Biełarusy horača spračajucca, ci varta pryviazvać dapamohu na dzicia da zarobku maci
«Čym dzicia sanitarki horšaje za dzicia namdyrektara?» U sacsietkach aktyŭna abmiarkoŭvajuć novuju inicyjatyvu čynoŭnikaŭ. Jakija arhumienty za i suprać?

Biełaruskija ŭłady sprabujuć zrazumieć, jak vyratavać demahrafičnuju situacyju ŭ krainie.
Alaksandr Łukašenka niadaŭna zapatrabavaŭ, kab urad znajšoŭ varyjant, što ažyvić demahrafičnyja pracesy. Čynoŭniki prapanavali pierahledzieć padychody da pamieraŭ dapamohi na dziaciej. Jany ciapier adnolkavyja dla ŭsich. Urad ža prapanuje pryviazać pamier dapamohi da zarobkaŭ atrymalnika.
Pry hetym paabiacali: maci maleńkich dziaciej nie buduć atrymoŭvać mienš, čym ciapier.
Ale adrazu zahavaryli pra mahčymy maksimum — jaho prapanoŭvajuć pryviazać da naminalnaj naličanaj siaredniaj zarabotnaj płaty rabotnikaŭ u Biełarusi (u červieni jana skłała 3104 rubli).
Pakul nie zrazumieła, pa jakoj mienavita formule buduć vyličvać vypłaty. Na dadzieny momant u Biełarusi pamier dapamohi na dzicia da 3 hadoŭ składaje 35% ad siaredniaj zarpłaty pa krainie (na pieršaje dzicia) i 40% (na druhoje i nastupnych). Sioleta ŭ žniŭni heta 1057,7 rubla i 1208,8 rubla adpaviedna.
Kali buduć karystacca mienavita hetaj formułaj, to atrymlivajecca, što pavyšeńnie vypłat zakranie niašmat kaho z žančyn. Bo, kab atrymlivać maksimalnyja 3,1 tysiačy rubloŭ dapamohi štomiesiac, nieabchodna, kab zarobak maci byŭ bolš za 9 tysiač rubloŭ.
Imavierna, biełaruskija čynoŭniki razhledziać dośvied krain-susiedak Biełarusi. Naprykład, u Rasii maci atrymlivajuć 40% ad svajho siaredniaha zarobku za papiarednija dva hady — vypłaty iduć usiaho da 1,5 hadoŭ dziciaci.
U Litvie maci sama moža vybrać, na kolki pojdzie ŭ adpačynak pa dohladzie za dziciem: kali na 18 miesiacaŭ — jana budzie atrymlivać 60% zarpłaty, kali na 24 miesiacy — 45% da hoda dziciaci i 30% z hoda da dvuch.
Pakul niezrazumieła, jaki kankretna šlach abiaruć u Biełarusi, ale aktyŭnyja sprečki ŭ sacsietkach užo pačalisia.
Bolšaść žančyn u zachapleńni ad idei. Maŭlaŭ, łahična, što toj, chto zarablaŭ bolš i bolš płaciŭ padatkaŭ, i atrymaje bolš.
«Čamu hety zakon nie prydumali, kali ja była ŭ dekrecie. Sychodziła z kiraŭničaj pasady ź vielmi dobraj zarpłataj. Pryjšłosia šukać inšyja dadatkovyja mahčymaści pracavać u dekrecie, kab nie prasiadać u prybytkach».
«Zhodna, ja pracuju na 2 pracach nie dla taho, kab potym atrymoŭvać hrošy naroŭni z tymi, chto tolki naradžaje».
«Daŭno para heta zrabić. I ŭsio pa spraviadlivaści. Chto nie pracuje, toj niachaj minimałku i atrymlivaje. A tyja, chto pracuje ŭsio žyćcio, adličvaje padatki, pavinny atrymlivać u adpaviednaści sa svaim zarobkam. A to ŭvohule niejak niesumlenna vychodzić. Ja pavinna pajści z pracy na minimałku ŭ try razy mienš. Z čaho b raptam? I čamu majo dzicia pavinna być na adnym uzroŭni ź dziciem toj mamy, jakaja žyvie za košt dapamohi? Chto na što vučyŭsia i pracavaŭ. Usio słušna».
«Jak pa mnie, usio pravilna robiać. Čamu čałaviek z bolšym zarobkam pavinien uščamlać siabie ŭ dekrecie? Niachaj atrymlivajuć bolš, i heta pravilna. Nam chapaje i taho, što płacić dziaržava zaraz. Darečy, my šmatdzietnaja siamja i zarobak da dekreta ŭ mianie byŭ 1100».
Praciŭniki idei ličać, što pryviazka da prybytkaŭ maci pryviadzie da dyskryminacyi dziaciej — bo patreby ŭ niemaŭlat adnolkavyja.
A toje, što niechta zarablaŭ mienš, nie pakazčyk taho, što čałaviek byŭ mienš karysnym dla krainy. Naprykład, u Biełarusi niašmat zarablajuć vychavacielki ŭ dziciačych sadkach, nastaŭnicy ŭ škołach, doktarki i miedsiostry.
«Vy z takim hrebavańniem skazali «na nizkaapłatnych pracach». Ale i hetuju pracu taksama treba niekamu vykonvać. I hetyja ludzi taksama mohuć chacieć siamju, dziaciej».
«Jość žančyny, jakija pracujuć u dziciačych sadach, balnicach, kramach, na fabrykach, dzie ich zarobak nie kosmas, ale biez hetych žančyn vy nie atrymajecie toje, što atrymlivajecie na štodzionnaj asnovie pa dastupnych rascenkach. Dapuścim, žančyny admoviacca pracavać u dziciačym sadku — vam daviadziecca najmać nianiu. Heta budzie darahim zadavalnieńniem u paraŭnańni z sadam. Płaciać nie mamie, a dziciaci! Dyk čym vaša dzicia lepšaje za dzicia žančyny, u jakoj była siaredniaja zarpłata pa krainie?»
