Ci zdymaje Biełaruś viarški z paliŭnaha kryzisu ŭ Rasii? Jość niuansy
Praz paliŭny kryzis Rasija šukaje, dzie možna zakupić paliva. I choć biełaruskija naftapierapracoŭčyja zavody atrymali šaniec naraścić pastaŭki naftapraduktaŭ u Rasiju, ich mahčymaści zarabić na hetym abmiežavanyja.
Abjomy pastavak bjuć rekordy, ale jość niuansy
Z-za paliŭnaha kryzisu Rasija pavialičvaje zakupki naftapraduktaŭ za miažoj, uklučajučy Biełaruś.
Pavodle infarmacyi Reuters, u lipieni Biełaruś pastaviła novy rekord pa čyhunačnych pastaŭkach bienzinu i dyzielnaha paliva ŭ Rasiju.
Tolki za miesiac pastaŭki aŭtamabilnaha bienzinu ź biełaruskich NPZ vyraśli na 13% u paraŭnańni z červieniem, a dyzielnaha paliva — prykładna ŭdvaja, skłaŭšy kala 212 tysiač ton i 162 tysiač ton adpaviedna.
Pry hetym pastaŭki ŭ Rasiju na fonie paliŭnaha kryzisu tam raśli nie tolki ŭ lipieni, ale i raniej.
Ale ci atrymlivaje Biełaruś vielizarny dadatkovy prybytak ad kryzisu ŭ Rasii?
«Abjomy pastavak naftapraduktaŭ u Rasiju sapraŭdy vyraśli. Heta adbyłosia jak za košt pieraaryjentacyi ź inšych, mienš vyhadnych rynkaŭ, kudy z pryčyny sankcyj biełaruskim NPZ davodziłasia pastaŭlać paliva z dadatkovaj źnižkaj, tak i za košt pavieličeńnia abjomaŭ vytvorčaści», — zaŭvažaje ekśpiert BEROC Nastaśsia Łuzhina, ale adznačaje: kazać ab zvyšprybytkach u dziaržaŭnych maštabach nie vypadaje.
Asabliva kali paraŭnoŭvać situacyju z dasankcyjnymi časami, kali Biełaruś pastaŭlała paliva ŭ krainy ES i Ukrainu.
Paśla taho jak biełaruskija NPZ apynulisia pad sankcyjami, pastaŭki sapraŭdy prasieli. Da minimalnych značeńniaŭ zahružanaść biełaruskich NPZ apuskałasia ŭ 2025 hodzie, kali jany pracavali na 55—65% mahutnaściaŭ. Ale navat pry hetym ekspart całkam nie spyniaŭsia, bienzin i dyzpaliva praciahvali pastaŭlacca ŭ krainy Azii i Afryki.
«Naprykład, za 2024 hod Biełaruś ekspartavała kala 4,3—4,5 miljona ton naftapraduktaŭ praz rasijskija party. Ciapier, akramia rostu abjomaŭ pierapracoŭki, adbyłasia pieraaryjentacyja pastavak mienavita na rasijski rynak, na jaki raniej pastaŭki byli niaznačnymi, pakolki Rasija sama zadavalniała svaje patreby ŭ palivie.
Mienavita tamu my nazirajem rost pastavak bienzinu ŭ Rasiju ŭ 25 razoŭ i dyzpaliva ŭ 6,5 razu ŭ pieršym paŭhodździ 2026 hoda», — tłumačyć ekśpiert.
Padobnuju situacyju z bolš čym 20‑kratnym rostam ekspartu možna było nazirać u dačynieńni da pastavak biełaruskich naftapraduktaŭ u Afhanistan. Za 2025 hod Biełaruś u 22 razy pavialičyła pastaŭki naftapraduktaŭ u hetuju krainu, zajmajučy pastupova rasijskuju ekspartnuju nišu.
Ašałamlalny rost pastavak u Afhanistan u 2025‑m byŭ u pieršuju čarhu abumoŭleny nizkaj bazaj, pakolki za 2024 hod tudy było pastaŭlena ŭsiaho 14 tysiač ton naftapraduktaŭ ź Biełarusi.
Sa słoŭ ekśpierta, asnoŭnaja pryčyna, čamu Biełaruś nie moža atrymlivać zvyšprybytak ad rasijskaha paliŭnaha kryzisu, kryjecca ŭ fizičnaj niemahčymaści biełaruskich NPZ zabiaśpiečyć patreby Rasii ŭ palivie.
«Dva biełaruskija NPZ navat va ŭmovach pavieličeńnia nahruzki mohuć pierapracoŭvać da 22‑24 miljonaŭ ton nafty, i heta pry ŭmovie 100% zahruzki, choć aptymalnaj ličycca zahruzka kala 90%.
Akramia taho, popyt z boku Rasii raście ŭ pieršuju čarhu na bienziny i dyzielnaje paliva, jakija składajuć tolki častku pradukcyi, jakuju atrymlivajuć pry naftapierapracoŭcy», — źviartaje ŭvahu Łuzhina.
Ekśpiert taksama adznačaje, što kala 6 miljonaŭ ton składaje patreba samoj Biełarusi.
Biełaruskaje paliva — kropla ŭ mory dla Rasii?
«Navat kali biełaruskija NPZ buduć pracavać pry maksimalna prymalnaj zahruzcy i Biełaruś usie 100% ekspartu bienzinu budzie nakiroŭvać u Rasiju, to heta budzie składać nie bolš čym 10-12% ad ahulnaj patreby Rasii», — adznačyła ekanamist.
Tamu, choć biełaruskija NPZ i atrymali šaniec naraścić pastaŭki naftapraduktaŭ u Rasiju, ich mahčymaści zarabić na hetym abmiežavanyja.
«Tut treba taksama ŭličvać, što pastaŭki na rasijski rynak mohuć zbolšaha być vymušanaj mieraj, pakolki ataki ŭkrainskich bieśpiłotnikaŭ paškodžvajuć rasijskuju infrastrukturu i heta abmiažoŭvaje abjomy transparciroŭki, u tym liku biełaruskich hruzaŭ», — ličyć ekśpiert.
Tym nie mienš, akramia dadatkovaha ekspartu naftapraduktaŭ, NPZ atrymlivajuć prybytak ad pierapracoŭki davalnickaj nafty, što budzie pazityŭna adbivacca na pakazčyku ekspartu pasłuh.
«Pry hetym važna adznačyć, što ŭ žniŭni pastaŭki ŭ Rasiju źnizilisia, a navapołacki «Naftan» rychtujecca da čarhovaha płanavaha ramontu», — adznačaje Łuzhina.
Ciapier čytajuć
Na aŭtašou ŭ Lidzie ledź nie zahinuŭ adzin z samych znakamitych kaskadzioraŭ Biełarusi — jaho videa sabrali amal paŭmiljarda prahladaŭ. Što ź im ciapier?4
Kamientary