Vital PANAMAROŬ
Dziŭnyja vybary
Paraŭnańnie hetych vybaraŭ prezydenta Ŭkrainy z papiarednimi demanstruje našy «dasiahnieńni» ŭ razbudovie ŭkrainskaj demakratyi. «Vybary '91» prachodzili na chvali nacyjanalnaj revalucyi, paśla vyzvaleńnia Ŭkrainy, zabarony kampartyi, hibieli imperyi, viartańnia ŭ Eŭropu, zvaby svabody. Natomiest «Vybary '99» — heta kanieŭski «sajuz miača i rała», abyjakavaść vybarcaŭ, pryvid dyktatury, słavianski fundamentalizm dy supolnaja demanstracyja lubovi da Maskvy.
Vybary nadzialili indyvidualnaściu zvyčajna biaskolernych ukrainskich palitykaŭ, choć ich prahramy nia duža kab roźnilisia adna ad adnoj.
Kučma schilny pazbyvacca prychilnaści pensijaneraŭ i žycharoŭ Paŭdniovaj Ukrainy, jakija 5 hadoŭ tamu pryviali jaho da ŭłady (ukraincy ŭžo skłali prykazku, što prezydentaŭ abirajuć na Ŭschodzie, a lubiać na Zachadzie). Najlepš pašenciła vykazać svaje ŭražańni ad sioletniaj ukrainskaj vybarčaj kampanii prezydentu adnoj siabroŭskaj centralnaazijackaj krainy ŭ jahonym prynarodnym zvarocie da ciapierašniaha prezydenta Ŭkrainy: «Darahi Leanid Iljič!» Adnak čamuści nia chočacca suciašacca hatovaściu miljonaŭ siabroŭ takoha sabie niefarmalnaha vybarčaha abjadnańnia pad virtualnaju nazvaju «Aby nia Kučma» addać hałasy (to bok uładu) aby-kamu, aby jon paabiacaŭ/paabiacała viartańnie da «ščaślivaha minułaha».
Najbolš papularnaju ŭ kandydataŭ (i, adpaviedna, u vybarcaŭ) apynułasia archaičnaja ideja słavianskaha adzinstva. Neasłavianafilstva spaviadajuć 6 z 15 kandydataŭ.
Masavaje stareńnie nasielnictva Ŭkrainy za apošniaje dziesiacihodździe, vielmi zaŭvažnaje navat na vulicach, robić starych ludziej, byłoha «savieckaha čałavieka», samaju šmatlikaju i palityčna najbolš aktyŭnaju hrupaju vybarcaŭ. Tamu nia dziva, što tolki 4 kandydaty adkryta padtrymlivajuć pryvatnuju ŭłasnaść na ziamlu. Praŭda, sustrakajucca j zusim jak na siońniašnija časy ekzatyčnyja kandydaty, naprykład, Uładzimier Alijnyk z ekzatyčnaju dla sučasnaj Ukrainy idejaj praviadzieńnia lustracyi.
Usio niejkaje chimernaje ŭ kampanii hetaha hodu. Kolišnija dysydenty padtrymlivajuć hienerała KHB Marčuka. Antykamunist Alijnyk abjadnaŭsia ŭ Kanievie ź lenincam Tkačenkam i marksistam Marozam. Ad kinutych pad nohi Vitrency hranataŭ paciarpieła nie jana, a całkam vypadkovyja ludzi. Sacyjalist Maroz i prahresiŭnaja sacyjalistka Vitrenka vinavaciać adzin adnaho ŭ «revizijaniźmie», što, adnak, nie aznačaje sutnasnych raźbiežnaściaŭ u ichnych prhramach.
Trochi niespadziavanym akazaŭsia ŭva ŭkrainskaj kampanii biełaruski śled. Prezydent Kučma taksama vystupiŭ z prapanovami ŭtvaryć dvuchpałatny parlament dy pravieści referendum. Pravadnikami dziaržaŭnaj palityki što da niezaležnych hazetaŭ i telekanałaŭ taksama stali pažarniki dy padatkaviki. Praŭda, palityki ŭva Ŭkrainie pakul nie źnikajuć, a traplajuć u aŭtakatastrofy. A voś na pytańnie pra sustreču Leanida Kučmy ź Siamionam Šareckim pres-sakratar prezydenta adkazaŭ: sustrečy nia tolki nie było, ale jana j nie planavałasia.
Mienski niadzielny «Marš Svabody» mieŭ vodhukam uzmocnienyja miery biaśpieki ŭ Kijevie. Dziaržaŭny telekanał UT-1 paviedamiŭ pra vykrytyja namiery vybarčych štaboŭ «asobnych kandydataŭ» arhanizavać biesparadki kala Administracyi prezydenta, a načalnik kijeŭskaj milicyi zajaviŭ pra ŭviadzieńnie ŭzmocnienaj achovy ŭradavych budynkaŭ.
A vybarcy hladziać na vybarčyja pierahony jak na palityčnaje šoŭ, naładžanaje na ich ułasnyja hrošy. Ale kamu ŭžo abrydli hetyja vybary, cierpiać, bałazie ŭžo niašmat zastałosia da 31 kastryčnika. Bo pakazvaje na toje, što ŭva Ŭkrainie paśla hetaha ŭžo doŭha nia budzie demakratyčnych vybaraŭ.
Kamientary