Vierchni zamak pazbaviŭsia starych drevaŭ, jakija pryhoža abramlali staražytnyja pomniki. Pryčynaj dla znosu drevaŭ stali nastupstvy niadaŭniaj niepahadzi.
Jak paviedamlaje krajaznaŭčaja supołka «Połack: minułaje i sučasnaść» u minułuju subotu ŭ horadzie byŭ mocny viecier, jaki złamaŭ vialikuju halinu na adnoj z tapolaŭ, što raźmieščany pobač z Barysavym kamieniem na Vierchnim zamku. U vyniku miascovyja słužby pryniali rašeńnie śpiłavać nie tolki paškodžanaje dreva, ale i susiedniuju tapolu.
Pavodle śviedčańniaŭ vidavočcaŭ, druhaja tapola, jakaja znachodziłasia bližej da histaryčnaha vałuna, nie adrazu paddałasia śpiłoŭvańniu: padčas vałki stvała nie vytrymlivali i rvalisia viaroŭki. Sam Barysaŭ kamień padčas vałki dreŭ byŭ ščylna zahornuty ŭ čornuju plonku, jakaja, vidać, musiła zaścierahać jaho ad mahčymych paškodžańniaŭ, ale nie zusim jasna, jak jana mahła b heta zrabić.
Źniknieńnie darosłych drevaŭ istotna źmianiła prastoru kala Barysava kamienia i Safijskaha sabora. Miascovyja žychary adznačajuć, što biez dreŭ hetaja častka zamka vizualna pieratvaryłasia ŭ pusteču.
Na fotazdymkach taksama možna zaŭvažyć aŭtavyšku ź lulkaj, padniataj da ŭzroŭniu karniza zachodniaha fasada Safijskaha sabora. Mahčyma, heta pačatak adboru ŭzoraŭ i fizika-chimičnych daśledavańniaŭ fasadaŭ pierad čakanaj maštabnaj restaŭracyjaj.
Jak my paviedamlali raniej, na hetyja pracy vydzielena 2,4 miljona rubloŭ, a adbor uzoraŭ materyjałaŭ byŭ zapłanavany jakraz na červień—vierasień 2026 hoda. Hałoŭnaja intryha prajekta zaklučajecca ŭ mahčymym viartańni chramu sapraŭdnaha kalarovaha abličča siaredziny XVIII stahodździa: architektar-restaŭratar Raman Zabieła davodzić, što ciapierašni bieły koler źjaŭlajecca vynikam utylitarnych ramontaŭ časoŭ Rasijskaj impieryi, u toj čas jak aryhinalny baročny fasad mieŭ vochrystyja adcieńni z terakotavymi akcentami.
Taksama novy prajekt moh by praduhledzieć bolš šyrokaje raskryćcio i abaronu (naprykład, šklanymi ekranami) unikalnaj muroŭki CHI stahodździa, jakaja siońnia pakazana tolki praź nievialikija łakalnyja zandažy, što pastupova rujnujucca pad uździejańniem klimatu.
Ź leta pačniecca restaŭracyja Safijskaha sabora ŭ Połacku. Moža źmianicca i jahony vyhlad
Zabudźcie pra «biełaha lebiedzia». Safijskamu saboru ŭ Połacku prapanujuć viarnuć histaryčny kalarovy fasad
Pry raskopkach kala Safii ŭ Połacku znajšli frahmienty ściany XII stahodździa
Padčas raskopak u Połacku znajšli staražytnaje hrafici i frahmient halerei XII stahodździa
U siamji Mironcavych za palityku ŭžo asudzili maci i troch siaścior. A ciapier aryštavali i muža adnoj ź siaścior3
Kamientary
Kali vy apošni raz užyvuju bačyli hety Barysaŭ kamień? Ja jašče 4 hady tamu na svaje vočy i viedaju pra što kažu. Toje, što jon tysiačy hadoŭ lažaŭ na dnie raki dy jašče chutčej za ŭsio pakryty piaskom ci hlejem naadvarot spryjała jaho zachoŭvańniu. Tamu što nie było dostupu pavietra i razburalnaha ŭpłyvu pierapadu tempieratur. A jak pierastaniecie śmiajacca, to pačytajcie što takoje erozija i jaki razburalny ŭpłyŭ heta źjava robić dla histaryčnych pomnikaŭ. Archieołahi častku svaich adkryćciaŭ, naprykład, mohuć nie raskopyać abo zakopvać nazad kab paźbiehnuć ich razbureńnia ŭ vypadku niemahčymaści pačać adrazu kansiervacyjnyja raboty. Tak było z draŭlanymi ryštavańniami haradzišča na Miency, jakija byli znojdzieny i častkova apisany jašče dziesiatki hadoŭ tamu.