U Centralnuju i Uschodniuju Jeŭropu ciakuć miljardy: rekordnyja inviestycyi, niahledziačy na niavyznačanaść
2025 hod byŭ poŭny supiarečnaściej dla rynku źlićcia i pahłynańnia Centralnaj i Uschodniaj Jeŭropy. Z adnaho boku, inviestaram pryjšłosia sutyknucca z vajnoj va Ukrainie, zapavoleńniem tempaŭ rostu ekanomiki Hiermanii i napružanaściu ŭ handli. Z druhoha — košt ździełak dasiahnuŭ rekordnaha ŭzroŭniu.

Zhodna sa spravazdačaj «Inviestycyi va ŭvachodnyja źlićci i pahłynańni ŭ Centralnaj i Uschodniaj Jeŭropie 2025/2026», padrychtavanaj kampanijaj Forvis Mazars, raskrytaja vartaść nabyćcia i pahłynańnia ŭ rehijonie vyrasła da 42,5 młrd jeŭra, što na 36% bolš, čym u minułym hodzie, piša Euronews.
Inviestycyi ŭ Centralnuju Jeŭropu. Mienš ździełak, bolš hrošaj
Niahledziačy na toje što kolkaść uhod skaraciłasia na 9%, abjom kapitału, jaki pryciakaje ŭ rehijon, akazaŭsia jak nikoli vialikim. Ekśpierty padkreślivajuć, što heta stała vynikam kancentracyi na bujnych aktyvach.
U 2025 hodzie ŭ rehijonie było abvieščana pra 1312 ździełak u paraŭnańni z 1446 — hodam raniej. Źnižeńnie abjomu ŭhod, adnak, nie aznačaje, što cikavaść inviestaraŭ asłabła. Naadvarot, kapitał zasiarodziŭsia na samych bujnych nabytkach.
Najlepšym prykładam stała ździełka ŭ farmaceŭtyčnym siektary: amierykanski fond GTCR nabyŭ češskuju hrupu Zentiva za 4,1 młrd jeŭra. Heta była najbujniejšaja zamiežnaja inviestycyja ŭ Centralnaj i Uschodniaj Jeŭropie, ździejśnienaja inviestaram z-za miežaŭ rehijona za apošnija niekalki hadoŭ.
Pavodle mierkavańnia ekśpiertaŭ, pryčyny źnižeńnia kolkaści ŭhod šmat u čym nosiać źniešni charaktar. Prablemy ŭ najbujniejšaj ekanomicy Jeŭropy pryviali da taho, što kampanii i fondy stali prymać bolš aściarožnyja rašeńni.
«Zapavoleńnie ekanamičnaha rostu ŭ Hiermanii prymusiła ludziej admovicca ad inviestycyj. Heta situacyja raspaŭsiudziłasia na centralnyja i paŭnočnyja rajony Centralnaj i Uschodniaj Jeŭropy», — adznačaje Andryja Harofulič z Forvis Mazars.
Krainy Centralnaj i Uschodniaj Jeŭropy: varoty ŭ Jeŭropu
Spravazdača pakazvaje, što zamiežnyja inviestary zastajucca asnovaj rynku źlićcia i pahłynańnia ŭ Centralnaj i Uschodniaj Jeŭropie. Na ich dolu zvyčajna prypadaje bolš za 40% ad kolkaści ździełak i da troch čverciaŭ ich koštu.
U 2025 hodzie dola inviestaraŭ z-za miežaŭ rehijona skłała 43% pa kolkaści ŭhod i 54% pa košcie. Dla paraŭnańnia, u Paŭnočnaj Amierycy na dolu zamiežnych inviestaraŭ prypadaje mienš za adnu piatuju rynku.
Adnoj z klučavych pieravah Centralnaj i Uschodniaj Jeŭropy źjaŭlajecca jaje raźmiaščeńnie. Blizkaść da 500 miljonaŭ spažyŭcoŭ Jeŭrapiejskaha sajuza, raźvitaja transpartnaja sietka i ličbavizacyja, jakaja raście, pryciahvajuć kampanii z usiaho śvietu. Takim čynam, Centralnaja i Uschodniaja Jeŭropa zastajecca «varotami» ŭ Jeŭropu dla hłabalnaha kapitału. Hetamu spryjajuć pravavaja stabilnaść, infrastruktura i dostup da rynku ES.
Jak kaža Andryja Harofulič: «Usie chočuć być bližej da svaich klijentaŭ. Rehijon Centralnaj i Uschodniaj Jeŭropy prapanuje blizkaść da asnoŭnych rynkaŭ, kvalifikavanuju rabočuju siłu i pry hetym bolš nizkija ceny, čym u niekatorych inšych rehijonach. Maje vialiki sens vytvorčaść abo najaŭnaść ułasnych pramysłovych pradpryjemstvaŭ u rehijonie Centralnaj i Uschodniaj Jeŭropy».
Dadatkovym stymułam źjaŭlajucca intehracyjnyja pracesy. Ałbanija nabližajecca da členstva ŭ ES, a Rumynija i Bałharyja dałučylisia da Šenhienskaj zony. Heta pavyšaje pradkazalnaść i biaśpieku inviestycyj.
Technałohii, achova zdaroŭja i finansy ŭ avanhardzie
Najbolšaja kolkaść ździełak u 2025 hodzie prypadała na technałahičny siektar — 20 inviestycyj. Adnak z punktu hledžańnia koštu lidzirujuć finansavyja pasłuhi, ahulny abjom jakich skłaŭ 11,7 młrd jeŭra. Najbujniejšaj padziejaj stała nabyćcio 49% akcyj Santander Bank Polska kampanijaj Erste Group za 6,8 młrd jeŭra.
Paśla składanaha pieryjadu 2022—2024 hadoŭ fondy pramych inviestycyj pačynajuć nabirać abaroty. «Pryvatnyja inviestycyjnyja kampanii nie mahli vyjści ź biznesu, tamu nie było mahčymaści pradstavić ich novym inviestaram. Heta vielmi ŭskładniała pryciahnieńnie srodkaŭ», — pryznaje Harofulič.
Adnak situacyja palapšajecca, i na rynak vychodziać novyja fondy. Miascovyja hulcy stanoviacca ŭsio bolš aktyŭnymi, havorycca ŭ spravazdačy. Jany asabliva zacikaŭleny ŭ technałohijach, achovie zdaroŭja i prafiesijnych pasłuhach.
Pierśpiektyvy na 2026 hod
Aŭtary spravazdačy nastrojeny ŭmierana aptymistyčna. Jany adznačajuć rost dziaržaŭnych vydatkaŭ, srodki ES i palapšeńnie stanu ekanomiki. «Dziaržaŭnyja vydatki vysokija, šmat hrošaj pastupaje z fondaŭ ES, a ekanomika dobra raźvivajecca. Pazityŭny nastroj rynku — adzin z klučavych elemientaŭ, tamu što hrošy dastupnyja», — padkreślivaje Harofulič.
Ale jość i ryzyki — hieapalityčnaja i palityčnaja situacyja, uklučajučy vybary ŭ niekalkich krainach rehijona i handlovyja adnosiny pamiž ZŠA i Kitajem. Adnak kali stabilnaść zachavajecca, Centralnaja i Uschodniaja Jeŭropa moža zastacca adnym z samych cikavych inviestycyjnych rynkaŭ u śviecie.
Kamientary
Nastojaŝije inviesticii-eto kohda s nula postrojen zavod (tipa zavoda Tiesła v Hiermanii)