Krytyčnaja zaležnaść. Łukašenkaŭcy bajacca za naftachimiju i chimiju
31 studzienia Rada ministraŭ ES razhledzić pytańnie pra sankcyi.
31 studzienia Rada ministraŭ ES razhledzić pytańnie pra sankcyi.
20 studzienia Jeŭraparłamient pryniaŭ rezalucyi nakont Biełarusi. U joj niečakana dla mnohich usio ž prahučyli słovy nakont ekanamičnych sankcyj suprać łukašenkaŭcaŭ. Jeŭraparłamient «zaklikaje Radu, Kamisiju vysokich pradstaŭnictvaŭ pierahledzieć palityku Jeŭrasajuza adnosna Biełarusi, u tym liku prymianić ekanamičnyja sankcyi i zamarozić usiu makrafinansavuju dapamohu».
Ujaŭnuju pahrozu z boku parłamientaryjaŭ Łukašenka ŭspryniaŭ jak sapraŭdnuju abrazu: «Kali chto-niebudź pasprabuje ŭvieści suprać krainy ekanamičnyja abo inšyja sankcyi, my pavinny nieadkładna adreahavać, padrychtavać miery ŭ adkaz, až da samych žorstkich. I datyčyć heta pavinna absalutna ŭsich, asobnaja heta budzie hrupa krain ci navat Jeŭrasajuz u cełym».
Niervovaja reakcyja kiraŭnika dziaržavy śviedčyć pra toje, što ŭłada ŭsio ž zaniepakojena. Ale ci realna aceńvajecca niebiaśpieka sankcyj? Nakolki biełaruskaja ekanomika zaležyć ad Jeŭrasajuza?
Pravał u imparcie, ale nie ŭ eksparcie
Za apošnija hady ŭtvaryłasia hihanckaje admoŭnaje salda biełaruskaha zamiežnaha handlu — $18,6 miljarda za 2007—2009 hady. Impart rasijskich tavaraŭ pieravysiŭ ekspart na $31,3 młrd. Ź Jeŭrasajuzam situacyja advarotnaja: jak vidać z tablicy, Biełaruś niabłaha zarablaje na jeŭrapiejcach. Udakładnim, što analizavalisia statystyčnyja padliki Biełstata za 2007—2009 hady, bo letašnija pakazčyki pakul jašče nie padsumavanyja.
Naftapradukty, nafta, kalijnyja ŭhnanieńni i stal — voś asnoŭnyja krynicy prybytku dla biełaruskaj ekanomiki. Kožnaja z hetych halinaŭ pryniesła krainie ź Jeŭrasajuza bolš za miljard dalaraŭ za try hady.
Naftavaja zaležnaść
Biełaruś maje adrazu dźvie zaležnaści, źviazanyja z naftaj. 90% syraviny pastupaje z Rasii, ale ažno 85% pierapracavanych naftapraduktaŭ pradajecca ŭ Jeŭrasajuz. Ekanomika krainy trymajecca na abaviazkovaści i pieršaj, i druhoj umovaŭ.
Najbolš aktyŭnyja kupcy biełaruskich naftapraduktaŭ — Niderłandy, Vialikabrytanija i Łatvija. Na troch jany vypłacili Biełarusi amal $20 miljardaŭ za try hady. Zrazumieła, što łatvijcy, ekanomika jakich šmat u čym trymajecca na biełaruskaj pradukcyi, nie zmohuć zusim admovicca ad handlu z Łukašenkam. Ale kali pastaracca, alternatyvu možna znajści zaŭsiody. Najlepšy prykład tamu — vieniesuelskaja nafta, jakaja razbaviła rasijskuju na naftapieracoŭčych zavodach u Mazyry i Navapołacku.
Kalijnaja abyjakavaść Rasii
Kalijnyja ŭhnajeńni — jašče adzin «miljardny» artykuł prybytku biełaruskaj ekanomiki, jaki zusim nie cikavić Rasiju. Tam chapaje i svajho kaliju. Uschodnija susiedzi kupili tavaru ŭsiaho na $26 miljonaŭ. Najbolš zacikaŭlenymi ŭ salihorskim tavary źjaŭlajucca Estonija i Polšča — «arhanizatar revalucyi», pa mierkavańni «Sovietskoj Biełorusii». Razam jany pieraličyli ŭ biełaruski biu¬džet $720 miljonaŭ.
