Uźlot Faradža abudziŭ kielckija nacyi. Anhlijski nacyjanalizm pahražaje razvalić Złučanaje Karaleŭstva
Rost papularnaści partyi Reform UK i jaje lidara Najdžeła Faradža vyklikaŭ tryvohu ŭ Irłandyi, Šatłandyi i Uelsie. Palityki kielckich nacyj aścierahajucca, što anhlijski nacyjanalizm, jaki ŭvasablaje saboj Faradž, moža spravakavać kanstytucyjny kryzis i pastavić kryž na isnavańni sajuza.
Jak piša vydańnie The Guardian, palityčnyja lidary kielckich nacyj — Irłandyi, Paŭnočnaj Irłandyi, Šatłandyi i Uelsa — pačali surjozna razhladać toje, što jašče niadaŭna zdavałasia niejmaviernym: raspad Złučanaha Karaleŭstva. Pryčynaj dla tryvohi staŭ imklivy rost papularnaści partyi Reform UK i jaje skandalnaha lidara Najdžeła Faradža. I junijanisty, jakija imknucca zachavać sajuz, i nacyjanalisty, jakija žadajuć jaho razburyć, rychtujucca da kanstytucyjnaha chaosu ŭ vypadku, kali Faradž stanie premjer-ministram abo chacia b lidaram aficyjnaj apazicyi.
Asablivuju zaniepakojenaść situacyja vyklikaje ŭ Irłandyi. Ministr justycyi Irłandyi Džym O'Kałahan na kanfierencyi ŭ Biełfaście zajaviŭ, što Dublin pavinien pačać rychtavacca da abjadnańnia ŭžo ciapier, nie čakajučy, pakul anhlijski nacyjanalizm pradyktuje svoj paradak dnia.
«Budučynia moža pajści nie pa pradkazalnym šlachu dyskusij i harmonii», — papiaredziŭ jon.
Palityki aścierahajucca, što Faradž moža vykarystać štohadovuju subviencyju Vialikabrytanii dla Paŭnočnaj Irłandyi, jakaja aceńvajecca ŭ dyjapazonie ad 6 da 20 miljardaŭ funtaŭ, u jakaści papulisckaha łozunha — pa anałohii sa znakamitaj chłuśnioj pra 350 miljonaŭ funtaŭ na tydzień dla ES padčas kampanii za Breksit.
Navat pradstaŭniki partyi «Šyn Fiejn», jakaja źjaŭlajecca hałoŭnym prychilnikam refierendumu ab abjadnańni, aścierahajucca chaosu. Były ministr finansaŭ Paŭnočnaj Irłandyi ad «Šyn Fiejn» Konar Miorfi miarkuje, što Faradž moža prosta «skinuć» ź siabie rehijon.
«Jon moža skazać: «My zekanomim hetyja hrošy, adpuściŭšy irłandcaŭ. Pośpiechaŭ vam i byvajcie». Jon moža tak zrabić. Heta ŭ styli Trampa. Heta niepradkazalna». Tamu «Šyn Fiejn» zaklikaje Dublin damaŭlacca ab praviłach praviadzieńnia refierendumu z Łondanam ciapier, «pakul u Uajtchole jašče jość niechta razumny».
«ICE-padobnyja atrady na vulicach Brytanii»
Strachi kielckich nacyj nie abmiažoŭvajucca tolki ekanomikaj. Jany aścierahajucca hłybokaha kulturnaha i cyvilizacyjnaha razryvu z Anhlijaj pad kiraŭnictvam Faradža.
Były pieršy ministr Uelsa Mark Drejkfard namalavaŭ zmročnuju karcinu budučyni: «Całkam mahčyma, što ŭsiaho praź niekalki hadoŭ ludzi na vostravie Irłandyja buduć hladzieć praź Irłandskaje mora na krainu, dzie ICE-padobnyja atrady chapajuć ludziej na vulicach».
Hetym jon pravioŭ paralel z žorstkimi mietadami imihracyjnaj i mytnaj palicyi ZŠA (ICE).
Taki scenar niepaźbiežna adšturchnie Šatłandyju i Paŭnočnuju Irłandyju, pakinuŭšy Uels u roli «prahresiŭnaha pryščyka» na ciele astatniaj častki Złučanaha Karaleŭstva.
Asnovaj dla takich prahnozaŭ słužać zajavy samoha Faradža ab namiery Vialikabrytanii vyjści ź Jeŭrapiejskaj kanviencyi pa pravach čałavieka (JEKPČ), kab spynić płyń mihrantaŭ na łodkach. Hety krok moža mieć katastrafičnyja nastupstvy, bo mienavita na JEKPČ hruntujecca Biełfasckaje pahadnieńnie (Pahadnieńnie Strasnoj piatnicy), jakoje zabiaśpiečvaje mir u Paŭnočnaj Irłandyi.
Dobraachvotny sajuz, ź jakoha možna vyjści
Mark Drejkfard, jaki zaŭsiody vystupaŭ za zachavańnie sajuza, nahadaŭ fundamientalny pryncyp: «Złučanaje Karaleŭstva — heta dobraachvotnaje abjadnańnie čatyroch nacyj. I ŭ lubym dobraachvotnym abjadnańni pavinien być vybar zastacca, i pavinien być vybar vyjści».
Mienavita hety vybar moža stać niepaźbiežnym, kali anhlijski nacyjanalizm, uvasobleny Faradžam, pierastanie ŭličvać intaresy inšych členaŭ sajuza. Były premjer-ministr Irłandyi Lea Varadkar ličyć, što ŭrad na čale z Reform UK moža stać «paskaralnikam» dla refierendumu ab statusie Paŭnočnaj Irłandyi.
Ironija situacyi ŭ tym, što Breksit, jaki prasoŭvaŭ Faradž, byŭ urokam taho, «jak nie treba pravodzić kanstytucyjnyja źmieny». Adnak zamiest vysnoŭ brytanskaja palityka pajšła pa šlachu dalejšaj radykalizacyi. Fienomien Faradža pierastaŭ być marhinalnym i pieratvaryŭsia ŭ pastajanny faktar.
Kielckija nacyi bolš nie žadajuć być «pasažyrami» ŭ palityčnym ciahniku, jaki imčyć u nieviadomym kirunku.
U vyniku čałaviek, jaki ŭsio svajo palityčnaje žyćcio zmahaŭsia za «viartańnie kantrolu» i «niezaležnaść» Brytanii, moža stać katalizataram jaje raspadu. Zamiest adnoŭlenaj impieryi ŭ jaho rukach moža zastacca tolki Anhlija, ad jakoj adździalilisia jaje histaryčnyja susiedzi. I heta budzie łahičnym zaviaršeńniem epochi, pačataj Breksitam, — epochi, kali baraćba za suvierenitet pryvodzić da straty terytoryj.
A my vam kazali: «nie dumajcie, što heta kapiejki»! Stali viadomyja źviestki, kolki padachodnaha biełarusy Litvy pieraličyli roznym hramadskim strukturam17
Kamientary