Biełarusy za 10 hadoŭ abjechali ŭsie rajony krainy. A ciapier jany padzialilisia paradami, pamyłkami i skłali šeść maršrutaŭ dla pačatkoŭcaŭ
Alona pracuje SMM-śpiecyjalistam, a Vova — ajcišnikam. Ale hierojami hetaha tekstu ich zrabiła nie prafiesijnaja dziejnaść, a salidnaje dasiahnieńnie: para pabyvała va ŭsich 118 rajonach krainy. Na vialikaje padarožža pajšło cełych 10 hadoŭ, zatoje vyraz «jość što ŭspomnić» maksimalna padychodzić hetaj historyi. Čamu Jelnia asabliva cudoŭnaja paśla navalnicy, dzie znajści safary ŭ Mahilovie, jak pajezdku mohuć sarvać nasiakomyja i jakija miescy vartyja taho, kab sabracca ŭ padarožža prosta ciapier — jany skłali dla vydańnia «Anłajnier» vialiki pravierany hajd dla ciopłaha siezonu.
Ramantyka ciahnikoŭ, dedłajny i (nia)važnaść navihatara: z čaho ŭsio pačałosia
Historyja padarožžaŭ, raskazvajuć Vova i Alona, pačałasia jašče ŭ 2015 hodzie. Tady abodva pierajechali ŭ stalicu z Marjinaj Horki. Varyjant prosta zhaniać dadomu na kožnyja vychadnyja chutka nadakučyŭ, tamu i źjaviłasia dumka vyvučyć krainu.
U toj momant usio ŭpirałasia ŭ finansavyja mahčymaści — bo jany byli zvyčajnymi studentami. Tamu vyrašyli padarožničać ź floram ramantyki: načnyja pierajezdy na ciahnikach ź Minska ŭ abłasnyja harady, dzień tam, a śledam — daroha dadomu.
«U asnoŭnym my padarožničali ŭdvoch, ale časam dałučalisia našy siabry. Jak, u pryncypie, byvaje i ciapier. Ale naš pastajanny skład — heta dva čałavieki», — raskazvaje Vova.
Praŭda, u toj momant ambicyjnaj mety — naviedać usie rajony krainy — jašče nie było. Dy i sami pajezdki vydavalisia nie vielmi časta — niekalki razoŭ u ciopły siezon.
Nabirać temp para pačała paśla źjaŭleńnia mašyny. Ale surjozna ŭsio zakruciłasia praz skretč-kartu. Pa sutnaści, heta zvyčajnaja hieahrafičnaja karta, tolki pakrytaja śpiecyjalnaj plonkaj — pa ŭmovie treba zacirać učastki, kudy padarožnik zmoh dabracca. Kankretna ŭ toj, što akazałasia ŭ pary, metaj było adznačeńnie ŭ kožnym sa 118 rajonaŭ Biełarusi.
«My padumali: a čamu b nie pastavić sabie takuju metu — biez dedłajnaŭ? Choć potym usio ž vyrašyli ŭstanavić terminy i padcisnuć, kab usio zakryć chutka i pryhoža. Šeryja plamy pačali razdražniać», — śmiajecca Alona.
Usio heta zdaryłasia ŭžo ŭ 2019 hodzie. Mienavita z hetaha momantu padarožžy pieraaryjentavalisia z pajezdak pa słavutaściach na naviedvańnie rajonaŭ. Dla sumlennaści miescy, jakija para paśpieła naviedać da čelendžu, «ścierlisia» zahadzia. Naprykład, heta šmatlikija łakacyi ŭ Minskaj vobłaści i abłasnych centrach. I ŭsio ž pajeździć dla dasiahnieńnia mety treba było prystojna.
«Dumaju, što ŭ Instagram rezka pačali raskazvać pra padarožžy pa krainie paśla zakryćcia miežaŭ. Šmat chto, darečy, na hetym z nula vyraściŭ błohi. Ale kali my pačynali, usiaho hetaha jašče nie było. U nas dahetul časta pytajucca, dzie my znajšli stolki cikavych miescaŭ — pašancavała vypadkova znajści vielmi kruty stareńki sajt «Hłobus.baj». Tam raźmieščana vialikaja karta Biełarusi sa słavutaściami i ich rejtynham ad 1 da 4 z punktu hledžańnia architekturnaj spadčyny. U nas, darečy, praktyčna zakrytyja ŭsie adzinački i dvoječki — heta vyšejšyja adznaki».