Stalovy vybar
Pradukcyja Biełaruskaha mietałurhičnaha zavoda nie tak mocna pryviazanaja da Zachadu, ale dola Jeŭropy znoŭ-taki pieravažvaje ekspart u Rasiju. $1,12 miljarda suprać $0,94 miljarda. Ratavańnie biełaruskich stalavaraŭ u tym, što siarod asnoŭnych pakupnikoŭ znachodzicca Italija, kiraŭnictva jakoj maje bolš łajalnaje staŭleńnie da Biełarusi, i ŭsio taja ž Łatvija.
Słabyja miescy
Samaja adčuvalnaja pazicyja dla mažlivaha ekanamičnaha ŭdaru Jeŭrasajuza — biełaruskaja naftapierapracoŭka. Hod za hodam prybytak ad jaje składaje bolš za tracinu ad ahulnaha ekspartu krainy. Jašče adno balučaje miesca — biełaruskaja chimičnaja pramysłovaść (18% ekspartu).
Na mašynabudavańnie (16%) i charčovuju pramysłovaść Jeŭropa naŭrad ci paŭpłyvaje. Technikaj, ježaj i charčovaj syravinaj cikavicca pieradusim Rasija.
Inšyja ž haliny biełaruskaj haspadarki nie majuć značnaha ŭpłyvu na dziejnaść ekanomiki krainy ŭ cełym.
Naš adkaz Rampieju
Kolki b pradstaŭniki ŭładaŭ nie kazali, što sankcyi nie buduć mieć nijakaha efiektu, ale vymušanyja na ich reahavać. Pryčym, na samym vysokim uzroŭni.
Pieršym pra mahčymyja sankcyi zahavaryŭ sam Łukašenka. Jon daručyŭ uradu padrychtavać zachady ŭ adkaz u vypadku ŭviadzieńnia suprać Biełarusi jakich-niebudź sankcyj. «U vypadku, kali chto-niebudź pasprabuje ŭvieści suprać krainy ekanamičnyja abo inšyja sankcyi, my pavinnyja nieadkładna adreahavać, padrychtavać miery ŭ adkaz, až da samych žorstkich, — padkreśliŭ Łukašenka. — I datyčyć heta pavinna absalutna ŭsich, chto pasprabuje cisnuć i błakavać krainu, — asobnaja heta budzie hrupa krain ci navat Jeŭrasajuz u cełym».
Taksama jon publična abvinavaciŭ Polšču i Rasiju ŭ padrychtoŭcy dziaržaŭnaha pieravarotu ŭ Biełarusi.
Prablemie mahčymych sankcyj byli pryśviečanyja amal napałovu vynikovyja navinovyja pieradačy na biełaruskich telekanałach.
Pamočnik namieśnika dziaržsakratara ZŠA Tomas Mielia zajaŭlaŭ, što Jeŭrasajuz i ZŠA buduć dziejničać uzhodniena. Pryčym, buduć jany kropkavymi, skiravanymi na «adkaznych za palityčnyja represii i zadušeńnie svabody» ŭ Biełarusi. ZŠA taksama adznačyli, što mohuć iznoŭ zabaranić biznes z «Biełnaftachimam».
Kolki b łukašenkaŭcy ni pierakonvali ŭ tym, što sankcyi nie majuć absalutna nijakaha na ich upłyvu, ale vyhladaje, što ciapier jany znachodziacca ŭ razhublenaści, nie viedajučy, jakija kroki rabić u takoj situacyi. Jany sami sabie pierarezali darohu ŭ Jeŭropu.
«Ja nie bomž, u mianie navat biełyja škarpetki». U Minsku dziaŭčyna z Łuhanska raskłała pałatku prosta ŭ padjeździe šmatpaviarchovika, ustryvožyŭšy žycharoŭ
Kamientary