Lider Ruchu «Za svabodu» u interviju «Gazeta Wyborcza» razvažaje pra Eŭrasajuz, dačynieńni z Rasiejaj, stan biełaruskaj apazycyi.
Kali zapytać biełarusaŭ, ci jany chočuć dałučycca da Rasiei, to pazytyŭna vykažacca tolki 2‑3% ankietavanych. Heta vialiki pośpiech, kaža Alaksandar Milinkievič.
GW: Eŭrasajuz spyniŭ na paŭhodu vizavyja sankcyi ŭ dačynieńni da pradstaŭnikoŭ biełaruskaha ŭradu. Alaksandar Łukašenka j jahonyja čynoŭniki ciapier mohuć jeździć u Eŭropu. Ci heta dobry krok?
A. Milinkievič: Heta adzinaja mahčymaja stratehija ŭmacavańnia niezaležnaści Biełarusi. Kali my chočam supracoŭnictva Eŭrasajuzu ź Biełaruśsiu, to pavinny adbyvacca sustrečy na najvyšejšym uzroŭni. Padčas apošniaha vizytu ŭ Brusel pradstaŭniki biełaruskaj apazycyi prasili ŭnieści ŭ śpis patrabavańniaŭ da režymu punkt ab svabodzie ŚMI, naprykład, dazvoł na vychad apazycyjnaj presy. U Bruseli hetaha nie zrabili. Ale my ciešymsia z taho, što jość. Heta svojeasablivaje vyprabavańnie. A staŭka, jak u viadomym polskim kinaseryjale, bolšaja za žyćcio.
GW: Što źjaŭlajecca hetaj staŭkaj?
A. Milinkievič: Hetaj staŭkaj źjaŭlajecca niezaležnaść Biełarusi. Taksama palityčnyja adnosiny z Rasiejaj. Naša ekanomika ciaham dziesiacihodździaŭ raźvivajecca tolki dziakujučy tannaj rasiejskaj enerhasyravinie. Pastupova jana daražeje, a ŭrad nia maje srodkaŭ, kab za jaje płacić. U suviazi z hetym Rasieja ratuje nas kredytami. Biełaruskaja zapazyčanaść Rasiei składaje miljardy dalaraŭ.
Kali Maskva zapatrabuje vypłaty zapazyčanaści, treba budzie addać usiu nacyjanalnuju majomaść. A čym bolš Maskva budzie prysutnaja na Biełarusi ŭ ekanamičnym sensie, tym chutčej budzie pavialičvacca palityčnaja intehracyja, pokul urešcie Maskva vyrašyć dałučyć Biełaruś da Rasiei. Na maju dumku, nielha dapuścić realizacyi hetaha scenaru.
GW: Jak vy dumajecie, zvyčajnamu biełarusu adpaviadaje eŭrapiejski styl žyćcia j eŭrapiejskija kaštoŭnaści?
A. Milinkievič: Ź niezaležnaha sacyjalahičnaha apytańnia vynikaje, što kala 34% biełaruskaha nasielnictva nia tolki žadaje zbližeńnia z Eŭropaj, ale j stanoŭča vykazvajecca za ŭvachod Biełarusi ŭ skład Eŭraźviazu. Heta pieravažna maładyja ludzi z vyšejšaj adukacyjaj i pradprymalniki.
Adnak bieź niezaležnych ŚMI budzie davoli ciažka pieraadoleć postsaviecki stereatyp.
Aficyjnyja ŚMI paviedamlajuć, što Zachad — heta vorah, a NATO — złačynca, adkazny za vajennyja kanflikty va ŭsim śviecie. Niahledziačy na prapahandu, pałova biełarusaŭ choča supracy z Eŭropaj. Druhaja pałova apytanych biełarusaŭ vykazvajecca za supracu z Rasiejaj, ale heta zrazumieła, pakolki jany raźličvajuć na dalejšaje karystańnie tannym rasiejkim hazam i naftaj.
