Sprava Rybakova

Čamu materyjały kryminalnaj spravy Jahora Rybakova byli zasakrečanyja, a ich razhlad u Viarchoŭnym sudzie adbyvaŭsia za začynienymi dźviarami? Adkaz — u źmieście hetych materyjałaŭ.

Žurnalistu Siarhieju Sacuku ŭdałosia paznajomicca ź imi. Jany vyjaŭlajuć mechanizmy ŭzbahačeńnia vyšejšaha koła čynoŭnikaŭ. Noravy, jakija panujuć siarod ich. A taksama mechanizmy finansavańnia ruparaŭ ułady. My pieradrukoŭvajem hety artykuł z «BDH. Dla słužiebnoho polzovanija».

Pačatak

Pra toje, što Rybakoŭ biare «adkaty» sa ździełak, viedali mnohija. Hałoŭny televizijonščyk krainy navat nie sprabavaŭ hetaha ŭtojvać. Rybakoŭ pačaŭ svoj «biznes», jašče nie abžyŭšysia jak śled u novym kreśle, kali byŭ v.a. staršyni NDTRK, 15 červienia 2001 h. U toj dzień u kampanii adbyvałasia pasiadžeńnie tendernaj kamisii na pastaŭku abstalavańnia dla nieliniejnaha mantažu dla karespandenckaha punktu BT u Maskvie. Napiaredadni pasiadžeńnia Rybakoŭ sustreŭsia z dyrektaram VPUP «Validyja» Siarhiejem Hančarovym i adkryta prapanavaŭ jamu vyjhrać konkurs pry ŭmovie 10% «adkatu» ad koštu ździełki. Umovy džentelmenskaha pahadnieńnia byli pryniatyja, i tender vyjhrała firma «Validyja», jakaja abaviazałasia pradać patrebnaje abastalavańnie za 62 973 dalary na ŭmovach apłaty pa fakcie pastaŭki. Rybakoŭ asabista ŭziaŭ udzieł u pasiadžeńni kamisii, zabiaśpiečyŭšy patrebny vynik dla pryvatnaha pradpryjemstva i kamisijnyja dla siabie.

Hančaroŭ taksama nia łykam byŭ šyty. Kab nia tracić hrošy na 10-pracentnym «adkacie», jon uklučyŭ jaho u košt abstalavańnia i krychu prybaviŭ. Takim čynam, praź dziesiać dzion paśla elehantnaj pieramohi pradpryjemstva «Validyja» na tendery v.a. staršyni NDTRK padpisaŭ ź firmaj dahavor №127, pavodle ŭmoŭ jakoha abstalavańnie pastaŭlałasia ŭžo pa canie 128 263 740 rubloŭ (93 283 dalary).

Rybakoŭ navat nie sprabavaŭ niejak prykryć niedapuščalnyja parušeńni ŭmoŭ tenderu. Bolš za toje, jamu tak karcieła atrymać «zaroblenyja» hrošy, što ŭžo 29 červienia jon addaje rasparadčaj dyrekcyi Biełteleradyjokampanii zahad ab pieravodzie zavyšanaj sumy kantraktu na raźlikovy rachunak VPUP «Validyja», paśla čaho ŭ pracoŭnym kabinecie atrymlivaje ad Hančarova 9 tys. dalaraŭ hatoŭkaj. Samo abstalavańnie pastupiła ŭ NDTRK tolki 29 žniŭnia.

Padčas atrymańnia pieršaha chabaru pamiž Rybakovym i Hančarovym była dasiahnuta čarhovaja damoŭlenaść: «Validyja» vyjhraje tender na pastaŭku televizijnych žurnalisckich kamplektaŭ dla Ahienctva televizijnych navin na tych ža ŭmovach — 10% «adkatu» ad ździełki.

Skazana — zroblena. 3 žniŭnia 2001 h. pryvatnaje pradpryjemstva znoŭ vyjhraje tender, prapanavaŭšy žurnalisckija kamplekty koštam 88 627 dalaraŭ. Hetym razam skromničać u pabory z padatkapłatnikaŭ nia stali ni Rybakoŭ, ni Hančaroŭ. Jany padpisali dahavor №142, dzie cana abstalavańnia była zavyšana ŭ paraŭnańni z tendernaj na 37 tys. (!) dalaraŭ. Z hetaj sumy 11 tys. hatoŭkaj atrymaŭ Rybakoŭ, jaki zabiaśpiečyŭ pieraličeńnie srodkaŭ užo praz try dni paśla padpisańnia kantraktu, a astatnija dastalisia firmie «Validyja».

Luty apetyt

Apetyt Jahora Rybakova jašče bolš uzros, kali havorka pajšła pra novyja bujnyja kantrakty. U žniŭni 2001 h. NDTRK byŭ zaklučany dahavor №0134 z anhielskaj kampanijaj Continental Misrowave na pastaŭku spadarožnikavaj pierasoŭnaj stancyi koštam 481 952 dalary. Intaresy anhielskaj kampanii ŭ Biełarusi łabiravała taja ž «Validyja» ŭ asobie Hančarova, ź jakoha Rybakoŭ zapatrabavaŭ 12 tys. dalaraŭ. Dyrektar PP pieradaŭ «prośbu» anhielcam, ale tyja kateharyčna admovilisia davać chabar. Zamiežniki, što ź ich uziać! Niežadańnie zamiežnych partneraŭ «dzialicca» tolki razzłavała Rybakova. Jon nacisnuŭ na Hančarova i zmusiŭ jaho vykłaści 5 tys. dalaraŭ. Heta kala 1% ad sumy ździełki. Na momant atrymańnia hetych hrošaj Rybakoŭ byŭ užo paŭnapraŭnym staršyniom NDTRK, biez raniejšaj prystaŭki «v.a.». Zadavolicca tolki adnym adsotkam zamiest raniejšych dziesiaci było niejak niesamavita, i kolišni v.a. zapatrabavaŭ ad Hančarova štomiesiačnych vypłat pa 2,5 tys. dalaraŭ. Tak ciaham studzienia—lipienia 2002 h. staršynia NDTRK atrymaŭ hatoŭkaj jašče 17 500 dalaraŭ.

Kali hrošy pačali ciačy pastajanna i ŭ vialikaj kolkaści, Rybakoŭ azadačyŭsia ich ulikam, zachoŭvańniem i raźmierkavańniem. Jon zapatrabavaŭ ad Hančarova nabyćcia systemy «Bank—klijent» i adkryćcia rachunku na padstaŭnuju kampaniju ŭ adnym z zamiežnych bankaŭ. Vykonvajučy zadańnie, kiraŭnik pradpryjemstva «Validyja» nakiroŭvajecca ŭ Maskvu, kuplaje dakumenty ab zasnavańni kampanii Sable Corporation ź jurydyčnym adrasam u ZŠA i bankaŭskim rachunkam 1-469-0023303-0201, adkrytym u AT Aizkraukles banka. Hančaroŭ nabyvaje Rybakovu za 1200 dalaraŭ systemu «Bank—klijent» i noŭtbuk «Symenz» dla kiravańnia systemaj.

Kali ŭsio hetaje dabro trapiła ŭ rasparadžeńnie Rybakova, u jaho razhareŭsia luty apetyt da finansavaj dziejnaści. Jon užo nie zadavalniajecca «adkatami» i zajmajecca adkrytym vymahańniem. Štučna stvaraje sytuacyju z zatrymkaj apłaty pa kantraktach ź firmami, jakija pradstaŭlaŭ Hančaroŭ, i patrabuje za vyrašeńnie pytańniaŭ ź niepłaciažami vializnych hrošaj.

