Гісторыя88

Ганібал перайшоў праз Альпы на баявых сланах, пацвердзілі археолагі

Навукоўцы, мяркуючы па ўсім, знайшлі першае матэрыяльнае пацвярджэнне таму, што легендарны карфагенскі палкаводзец Ганібал выкарыстоўваў баявых сланоў у сваім паходзе на Рымскую рэспубліку: на поўдні Іспаніі археолагі адкапалі костку ступні слана, піша Бі-бі-сі.

Фрэска сярэдзіны XVIII стагоддзя. Photo12/UIG/Getty Images

Выявы Другой Пунічнай вайны, якую Ганібал вёў супраць старажытных рымлян, даўно паказвалі, што ў яго была армія баявых сланоў. Аднак пацверджання гэтаму не было, пакуль парэшткі жывёлы не знайшлі непадалёк ад Кордавы пры раскопках слаёў, якія адносяцца да Жалезнага веку.

«За выняткам вырабаў са слановай косці, у Еўропе археолагі вельмі рэдка знаходзяць парэшткі сланоў», — піша калектыў даследчыкаў у навуковым артыкуле, апублікаваным у Journal of Archaeological Science: Reports.

Ганібал лічыцца адным з самых паспяховых палкаводцаў антычнасці. Ён павёў сваю армію з Карфагена (сучасны Туніс) у Еўропу, ваюючы за кантроль над Міжземнамор'ем.

Антычныя гісторыкі — у першую чаргу Палібій і Ціт Лівій — пісалі, што ў арміі Ганібала былі баявыя сланы, калі ён пайшоў у паход на Рым праз тэрыторыі сучасных Францыі і Іспаніі.

Ацэнка іх колькасці (і колькі з іх выжылі пры пераходзе праз Альпы ў 218 годзе да н.э.) розніцца: Еўтропій пісаў, што да Італіі дайшлі 37 сланоў, а Палібій згадвае толькі 21 слана ў распараджэнні Ганібала на Іберыйскім паўвостраве.

Костка, знойдзеная ў Іспаніі, хутчэй за ўсё, належала слану, які сканаў да пераходу праз Альпы.

Археолагі на чале з прафесарам Рафаэлем М. Марцінес Санчэсам выявілі костку слана пад разбуранай сцяной у месцы пад назвай Каліна да лос Кемадос.

У верхнім радзе — костка, знойдзеная ў Іспаніі

Навукоўцы выкарыстоўвалі радыёвугляродны аналіз, каб ацаніць «узрост» косткі. Вынік дазволіў ім выказаць здагадку, што костка адносіцца да перыяду Другой Пунічнай вайны ( 218‑201 гг. да н. э.). Яны таксама параўналі костку з косткамі сучасных сланоў і стэпавых мамантаў, каб вызначыць, якой менавіта жывёле яна належала.

Археолагі падчас раскопак у 2020 годзе знайшлі таксама артылерыю, манеты і кераміку, што паслужыла дадатковымі доказамі таго, што перад імі — поле бітвы.

«Улічваючы, што гэтыя жывёлы — самыя буйныя з наземных — не водзяцца ў Еўропе, іх павінны былі перавозіць на караблі», — кажуць навукоўцы. Малаверагодна, што мёртвых сланоў таксама перавозілі на караблях. Сама костка — не апрацаваная, так што яе выкарыстанне ў якасці інструмента або проста як дэкаратыўнага аб'екта таксама можна выключыць.

Навукоўцы мяркуюць, што вызначыць, да якога менавіта віду адносіўся слон, парэшткі якога яны знайшлі, будзе вельмі складана.

«Гэтая костка наўрад ці належала аднаму з легендарных сланоў, якія Ганібал узяў у паход праз Альпы, але тым не менш, гэта, верагодна, першы матэрыяльны доказ (які так рупліва шукалі еўрапейскія навукоўцы), што баявыя сланы прымалі ўдзел у Пунічных войнах», — заключаюць археолагі ў сваім артыкуле.

Каментары8

  • .
    17.02.2026
    Прабачце, а як ю артылерыю знайшлі там археолагі?
  • 17.02.2026
    Хм . Нагадвае костку мамантавай свінні.
    Svintus Grangziosus .
  • 453543
    17.02.2026
    ●, Як жа я паважаю iнтэлектуалау, якiя ведаюць усю лiтаратурную класiку.

Цяпер чытаюць

«Лукашэнка мне сказаў: «Хочаш — можаш адказаць нам, ударыць па Мазыры, па заводзе» — Зяленскі24

«Лукашэнка мне сказаў: «Хочаш — можаш адказаць нам, ударыць па Мазыры, па заводзе» — Зяленскі

Усе навіны →
Усе навіны

«Мама, давай напішам заяву ў міліцыю, ён мяне ўжо дастаў». Маці школьніка з Брэста, які скончыў жыццё самагубствам, расказала пра цкаванне сына24

У Мексіцы вайскоўцы забілі галоўнага наркабарона. У адказ яго хаўруснікі паляць самалёты і аўтобусы6

Расійская амбасада ў Карэі вывесіла банер «Победа будет за нами»8

Прэзідэнт Літвы трапіў у бальніцу8

«Хачу быць такой жа ў старасці!» 87‑гадовая пенсіянерка скарыла сацсеткі сваёй формай3

Міністр Маркаў заявіў, што трэба змагацца з тымі, хто кажа пра ўшчамленне рускай ці беларускай мовы22

На Байкале спалілі пудзіла спевака Шамана, які палізаў на возеры лёд4

Юваль Ной Харары: Штучны інтэлект ператварыўся ў нож, які хутка будзе сам вырашаць, каго забіць30

Будаўнік з Магілёва расказаў, колькі зарабляе і чаму больш не хоча працаваць у Расіі9

больш чытаных навін
больш лайканых навін

«Лукашэнка мне сказаў: «Хочаш — можаш адказаць нам, ударыць па Мазыры, па заводзе» — Зяленскі24

«Лукашэнка мне сказаў: «Хочаш — можаш адказаць нам, ударыць па Мазыры, па заводзе» — Зяленскі

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць