Vyklikany da načalnika lesapunktu paśla aloščynskich prajmeryz, užo na parozie ja pačuŭ karotki vyrak: «U les!» U Małym Sitnie adpraŭkaj na lesapavał hanarujuć tych, chto praštrafiŭsia, nadebašyryŭ ci razzłavaŭ načalstva. «U les» — praca aŭtamatyčna padaŭžajecca na hadzinu-paŭtary, bo da dzialanki kolkidziesiat kilametraŭ. «U les» — značyć, zarobak nižejšy, a ŭmovy ciažejšyja. «U les» — značyć, zusim biaz suviazi (u Alošču baćki jašče mahli datelefanavacca, a tut navokał huščary, dyj da mianie na pracu naŭrad chto dabiarecca).
Vyklikany da načalnika lesapunktu paśla aloščynskich prajmeryz, užo na parozie ja pačuŭ karotki vyrak: «U les!» U Małym Sitnie adpraŭkaj na lesapavał hanarujuć tych, chto praštrafiŭsia, nadebašyryŭ ci razzłavaŭ načalstva. «U les» — praca aŭtamatyčna padaŭžajecca na hadzinu-paŭtary, bo da dzialanki kolkidziesiat kilametraŭ. «U les» — značyć, zarobak nižejšy, a ŭmovy ciažejšyja. «U les» — značyć, zusim biaz suviazi (u Alošču baćki jašče mahli datelefanavacca, a tut navokał huščary, dyj da mianie na pracu naŭrad chto dabiarecca).
Lesapavał — skroź u radyjusie 60 km ad Sitna. Za miesiac-druhi tut uźnikaje čarhovaja pleš, usiejanaja vyvaratami dy rastruščanym suččam. Les vysiakajuć pa-barbarsku, źbirajučy tolki spraŭnuju draŭninu, prydatnuju na ekspart syrym kruhlakom. Vializnaja masa tankamieru, jaki ŭ Eŭropie vykarystoŭvajuć da apošniaha sučka, zastajecca hnić u lesie abo spalvajecca.
Les valać pa 4—5 čałaviek. Pilščyk z benzapiłoj padpilvaje drevy, valščyk z 4-metrovaj viłkaj pichaje, kab padali, kudy treba, sukarub ź siakieraj paradkuje sučča, a traktaryst čaplaje j traluje pačku ŭ 10—12 stvałoŭ u haradok (rasčyščanaja ŭ lesie placoŭka), dzie skivičnik (mašyna ź vializnymi klešniami) hruzić ich na lesavozy.
Pracujuć u kaskach. Hałoŭnaja niebiaśpieka — suki, što zavisajuć na drevach: paryŭ vietru moža špurnuć takuju piku z vyšyni 20 m i zabić napavał. Časam niaŭdała kładziecca dreva (asabliva kali valać u kanadzki sposab, z efektam damino) — tady nie ŭratuje i kaska. Treba pilnavacca i la tralovačnaha traktara: inšy raz papiaročny chłyst u 10—15 m, padciahvany ŭ pačku za tros labiodkaj, uprecca ŭ pień i z treskam, jak hihancki bizun, vypisvaje ŭ pavietry samyja niečakanyja trajektoryi.
U pracy sukaruba niama ničoha składanaha. Ciarebiš naprava dy naleva sučča daŭhoj siakieraju, starajeśsia cieraz stvoł, kab nia trapić vypadkam sabie pa nazie, bieražeš vočy ad pyrskaŭ tresak, absiakaješ vierchaviny. Kali traktar vałače apracavanyja chłysty preč, taŭściejšyja suki dy vierchaviny ŭkładvaješ upopierak kalainaŭ (utvarajecca vołak — svojeasablivaja hać, kab na bałaciavinach, dzie zastaŭsia pramysłovy les, traktar nie pravaliŭsia), a drabniejšyja znosiš u vohniščy dy pališ.
Na abiedziennym pierapynku lesaruby iduć u budku — vahončyk na kołach, dzie topicca buržujka. Navat dźvie bryhady razam u budcy nie źmiaščajucca — tamu abiedajuć paźmienna. Pieršaja j druhaja stravy ŭ aluminievych bitonach ź lespramhasaŭskaj stałoŭki rankam zahružajuć u vachtoŭku — razahrajecca na buržujcy; chleb z sałam, harbatu j da harbaty treba brać samim.
U Sitna vachtoŭka viartajecca pamiž piataj i šostaj viečara. Čas paśla viačery — 3,5—4 hadziny da adboju — heta ŭsio, što zastajecca na adpisvańnie listoŭ, pracu nad knihaj, čytańnie, telenaviny, palityku, Bibliju. Raz-poraz adčuvaju siabie maleńkaj treskaj, što dalekavata adlacieła z-pad siakiery najlepšaha siabra ŭsich biełaruskich lesarubaŭ. Što ž, za Stalina toje, čym my zajmajemsia, kaliści kaštavała ludziam 25 hadoŭ biaz prava pierapiski, dy na Kałymie, a to j rasstrełu ŭ Kurapatach. A ciapier... Boh daść — prarviomsia.
Ale kab lesapavały Biełarusi za bližejšyja 5 hadoŭ nie pieratvarylisia ŭ HUŁAH abo kab pierad nastupnaj prezydenckaj kampanijaj dysydentaŭ nie pavysyłali ŭ dalokija ŭładańni naščadka biełaruskich mahnataŭ Abramoviča pisać čarhovy taježny raman Biełarusi z Rasiejaj — 19 sakavika my musim abaviazkova pieramahać.
Małoje Sitna
❏
Pavał Sieviaryniec — u 1998—2004 lider niezarehistra-vanaha «Maładoha frontu». Asudžany za arhanizacyju akcyjaŭ pratestu paśla referendumu 2004 hodu. Ciapier u vysyłcy ŭ Małym Sitnie, na poŭnačy Połaččyny.
Kamientary