Класкоўскі: Калі калій пойдзе праз Клайпеду, гэта знізіць залежнасць Беларусі ад Расіі

Дональд Трамп адкрытым тэкстам заявіў, што рыхтуецца маштабная калійная ўгода з Беларуссю. Як вядома, найтаннейшы маршрут экспарту беларускіх угнаенняў — праз літоўскую Клайпеду. Але з 2022 года ён закрыты праз санкцыі. Цяпер амерыканцы спрабуюць пераканаць літоўскія і латышскія ўлады, каб яны згадзіліся на транзіт калію з Беларусі.

Лідарка дэмакратычных сілаў Святлана Ціханоўская ў каментары AFP адрэагавала на Трампава паведамленне так: «Наша пазіцыя палягае ў тым, што цяпер не час гандляваць з рэжымам, пакуль усе даходы ад калійных угнаенняў ідуць на рэпрэсіі, ідуць на падтрымку расійскай вайсковай машыны».

Як у анекдоце пра падаражэнне гарэлкі

Найперш узнікае пытанне: адкуль перакананне, што ўсе калійныя даходы ідуць менавіта на рэпрэсіі і падтрымку расійскага мілітарызму? Яны ж ідуць і на заробкі работнікам, і ў дзяржаўны бюджэт, то бок і на сацыяльныя выдаткі.

У агульным жа плане нават купля прадуктаў у беларускай краме ўскосна сілкуе рэжым. Дык што, яго праціўнікам варта перайсці на падножны корм?

Калі рэсурсы рэжыму будуць скарачацца, то найперш ён будзе эканоміць на звычайных грамадзянах, але ў кожным разе пастараецца забяспечыць патрэбы Сям’і, рэпрэсіўнага апарату. Як у старым анекдоце пра падаражэнне гарэлкі: «Тата, зараз ты пачнеш меней піць?» — «Не, сынку, зараз ты пачнеш меней есці».

Таму спадзеў праз санкцыі прымусіць аўтакрата змякчыць сваю палітыку падаецца не надта абгрунтаваным. Хутчэй наадварот: каб утрымаць уладу ў горшых умовах, давядзецца закручваць гайкі.

Калі хтосьці мяркуе, што эканамічным здушэннем можна давесці народ да галодных бунтаў, то, па-першае, гэта нялюдскі эксперымент, а па-другое, у Паўночнай Карэі з тамтэйшым вартым жалю ўзроўнем жыцця ніхто супраць улады не рыпаецца.

Ці варта зацыклівацца на Лукашэнку?

А цяпер канкрэтна пра калійны транзіт праз Клайпеду. Каманда Ціханоўскай супраць такога сцэнара. Напрыклад, калі ў сакавіку спецпасланнік прэзідэнта ЗША Джон Коўл публічна ўзняў гэтую тэму, дарадца дэмакратычнай лідаркі Дзяніс Кучынскі заявіў BNS: «На нашую думку, цяпер не час Літве прапаноўваць Лукашэнку якія-небудзь палітычныя ці эканамічныя саступкі, такія як палітычны дыялог або транзіт калійных угнаенняў.

Вакол гэтага транзіту цяпер ідзе складаная закулісная гульня, вынік якой прадказаць цяжка. Ва ўсякім разе, Вашынгтон мае чым зацікавіць Вільню або Рыгу.

Але я тут пра пазіцыю дэмакратычны сілаў. Частка іх прадстаўнікоў перакананая, што калі літоўцы згодзяцца зноў перавальваць калій праз Клайпеду, то гэта будзе выключна трыумфам Лукашэнкі. А вы не дапускаеце, што найперш выйграе Беларусь, бо аслабне яе лагістычная залежнасць ад Расеі?

Дарэчы, я зладзіў на гэты конт апытанку ў сваім тэлеграм-канале. Дык вось, 49% мяркуюць, што аднаўленне калійнага транзіту праз Клайпеду ці Вэнтспілс будзе выйгрышам толькі для аўтакрата, а 51% — што гэта будзе выйгрышам для нашай краіны. Як бачым, нават у пераважна апазіцыйнай аўдыторыі галасы падзяліліся практычна пароўну.

Усё, што аслабляе залежнасць ад Расіі, — на карысць нашай краіне

А зараз давайце разбяром аргумент пра сілкаванне расійскага рэжыму. Насамрэч менавіта цяпер ён здымае вяршкі з перавалкі беларускіх угнаенняў праз свае парты. Звыш таго, калі львіная доля беларускага замежнага гандлю ідзе праз Расію, то гэта дазваляе Крамлю ямчэй трымаць хаўрусніка за жабры.

Калі ж уявіць сабе, што беларускі калій пойдзе праз Клайпеду, то прыбытак — і немалы — атрымаюць літоўская чыгунка і тамтэйшы порт, урэшце — бюджэт краіны Еўрасаюза. Сілкаванне ж пуцінскага рэжыму акурат зменшыцца. Акрамя таго, беларускія вытворцы калію ўзмоцняць свае пазіцыі ў спаборніцтве з расійскімі канкурэнтамі (супраць якіх, дарэчы, Еўропа такіх жорсткіх абмежаванняў не ўводзіла).

Так што іншым разам Лукашэнкавым праціўнікам, бадай, варта стрымліваць санкцыйны імпэт і ўключаць халодны розум.

Абмежавальныя крокі Захаду не знішчаць незалежнасці Расіі — хаця б таму, што гэта ядравая дзяржава. А вось суверэнітэт Беларусі апынаецца пад ударам. Недарэчна паліць дом, каб падсмажыць яечню.

І наадварот — варта спрыяць усім тым захадам, якія даюць шанец хоць трохі аслабіць залежнасць Беларусі ад імперыі.

• 7
• 1
• 1
• 3
• 0
• 0
• 1
• 0