaŭ isnuje ŭ našym hramadstvie nakont žančyn maich hadoŭ. Na svaim prykładzie ja starajusia pakazać pakupnikam, što hetyja stereatypy zusim nieaktualnyja.
Luby ŭzrost — heta i pieraškody, i mahčymaści. Ich prosta treba ŭmieć bačyć. Badaj, heta asnoŭnaje pažadańnie ŭ adras maich naviedvalnikaŭ — umieć bačyć svaju pryhažość i być aktyŭnymi ŭ lubym uzroście.
Pra vybar prafiesii Iryna nikoli nie škadavała.
— Ja ščaślivaja. Voś zadajuć pytańnie: ci pastupili b vy hetaksama, kali b pačali ŭsio nanoŭ? Tak, nie zadumvajučysia.
5 pravił farmaceŭta:
- Nie žurycca i imknucca hladzieć na žyćcio z roznych bakoŭ.
- Bolš ruchacca i byvać na pryrodzie. Niachaj i prostaje praviła, ale spytajcie siabie: jak časta vy hulajecie?
- Mieć u aptečcy nie tolki leki, ale i karysnyja čai, prafiłaktyčnyja srodki, vitaminy — toje, što dapamoža paźbiehnuć zachvorvańniaŭ.
- Zaŭsiody być pryhožymi. Niezaležna ad uzrostu, źbirajciesia na pracu tak, kab padabacca sabie. Heta daść cudoŭny zarad stanoŭčych emocyj — a mienavita jany hrajuć važnuju rolu u stanie zdaroŭja čałavieka.
- Lubicie toje, što robicie, i canicie svaju pracu.
Ciapier čytajuć
Pamiatajecie Daniiła z Ofisa Cichanoŭskaj, jakomu za dva dni sabrali hrošy na ankałahičnuju apieracyju? Jamu napisaŭ toj samy adnakłaśnik, jaki jaho ŭdaryŭ — z čaho ŭsio i pačałosia44
Kamientary