Na starcie ŭsie maršruty składaŭ Vova — u chod išli i karty, i padkazki «Huhła» i taho samaha sajta. Navihatara ŭ toj čas u pary jašče nie było, tamu karta razdrukoŭvałasia na pryntary, a časam patrebnyja miescy paznačalisia ŭručnuju.
«Ja ž bolš była natchnialnikam: prapanoŭvała roznyja varyjanty, kudy pajechać, što dakinuć, i prasiła Vovu sabrać usio ŭ adziny maršrut. Chaciełasia zrabić tak, kab za adnu pajezdku nam udavałasia pahladzieć maksimalna šmat», — raskazvaje Alena.
Kamary, ruiny i rasčaravańni: da čaho varta padrychtavacca pačatkoŭcam
Na starcie, ščyra pryznajucca hieroi, jechać na dalokija adlehłaści im było lanota. Tamu śpiarša ŭdałosia zakryć usie rajony Minskaj vobłaści. Ale raz užo meta była pastaŭlenaja, pastupova maršruty stanavilisia ŭsio bolš addalenymi.
«Vielmi doŭha niepaznanym dla nas zastavaŭsia poŭdzień, my zakryvali jaho apošnija dva hady. Kali na starcie pajezdki zdaralisia niekalki razoŭ za siezon, to pad kaniec my mahli jeździć kožnyja vychadnyja — navučylisia padładžvacca pad nadvorje», — raskazvaje Alena.
«Što cikava: nie było dzion, kali b na terytoryi ŭsioj krainy było drennaje nadvorje. Zaŭsiody znachodziłasia «ciomnaja plamka» na našaj karcie, dzie ŭ hety dzień nie było daždžu, — tudy my i adpraŭlalisia».
Što tyčycca samich łakacyj, to asabliva Vovu i Alenie padabajucca zakinutyja miescy, ruiny i razvaliny. Tamu na sabie adčuć efiekt «čakańnie — realnaść» z-za ŭbačanaha nie daviałosia za ŭsie 10 hadoŭ pajezdak.
«Ale byli paru miescaŭ, kali ty pryjazdžaješ, a tam naohuł ničoha niama! Ci mahło być tak: kab znajści reštki, jakija ty bačyŭ na fatahrafii, treba leźci ŭ niejkija kusty. Hladziš, prykidvaješ i razumieješ: nu, i ładna. Uličvajučy, što naš maršrut moh składacca z 10—15—20 punktaŭ, rasčaravacca, što jaki-niebudź adzin vylecieŭ, nie davodziłasia. Prosta jechali dalej», — tłumačyć łohiku Vova.
I ŭsio ž u niejkija miescy dajechać tak i nie atrymlivałasia. Naprykład, tak zdarałasia, kali maršrut pralahaŭ pa vielmi drennaj darozie. Časam navat davodziłasia vybirać: kidać mašynu i iści pieššu albo ž raźviarnucca nazad. Rašeńnie zaležała ad dvuch faktaraŭ: adlehłaści, jakuju treba było prajści na svaich dvaich, i žadańnia ŭbačyć kankretnaje miesca.
«Naprykład, kala Chojnikaŭ — u Rudakovie — znachodzicca siadziba, jakuju my vielmi chacieli pahladzieć. Ale kamary nastolki sapsavali vajb hetaha miesca! Navat spynicca było nierealna, tak što my zrabili paru fatahrafij i ŭciakli».
Samy čas abmierkavać łajfchaki. Pačynajem sa zboraŭ — tut usio akazvajecca maksimalna prosta. Vova z uśmieškaj tłumačyć: dabracca praktyčna ŭ luboje miesca našaj krainy možna choć u tapačkach.
«Viadoma, varta prychapić z saboj parasony. Ale samaje važnaje — pierakus. My nie raśpieščanyja padarožniki, jakija čakajuć parkoŭki, tualetaŭ i kaviarniaŭ, tak što ježa z saboj — abaviazkova. Jašče niadrenna było b mieć kamplekt źmiennaha adzieńnia».
