Ракета ляціць з хуткасцю каля 2,43 кіламетра за секунду.
За мільёны гадоў Месяц перажыў незлічоную колькасць сутыкненняў. Астэроіды і метэарыты надалі спадарожніку Зямлі яго характэрную зрытую паверхню і пакрылі яе мноствам кратэраў. А з нядаўняга часу сляды на ім пачалі пакідаць розныя невялікія зонды і пасадачныя модулі, адпраўленыя туды зямнымі касмічнымі агенцтвамі, піша Бі-бі-сі.
І вось у сераду Месяц чакае яшчэ адно сутыкненне — гэтым разам з пакінутай у космасе ракетай, якая ляціць з хуткасцю каля 2,43 кіламетра за секунду.
Паводле даных Цэнтра вывучэння калязямных аб'ектаў (CNEOS) НАСА, верхняя ступень адной з ракет Falcon 9 кампаніі SpaceX урэжацца ў Месяц 5 жніўня каля 08:35 па Мінску.
Амерыканскае касмічнае агенцтва прыйшло да такой высновы, пацвердзіўшы разлікі незалежных астраномаў, якія на аснове агульнадаступных даных высветлілі, што частка гэтай ракеты, запушчанай у студзені 2025 года, выпадкова апынулася на траекторыі сутыкнення з Месяцам.
«Для Зямлі небяспекі няма, — запэўніў прэс-сакратар Джымі Расэл. — НАСА працягне адсочваць ракетную ступень у навучальных мэтах, а таксама пасля будзе назіраць за месцам сутыкнення ў навуковых мэтах».
Кампанія SpaceX запусціла гэтую ракету Falcon 9 у рамках сумеснай місіі ЗША і Японіі па дастаўцы на Месяц двух пасадачных модуляў і навуковага абсталявання.
Частка ракеты Falcon 9 з'яўляецца шматразовай: яна вяртаецца на Зямлю, а затым запускаецца зноў. Аднак некаторыя часткі ракеты аддзяляюцца ў космасе і застаюцца на арбіце, калі толькі не сутыкнуцца з іншым нябесным целам. У дадзеным выпадку гаворка ідзе пра верхнюю ступень ракеты, памер якой прыкладна адпавядае пяціпавярховаму будынку, а маса на Зямлі складае не менш за 4000 кілаграмаў.
Астраном Біл Грэй, які першым высветліў, што яна ўпадзе на Месяц, кажа, што ракета ўрэжацца ў паверхню побач з кратэрам Эйнштэйна, які знаходзіцца на бачным з Зямлі баку Месяца.
Чакаецца, што сутыкненне, якое паводле прагнозаў адбудзецца ў сераду каля 06:35 паводле Грынвіча (08:35 па Мінску), прыцягне ўвагу як астраномаў-аматараў, так і прафесіяналаў.
«Гэта велізарны аб'ект, які ўрэжацца ў Месяц. Гэта ні ў якой ступені не небяспечна, мы можам проста назіраць за гэтым відовішчам, — кажа доктар Мэт Ботуэл, астраном і папулярызатар навукі з Кембрыджскага ўніверсітэта. — Ён сутыкнецца з Месяцам і падніме ўверх велізарнае воблака пылу, магчыма, на вышыню 50 кіламетраў або нават больш, якое з часам будзе распаўсюджвацца ў розныя бакі».
Улічваючы адсутнасць атмасферы на Месяцы і значна слабейшае прыцягненне, момант сутыкнення будзе «больш уражлівым, чым любы падобны выбух на Зямлі», адзначыў Ботуэл. Нішто не запаволіць хуткасць падзення, як гэта робіць зямная атмасфера, і нішто не перашкодзіць абломкам, агульная маса якіх, паводле ацэнак астраномаў, складзе каля мільёна кілаграмаў, узляцець на дзясяткі кіламетраў.
Паводле слоў Ботуэла, няўзброеным вокам сутыкненне відаць не будзе — успышку на паверхні Месяца можна будзе назіраць толькі праз магутныя тэлескопы.
Больш значным, як адзначыў Ботуэл, будзе навуковы патэнцыял гэтага сутыкнення: яно дасць унікальную магчымасць вывучыць, што адбываецца, калі касмічнае цела ўдараецца аб паверхню Месяца.
Таму навукоўцы рыхтуюцца ўважліва назіраць за гэтай падзеяй.
Буйныя тэлескопы ў Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы, а таксама месяцовы арбітальны апарат НАСА Lunar Reconnaissance Orbiter і паўднёвакарэйскі зонд Danuri будуць адсочваць успышку, пылавы шлейф і новы кратэр. Акрамя таго, у рамках праекта «грамадзянскай навукі» вядзецца набор аматараў, якія таксама будуць здымаць момант сутыкнення.
Такім чынам, астраномы спадзяюцца ператварыць гэтае выпадковае сутыкненне ў карысны эксперымент. Назіранне за тым, колькі месяцовых парод будзе выкінута, на якую вышыню яны паднімуцца і як будуць апускацца назад, павінна ўдакладніць іх мадэлі месяцовых сутыкненняў і, магчыма, нават даць інфармацыю пра тое, што знаходзіцца непасрэдна пад паверхняй у месцы ўдару.
Каментары