Jak było ŭstanoŭlena śledztvam, NDTRK nia mieła niedachopu ŭ srodkach, a voś suma zapazyčanaści kampanijam Hančarova składała niekalki miljonaŭ dalaraŭ. Heta vymušaje Hančarova znoŭ płacić. Pavodle padlikaŭ śledčych, sa žniŭnia 2002 h. pa kastryčnik

2003-ha na rachunak Rybakova ŭ Aizkraukles banka pastupiła 119 446 dalaraŭ. Akramia taho, Hančaroŭ za hety peryjad pieradaŭ hatoŭkaj jašče 10 tys. Ale Rybakovu hetaha było mała. Pahražajučy nie rabić apłaty pa raniej zaklučanych i vykananych dahavorach z hančaroŭskimi pradpryjemstvami, jon patrabuje davieści paznačanyja vyšej sumy da 500 tys. dalaraŭ i pieravieści ich na jaho rachunak.

Chatka pa-nad rečkaju

Takija hrošy staršyniu NDTRK byli patrebny na dobryja mety: jon nahledzieŭ dla siamji damok u Cniancy, što pad Mienskam, koštam 500 tys. dalaraŭ.

U listapadzie 2003 h. Rybakoŭ pieravodzić na rachunak haspadara «załatoha» cieramu 280 tys. dalaraŭ, atrymanych im u jakaści chabaru ad Hančarova. U śniežni spadarynia Rybakova pieradaje haspadaru doma jašče 70 tys. hatoŭkaj. Astatnija 150 tys. Rybakovy abaviazvajucca vypłacić na praciahu troch miesiacaŭ. Ich pastupleńnie planavałasia ad «spahadlivaha» Hančarova.

Cnianski domik byŭ aformleny na niejkuju hramadzianku Karaškievič N.I., jakaja ŭ nataryjalnaj kantory pastaviła svoj podpis «tam, dzie skazali». Siamja Rybakovych pražyła ŭ vioscy kala troch miesiacaŭ i viarnułasia ŭ haradzkuju kvateru. Zaharadnuju cišyniu na haradzki šum dapamoh źmianić Hančaroŭ, u jakoha niepamierny apetyt hałoŭnaha televizijonščyka vyklikaŭ abureńnie. Zamiest pieraličeńnia astatnich 150 tys. dalaraŭ jon źviarnuŭsia ŭ pravaachoŭnyja orhany z zajavaj, jakaja pryjšłasia vielmi darečy. Ciarpieńnie łopnuła nia tolki ŭ Hančarova.

Na šyrokuju nahu

Dom u paŭmiljona dalaraŭ byŭ apošniaj pakupkaj Rybakova, praŭda, tak i nie daviedzienaj da kanca. Aryšt staršyni NDTRK i niemahčymaść atrymańnia astatnich 150 tys. dalaraŭ prymusili cnianskaha pradaŭca razarvać ździełku. Uładalniku doma daviałosia viarnuć atrymanyja im hrošy, ale ŭžo nie Rybakovym, a ŭ prakuraturu.

Voś jašče niekalki faktaŭ, jakija charaktaryzujuć finansavy ład žyćcia našaha hieroja. Džyp «Sudzuki Hrand Vitara CHŁ 7» abyšoŭsia ŭ 20 tys. dalaraŭ. Pry vobysku ŭ kvatery Rybakova znojdziena juvelirnych vyrabaŭ na 13 tys. dalaraŭ i amal 40 tys. dalaraŭ dy 11 tys. eŭra hatoŭkaj. Za ramont svajoj kvatery staršynia NDTRK vykłaŭ, jak padličyli śledčyja, 13 tys. dalaraŭ. Letni adpačynak u Turcyi abyšoŭsia jamu ŭ sumu, jakaja pieravyšaje 6 tys. dalaraŭ. Byli ŭstanoŭleny dva fakty, kali Rybakoŭ davaŭ u doŭh pa 60 tys. i 70 tys. dalaraŭ.

Prykryćcio

Pakolki słuchańni kryminalnaj spravy Rybakova prachodzili pry začynienych dźviarach, naziralniki tak i nie zrazumieli, jakija dziaržaŭnyja tajamnicy tam chavalisia i čamu Rybakovu byŭ vyniesieny taki surovy prysud. Adkazy na hetyja pytańni chavajucca ŭ akaličnaściach papiaredniaha raśśledavańnia kryminalnaj spravy i jaje razhladu ŭ sudzie.

Rybakoŭ vybraŭ biazhłuzduju, kali nie skazać samazabojčuju, taktyku abarony: žadajučy prykryć svaju saramatu, jon vystaviŭ napakaz saramatu biełaruskich uładaŭ, raskazaŭšy, jak rychtavalisia i finansavalisia na BT usim viadomyja specprajekty. Zhodna sa śćvierdžańniem Rybakova, jon štomiesiac atrymlivaŭ na specprajekty 6,5 tys. dalaraŭ i pa ich vykarystańni davaŭ spravazdaču asabista prezydentu. Staršynia NDTRK adkryta zajaviŭ śledčym, što prysvojvaŭ vydzielenyja na specprajekty hrošy. Spačatku jon nazyvaŭ sumu 140—150 tys. dalaraŭ, potym pavialičyŭ jaje da 160—180 tysiač.

Adbivajučysia ad abvinavačańnia ŭ atrymańni bujnoha chabaru (č.3 art.430 KK RB), Rybakoŭ faktyčna pryznaŭsia ŭ kradziažy šlacham złoŭžyvańnia słužbovymi paŭnamoctvami (č.4 art.210 KK RB). Jak toj kazaŭ, chren za redźku nie saładziejšy. Pa hetych artykułach praduhledžany analahičnyja pakarańni — da 15 hod pazbaŭleńnia voli. Tak niaŭmieła apraŭdvajučysia, padsudny realna ryzykavaŭ padpaści pad abvinavačańnie adnačasova pa abodvuch artykułach, i tady kara była b jašče bolš žorstkaj. Na što ž jon raźličvaŭ?

Usio prosta. Jamu nie mahli pradjavić abvinavačańnie ŭ kradziažy srodkaŭ, jakich aficyjna nie isnuje. Akaličnaści spravy Rybakova adnaznačna śviedčać, što finansavańnie specprajektaŭ ažyćciaŭlałasia nie ź dziaržbiudžetu, a z krynic, padspravazdačnych tolki adnamu čałavieku.

Zakon nia pisany

U spravie byli «zaśviečany» i inšyja dokazy «levaha» valutnaha finansavańnia specprajektaŭ. Naprykład, dakładnaja zapiska Rybakova na imia prezydenta №36/1147 za 28 listapada 2003 h., dzie davałasia spravazdača ab vykarystańni atrymanych dalaraŭ. Niama nieabchodnaści davodzić, što prezydent krainy nie źjaŭlajecca supracoŭnikam buchhalteryi NDTRK. Uźnikaje pytańnie: čamu za raschodavańnie hetych srodkaŭ Rybakoŭ davaŭ spravazdaču nie buchhalteryi, jak heta maje być, a kiraŭniku dziaržavy? I navošta prezydentu spravazdača pa hrošach, jakich jon nie vydavaŭ?

Fakt, što ŭ NDTRK mieli miesca «levyja» pastupleńni valuty, jakija nie prachodzili praz zvyčajnuju finansavuju spravazdačnaść, paćvierdziŭ i namieśnik staršyni NDTRK Alaksandar Martynienka. Zhodna ź jaho pakazańniami ŭ sudzie, pa tak zvanym specprajekcie jon vydavaŭ žurnalistam ATN kala 3 tys. dalaraŭ u miesiac. Možna dapuścić, što Martynienka padpracoŭvaŭ kasiram u NDTRK, ale navat u hetym vypadku jon nia moh vydavać žurnalistam hrošy ŭ valucie. Heta zabaroniena zakonam.

Niebieźviadomy Ryhor Kisiel, dajučy pakazańni ŭ sudzie, raskazaŭ, što raschodavańnie srodkaŭ pa specprajekcie kantralavałasia i viałosia tolki pa metavym pryznačeńni — vyklučna dla žurnalistaŭ ATN. Zrešty, da žurnalistaŭ dachodziła tolki častka sumy: Rybakoŭ, pavodle jaho słoŭ, na specprajekty atrymlivaŭ štomiesiac 6,5 tys., a Martynienka vydavaŭ «česnym» tolki 3 tysiačy. Dzie ž rešta?

Asablivy padychod

Kali b razbor vioŭsia tak, jak taho patrabuje zakon, śledčyja i sud abaviazany byli b vyśvietlić, chto davaŭ Rybakovu i žurnalistam ATN valutu, ź jakich krynic viałosia finansavańnie specprajektu, čamu jano nie prachodziła praz buchhalteryju NDTRK, a kali prachodziła (nia vyklučana i takaja mahčymaść), to jakim čynam. Pakolki spravazdačy pa vykarystańni valuty Rybakoŭ nakiroŭvaŭ u Administracyju prezydenta na imia kiraŭnika dziaržavy, to možna było b vyśvietlić sumy ŭsich vypłat. Ale i hetaha zroblena nie było.

Sprava dajšła ŭvohule da marazmu. Jak kanstatavaŭ sud, pryviedzienyja abvinavačvanym krynicy dastatku, jakija jon chacieŭ vykarystać dla pakupki domu ŭ vioscy, nie paćviardžajucca dokazami, bo z kastryčnika 2003 h. tak zvany specprajekt užo nie isnavaŭ i Rybakoŭ nia moh raźličvać na pastupleńnie srodkaŭ ź jaho. Inšymi słovami, sudździa tolki abaznačyŭ časavyja ramki pastupleńnia niezakonnaj valuty, nia daŭšy hetamu nijakaj jurydyčnaj acenki. Z takim ža pośpiecham možna było nie źviartać uvahi i na pryznańni zabojcy, robiačy akcent na toje, što jon pazbaviŭsia ad pryłady złačynstva i bolš nia moh jaje skarystać.

Dobry žart

Pavodle pryhavoru ź Jahora Rybakova była spahnana naniesienaja dziaržavie škoda ŭ pamiery 212,933 młn rub., što składaje kala 100 tys. dalaraŭ. Jak niaŭdały žart možna prymać i pastanovu sudu ŭ toj častcy, dzie asudžanamu dadzieny termin dobraachvotnaha pahašeńnia škody ŭ častcy hramadzianskaha isku — da 1 krasavika 2005 h. Žart zaklučajecca nia ŭ dacie, a ŭ tym, što ŭ vypadku admovy ad dobraachvotnaha pahašeńnia škody sud pastanaviŭ źviarnuć spahnańnie na hrašovyja srodki Rybakova, jakija byli aryštavanyja i zdadzienyja na zachavańnie ŭ buchhalteryju prakuratury respubliki. Havorka idzie pra hrošy, adabranyja ŭ abvinavačvanaha pry vobysku, a taksama viernutyja pradaŭcom domu. Heta — pad 360 tys. dalaraŭ i 11 tys. eŭra, jakija paśla vyniasieńnia pryhavoru pavinny byli być kanfiskavanyja ŭ dachod dziaržavy. Ciapier ža vychodzić, što Rybakoŭ kampensuje imi naniesienuju Biełdziaržteleradyjokampanii škodu. Ale kali hrošy nie byli kanfiskavany ŭ dachod dziaržavy, a ź ich tolki 100 tys. spahnany na kampensacyju škody NDTRK, dyk kamu adyšli 260 tys. dalaraŭ i 11 tys. eŭra, jakija zastalisia?

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0