«Niejak na Isłačy my vyrašyli pierajści ŭsiu raku pa cudoŭnym tonkim biervianie. Spačatku ŭpaŭ ja, ale ŭsiaho tolki zamačyŭ adnu nahu, a potym Alona — pahruziłasia ŭžo pa vušy! My pryniali drennaje rašeńnie vysušyć usio na vohniščy, a jano čamuści nie sochła. Tak što troški pahulali i pajechali dadomu».
Darečy, pra viartańnie. Alona i Vova raskazvajuć, što ŭ asnoŭnym maršruty raźličvali ŭ farmacie padarožža adnaho dnia. Inšaje pytańnie, što spačatku ŭdavałasia naviedać maksimum adnu łakacyju, a voś paźniej piśmiennaje płanavańnie zrabiła kožnuju pajezdku bolš efiektyŭnaj. Naprykład, zadumvaješ pryjechać u punkt A, pa darozie zajazdžaješ u punkt B, a pierakusić i vypić harbaty z termasa možna ŭ punkcie V — i voś za dzień atrymlivajecca ŭbačyć užo try łakacyi.
«Z asabistaha vopytu: raju ŭsio ž drabnić maršruty daŭžej za 500 kiłamietraŭ. Asabliva heta aktualna dla tych, chto tolki pačynaje padarožničać. Inakš moža pačacca honka», — pieraścierahaje Vova.
Siezonnaść, mast-vizit i miescy, kudy časta nie dabirajucca turysty
Kali lepš płanavać pajezdki? Sa svajho vopytu para raić vybirać ciopły siezon — prykładna z sakavika-krasavika pa kastryčnik. Jašče adzin momant, jaki varta ŭličvać, — nasiakomyja. Tak u Alony z Vovaj było z pajezdkaj u Nalibockuju pušču — vajb ad 40‑kiłamietrovaj prahułki pieššu sapsavała našeście alenievaj kryvasmočki. Nie budziem zahłyblacca, ale naŭrad ci pryjemna vyciahvać latajučuju «drobiaź» z vałasoŭ i navat kišeniaŭ.
«A voś zimoj my adpačyvajem i pilim fotački. Bo i kantentu šmat — treba prydumlać, što ź im rabić».
Za kantent pa-raniejšamu adkazvaje Alena. Dziaŭčyna raskazvaje, što mety raźvivać tematyčny błoh u ich niama. Akaŭnt u tym ža Instagram para chutčej viadzie ŭ farmacie siamiejnaha alboma. Pad nastroj mohuć być krychu bolš padrabiaznyja apisańni kankretnych łakacyj, ale čaściej pakazanyja data i kaardynaty.
Niejak Alona i Vova sprabavali vieści błoh na YouTube. Ale patracić čas śpiarša na zdymku, a zatym na mantaž i ŭ vyniku atrymać usiaho niekalki prahladaŭ — miakka kažučy, tak sabie historyja dla matyvacyi.
«Tak, my sprabavali zaleźci va ŭsio heta błohierstva. Ale vyrašyli, što my ŭsio ž bolš pra zadavalnieńnie. Nam padabajecca jeździć i być u niejkich miescach, čym pra ich raskazvać».
Darečy, navat za 10 hadoŭ Vova i Alona nie zmahli naviedać absalutna ŭsie łakacyi, jakija chaciełasia b. Naprykład, byvała, pryjazdžali, a słavutaści začynieny na restaŭracyju. Zatoje, zapeŭnivaje para, jość padstava viarnucca.
«Naprykład, tak było z pałacam u Žyličach. Pieršy raz pryjechali i pahladzieli — nu tak, cikava. Ale kali viarnulisia i ŭbačyli siadzibu ŭžo z ekspazicyjaj — było značna lepš».