Ale kali zapytać biełarusaŭ, ci žadajuć jany intehravacca z Rasiejaj, pazytyŭna vykazvajecca tolki 2‑3% apytanych.Heta vialiki pośpiech, pakolki jašče zusim niadaŭna za intehracyju z Rasiejaj była amal pałova biełarusaŭ. Tamu, navat pad uładaj Łukašenki pačućcio suverenitetu ŭ narodzie ŭzmocniłasia. Biełarusy chočuć žyć va ŭłasnaj krainie.
GW: U Biełarusi Vas mocna krytykujuć za padtrymku idei admieny eŭrapiejskich sankcyjaŭ u dačynieńni da Łukašenki.
A. Milinkievič: Sapraŭdy, toje, što čytaju pra siabie ŭ internecie, pierachodzić ludzkija paniaćci. Nia ŭsie apazycyjanery mianie razumiejuć. Šmat chto ličyć mianie zdrajcam. Ale ja prytrymlivajusia svaich pohladaŭ. Ja nadalej liču, što Eŭraźviaz pavinien sprabavać razmaŭlać z režymam, moža Łukašenka čaho‑niebudź navučycca. Treba sprabavać. Pakul nie sprabujem, nie daviedajemsia, jakim čynam heta dziejničaje.
GW: Biełaruskaja apazycyja padzielenaja j razdroblenaja. Łukašenka moža stvarać sprečki pamiž vami, a Zachad atrymlivaje supiarečlivuju infarmacyju ad roznych lideraŭ apazycyi. Što z hetym zrabić?
A. Milinkievič: Heta nie zusim tak. Padčas apošnich parlamenckich vybaraŭ my stvaryli supolny śpis apazycyjnych kandydataŭ. Try hady tamu ja byŭ adzinym supolnym kandydatam ad apazycyi ŭ prezydenckich vybarach.
Kali treba, my ŭmiejem abjadnacca.Mocnaja apazycyjnaja kaalicyja pavinna stvarycca vakoł takich kaštoŭnaściaŭ, na jakich bazuje abjadnanaja Eŭropa: maralnaść, chryścijanskija kaštoŭnaści, pravy čałavieka, demakratyja. Na takich pryncypach hatovyja abjadnacca nia tolki partyi pravaha kirunku, ale j sacyjał‑demakratyčnyja partyi, naprykład partyja Stanisłava Šuškieviča. My pavinny abjadnoŭvacca nie vakoł niejkaj idealohii, ale vakoł madeli raźvićcia.
GW: Vy nie baiciesia taho, što Łukašenka iznoŭ pačuje, što apazycyja nabrała siły j znoŭku pačnie represii?
A. Milinkievič: Na siońniašni dzień u Biełarusi niama palitźniavolenych, ale ŭ luby momant mohuć pačacca aryšty. Adnak, kali Łukašenka choča atrymać ad Eŭropy ekanamičnyja preferencyi, to jon pavinien pajści na sastupki, naprykład, u pytańni dostupu da niezaležnych ŚMI, albo bolšaj svabody dziejnaści hramadzkich abjadnańniaŭ i palityčnych partyjaŭ. Ja viedaju, što ŭłada hetaha baicca, ale palityka patrabuje kampramisaŭ.
Heta apošni šaniec, kab Biełaruś prajšła praces pieramienaŭ mirnym šlacham.
GW: Čamu Łukašenka nia daŭ zhody na toje, kab u parlament uvajšoŭ chacia b adzin apazycyjny kandydat?
A. Milinkievič: Paśla taho, jak uletku jon vypuściŭ palitźniavolenych, jon nie atrymaŭ ad Zachadu kankretnaha syhnału. Ja kazaŭ, što ŭžo tady treba było admianić prynamsi častku sankcyjaŭ. A tak jon padumaŭ, što jaho chočuć ašukać.
Ciapier čytajuć
Amal usie čaty i supołki kałonij i SIZA Biełarusi pryznali ekstremisckimi farmavańniami. Pad pahrozaj tysiačy čałaviek4
Kamientary