«Pačakajcie, u mianie vyšejšaja adukacyja, ja pracuju nastaŭnicaj i maje dzieci, atrymlivajecca, horšyja za inšych? Zarpłaty ŭ nastaŭnikaŭ nie vielmi vysokija i daloka nie 3 tysiačy. Ja taksama liču, što heta niespraviadliva».
«A ja voś niazhodnaja, bo na pieryfieryi zarablać šmat nierealna».
«A ciapier padumajcie, čym dzicia, jakoje naradziłasia ŭ sanitarki, horšaje za dzicia, jakoje naradziłasia ŭ namdyrektara? Ci pieršamu jeści mienš dy cacki pahorš?»
Apanienty adkazvajuć: maŭlaŭ, žyćcio dziaciej u siemjach z roznym prybytkam budzie zaŭsiody adroźnivacca. I paśla 3 hadoŭ dzicia, u jakoha maci viarnułasia na pracu z zarpłataj 900 rubloŭ, i dzicia, maci jakoha zarablaje 6 tysiač, buduć žyć vielmi pa-roznamu.
Niechta dapuskaje, što sistema pryviazki dekretnych da zarobkaŭ budzie stymulavać tataŭ iści ŭ adpačynak pa dohladzie dziciaci, bo, jak praviła, u biełaruskich siemjach mužčyny zarablajuć bolš.
Zredku hučać i mierkavańni, što niemahčyma matyvavać «dekretnymi» ludziej naradžać bolš. Bo, kali muž z žonkaj razumiejuć, što ich zarobkaŭ chopić tolki na adno dzicia, dyk druhoha jany naradžać nie buduć ni ŭ jakim vypadku. Try hady dekretu skončacca, a syna ci dačku potym usio roŭna treba karmić, apranać dy źbirać hrošy na vučobu ŭ VNU.
«Naradzić dobra, ale kolki hrošaj treba, kab dzicia ŭtrymlivać da — realna hladzim na rečy — atrymańnia dypłoma… Ja bolš, čym na adno dzicia, nie zarablaju».
Padčas abmierkavańnia ŭspłyło jašče šmat prablem, jakija nie spryjajuć palapšeńniu demahrafičnaj situacyi ŭ krainie.
Adna z samych papularnych — składanaści z vyrašeńniem kvaternaha pytańnia: «Dumaju, mnohija nie suprać naradzić choć futbolnuju kamandu. Pytańnie nie tolki ŭ tym, jak ich apranuć i nakarmić. Hałoŭnaje pytańnie — dzie žyć. Raniej kvatery razdavali prosta tak, a zaraz košt kvater taki, što mnohim prosta nie pad siłu».
Žančyny skardziacca na prablemu z alimientami. Bo paśla razvodu šmat tataŭ źnikaje niedzie za haryzontam i ci ŭvohule ničoha nie płaciać na ŭtrymańnie dziciaci, ci śpiecyjalna «na papiery» zanižaje ŭzrovień svaich prybytkaŭ.
«Kolki naradžać dziaciej — prezident umiešvajecca ŭ praces, ale kali razvod, tut žančyna nijak nie abaroniena. Dzieci čaściej zastajucca ź joj, alimienty minimalnyja, majomaść napałovu. Umiešvaŭsia b u hety praces! Chaj by i majomaść dzialiłasia na doli dziaciej, dyk žančyna choć jak była b zastrachavana».
Kažuć pra žachi, ź jakimi sutykajucca biełaruski ŭ radzilniach: «Miedycyna na nuli. Jakoje «bolš naradžać»? Śpiecyjalistaŭ narmalnych pa palcach pieraličyć. Staŭleńnie da paradzichi ŭ radzilni nižej za plintus. Dyjahnostyka nijakaja, stolki patałohij prapuskajuć. Naradziła adnaho, vyžyła, dzicia zdarovaje i heta ŭžo vialikaje dasiahnieńnie».
«Ja nie naradžaju praz toje, što prajšło amal piać hadoŭ, a mnie da hetaha času śniacca kašmary pra radzilny dom. Staŭleńnie da paradzich — heta prosta dno».
«Ja nie naradžaju praz adsutnaść ułasnaha žylla i adnosiny da paradzich u radzilnych damach. Navat bolš praz druhi punkt, bo žyćcio doraha».
Piensijnaja reforma (kali ŭ Biełarusi adčuvalna padniali ŭzrost vychadu na piensiju) taksama paŭpłyvała na baćkoŭ — bo raniejšyja pakaleńni mahli raźličvać na dapamohu babul. Tamu hučać prapanovy pierajhrać hetuju situacyju: «Adpuskajcie babul raniej na piensiju, kab mamy ŭ dekrecie nie zahinalisia, a była dapamoha».
Kažuć i pra toje, jak niepavažliva staviacca da maci na pracy: «Umolvać treba, kab schadzić ź dziciem na balničny, ranišnik».
«Prychodziš na pracu, jak čujuć, što 2 ci 3 dziciaci, dyk adrazu: «Budzieš na balničnyja chadzić, dziakuj, da pabačeńnia». Niespraviadliva! Jak naradžać i dzie potym pracavać?!».
Ciapier čytajuć
U Biełarusi zaćvierdzili praviły evakuacyi kaštoŭnaściaŭ na vypadak vajny: cehłu z Bresckaj krepaści z nadpisami buduć ratavać pierš za karciny Šahała i Sucina
Kamientary