U Kupałaŭski teatr viarnulisia «Tutejšyja»

Ciapier śpiektakl nazyvajecca «Translations» («Pierakłady»). I aŭtar nie Janka Kupała, a irłandski dramaturh Brajan Frył. U astatnim sens toj ža.

Jak pamiatajem, ideja «Tutejšych» była ŭ tym, što žyvuć tut sabie tubylcy-biełarusy, da jakich pa čarzie prychodziać zachopniki-to niemcy, to palaki, to rasiejcy. I kožny lezie ŭ naš manastyr sa svaim statutam, kožny naviazvaje svaje praviły, movu i paradki. I znachodziacca miž tubylcaŭ-biełarusaŭašavurki-padściłki kštałtu Mikity Znosaka, jaki lohka zhadžajecca być Nikicieim Znosiłovym. …

U «Translations» u vas nie adnojčy budzie ŭźnikać deža-viu da hienijalnaj pjesy Kupały. Tolki ŭ roli biełarusaŭ tut irłandcy sa svajoj «ptušynaj movaj», a ŭ roli zachopnikaŭ — anhielskija kałanisty, jakija nie mohuć vymavić nazvy miascovych rek i viosak, i tamu pierajnačvajuć ich na svoj kapył.

Siarod miascovych znachodzicca chłopiec Oŭen, jaki pažyŭ u Dublinie i «akulturyŭsia», vyvučyŭ anhlijskuju. I za tryccać srebranikaŭ (a dakładniej, usiaho 2 šylinhi za dzień) robicca pierakładčykam i pamočnikam anhielskich žaŭnieraŭ, jakija, zdajecca, usiaho tolki składajuć mapu miascovaści. Ale na spravie hetaja mapa źniščaje staradaŭnija irłandskija nazvy, źniščaje movu i pamiać miascovaha nasielnictva. Samoha ž Oŭena anhielcy nazyvajuć Rołandam. Im tak praściej. A Rołand-Oŭen asabliva nie suprać — aby b płacili, choć čyhunkom nazyvajcie.

I tut, na fonie nacyjanalistyčnaj trahiedyi ŭźnikaje amur-tužur: miascovaja dziaŭčyna zakachałasia ŭ žaŭniera Džona. I toj žaŭnier navat, apantany kachańniem, źbirajecca vyvučyć irłandskuju movu. Bo jany ni čarta adno adnaho nie razumiejuć. Adnak, jak možna zdahadacca, maładym chłopcu i dziaŭčynie moŭnyja pieraškody aktualnyja da času, pakul jany nie zastajucca sam-nasam.

Karaciej, niechta ź miascovych, vyhladaje, hrochnuŭ taho Džona: niama čaho, maŭlaŭ, našych dzievak psavać. I tut anhielskija žaŭniery vyjaŭlajucca nie prosta składalnikami mapy. Načalnik kaža: «Kali ciaham sutak vy nie dapamožacie mnie adšukać Džona, my pačniem stralać vaša bydła, kali nie znojdziem praz dvoje sutak — rujnavać vašyja chaty».

I tyja irłandcy, zusim jak partyzany-biełarusy, dumajuć sabie: skulla tabie, a nie našyja chaty — spačatku chavajuć u lesie karovaŭ-koniej, a paśla padpalvajuć namiotavy łahier anhielcaŭ.

Režysior śpiektakla, mastacki kiraŭnik teatra Mikałaj Pinihin uzmacniŭ paraleli. Karennaje nasielnictva razmaŭlaje pa-biełarusku (heta — «irłandskaja» mova), a zachopniki — pa-rasiejsku (heta — «anhielskaja»).

Treciaja mova śpiektaklu — kałarytnaja trasianka, na jakoj havorać mnohija biełarusy, miarkujučy, što razmaŭlajuć na «vielikom i mohučiem», starajučysia dahadzić novym «haspadaram».

Kali nie viedać historyi — što śpiektakl apaviadaje pra realnyja padziei ŭ Irłandyi — možna było b padumać, što Brajan Frył napisaŭ svaju pjesu, pabyvaŭšy ŭ Biełarusi.

Premjera «Translations» adbyłasia 23 śniežnia,

nastupnyja pakazy – 29 śniežnia, 13, 14, 31 studzienia.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0