«A voś na karjer u Mikaševičach my nie dabralisia dahetul! Reč u tym, što tudy viadziecca zapis u peŭny dzień i hadziny, pryčym mienavita dla ekskursijnych hrup składam nie mienš za piać čałaviek. My sabralisia ŭ minułym hodzie ź siabrami, ale ŭ vyniku nie pajechali — pa prahnozie nadvorja pieradavali zalevy. Słovam, źbirajemsia nie pieršy hod — i ŭsio nijak. Bo heta niešta nakštałt Hrand Kańjona — tam pabyvali ŭsie topavyja trevieł-błohiery Biełarusi».
Jašče z takich miescaŭ — vostraŭ Du, jon ža samy vialiki ŭ Biełarusi. Znachodzicca ŭ Viciebskaj vobłaści, a dabracca tudy možna tolki na łodcy.
Darečy, sa svajho vopytu Vova i Alona zaŭvažyli: mienavita krajnija rajony — poŭnač i poŭdzień krainy — časta zastajucca niedaacenienymi turystami. Naprykład, u Viciebskuju vobłaść varta adpravicca fanatam pryrody i spłavaŭ na bajdarkach. Praŭda, paŭstaje pytańnie z transpartam — hramadski nie zaŭsiody viadzie ŭ patrebnaje miesca.
«Viadoma, kali razhladać kartu pomnikaŭ architektury, to bačna: na zachadzie ich bolš. I heta sapraŭdy tak. Naprykład, u minułym hodzie my zajazdžali ŭ krajnija punkty na ŭschodzie — jechać doŭha, ale epičnych ruin ci zamkaŭ tam praktyčna niama, a tyja łakacyi, što jość, raskidanyja adzin ad adnaho.
U toj ža čas na poŭdni jość maleńkija harady nakštałt Turava, dzie niama mnostva zabaŭ, ale sam horad i archieałahičny muziej — prosta supier!»
«Jašče ŭ 2023 hodzie my pabyvali ŭ Pinsku, ale praviali tam vielmi mała času — usiaho 4 hadziny. Tak što dakładna varta tudy viarnucca i zatrymacca daŭžej».
Ciapier — tema mast-vizit dla kožnaha biełarusa. Śpis u Aleny i Vovy atrymlivajecca prykładna takim: usie abłasnyja centry, Mirski i Niaśvižski zamki, Pinsk, Mazyr, Połack, Mścisłaŭ i Jelnia. Abodva akcentujuć: pa častcy apošniaha punkta jość važnaje ŭmova.
«My ŭpieršyniu pabyvali tam paśla navalnicy — i Jelnia bolš nie była takoj pryhožaj, jak u toj dzień. Ujavicie: farby zachadu sonca, viasiołka, vielmi ciomnaje nieba, jarkaja trava, dychajecca asabliva čysta, uzrovień vady jak treba. Heta nievierahodna!»
Idealny horad dla prapanovy, firmovyja fota z pacałunkam i safary
Uličvajučy salidny bekhraŭnd, Alona i Vova pryznajucca: kudy kamfortniej im spyniacca mienavita ŭ nievialikich miastečkach. Bo i padarožžy kaliści stali mahčymaściu vynyrnuć z pracoŭnaj ruciny i šumnaha rytmu vialikaha horada.
Ale jość i vyklučeńnie — Mahiloŭ. Mienavita siudy padarožniki viartajucca čaściej za ŭsio, a pryčyn adrazu dźvie: praktyčnaja i ramantyčnaja.
«Pa-pieršaje, heta samy blizki ad Minska abłasny centr, tak ci inakš tudy zručna zajechać padčas padarožžaŭ pa vobłaści. Pa-druhoje — tut ja zrabiŭ Alonie prapanovu. Naohuł, spačatku dumaŭ pra krejdavyja karjery, ale tudy my na toj momant tak i nie zmahli dajechać. A čakać nie chaciełasia», — uśmichajecca Vova.
«Mahiloŭ — vielmi pryhožy horad. Darečy, mahčyma, taksama krychu niedaacenieny. Tam jość kłasny zaasad i safary — šmat zubroŭ, možna pakarmić rybu i prakacicca ŭ ekspres-paravoziku. Nievierahodnaje miesca!»
Darečy, tam ža zaradziłasia simvaličnaja tradycyja pary — rabić kala słavutaści firmovaje fota z pacałunkam.
Što dalej? Spyniacca ŭ padarožžach Vova i Alona dakładna nie płanujuć, tamu zaraz šukajuć novy farmat. Tym bolš što niadaŭna ŭ pary źjaviŭsia sabaka, pudziel pa mianušcy Štrudziel — jość dumki prydumać niešta ŭ hetym kirunku.
«Jašče ŭ nas jość vialikaja mara — vydać fotaknihu pra našy padarožžy pa Biełarusi. Ujavicie, što tolki ŭ sacsietkach apublikavanych fatahrafij kala 12 tysiač! Ale jakija ž heta buduć pakuty vybaru, bo zachočacca pakazać zanadta mnohaje».
— Kali chtości zadasca pytańniem: a navošta vam usio heta było patrebna? Možna było b prosta spakojna jeździć, nie stavić pierad saboj kankretnyja mety i terminy.
— Nam padabajecca cikava pravodzić čas. Chodziš u škołu ci ŭniviersitet, dumaješ, što viedaješ usio pra našyja miescy. A tut jedzieš i razumieješ: kłasna! Chočacca, kab biełarusy čaściej jeździli pa krainie i daviedvalisia pra jaje — jano dakładna taho vartaje.
Padarožničajem pa Biełarusi: 6 niezvyčajnych maršrutaŭ ad hierojaŭ artykuła
Pierad intervju žurnalisty paprasili Vovu i Alonu skłaści niekalki maršrutaŭ dla tych, chto hatovy sarvacca ŭ padarožža. Zapyt byŭ prykładna takim: niezajezdžanyja miescy, dzie dakładna budzie cikava.
«Jak my budavali i našy maršruty: hruntujučysia na adnym miescy, u jakoje chočacca pajechać, hladzim cikavaje vakoł — tak šlach možna zakalcavać. Taksama my ŭličyli varyjatyŭnaść, kab možna było pajechać u lubuju vobłaść i va ŭsie baki. Darečy, kožny maršrut možna padzialić na kavałački».
Maršrut №1. Lepiel — Połymia — Smalany — Orša — Škłoŭ — Kniažycy — Bahuševičy
Maršrut №2. Budsłaŭ — Mosar — Paryž — Łučaj — Pastavy — Vilejka — Krasnaje
Maršrut №3. Juravičy — Mazyr — Naroŭla — Turaŭ
Maršrut №4. Skidziel — Śviack — Aŭhustoŭski kanał
Maršrut №5. Miory — Vierchniadźvinsk — Sarja — Aśvieja
Maršrut №6. Flerjanova — Hrušaŭka — Saviejki — Miadźviedzičy — Jastrambiel — Paŭlinava
P.S. Kali pa niejkich maršrutach zastanucca pytańni, Vova i Alena hatovyja raskazać padrabiaźniej u Instagram. A jašče tam ža možna znajści sotni fota ź inšych cikavych miescaŭ, dakładnyja łakacyi i šmat natchnieńnia.
«Viesłavać nie treba, ale emocyj nie mienš». Jak vyhladaje prahułka pa pojmiennych dubrovach Prypiaci
«Šmat błandzinaŭ i smačny šakaład». Dziaŭčyna pieraličyła stereatypy pra Biełaruś — voś što joj adkazali
Paśla niekalki hadoŭ skaračeńnia ŭ Biełarusi znoŭ stała raści kolkaść ahrasiadzib
Biełaruskija draniki buduć pretendavać na śpis kulturnaj spadčyny JUNIESKA
Ciapier čytajuć
«Šmatpartyjnaść, pluralizm mierkavańniaŭ — heta brachnia, zachodniaja brachnia». Łukašenka razhladaje kanstytucyjnaje viartańnie da savieckaj sistemy17
«Šmatpartyjnaść, pluralizm mierkavańniaŭ — heta brachnia, zachodniaja brachnia». Łukašenka razhladaje kanstytucyjnaje viartańnie da savieckaj sistemy
Biełaruskija abrady, arnamienty i biełaruskaja mova paŭsiul. Jak naščadak pierasialencaŭ zrabiŭ siało kala Bajkała znoŭ biełaruskim, i čamu heta moža chutka skončycca1414
Kamientary