Repartaž: jak pabudavany samy vysoki most u Jeŭropie

U ścipłym francuzskim miastečku Mijo na paŭdniovym zachadzie krainy ŭźviedziena sapraŭdy vieličnaje zbudavańnie — nie tak daŭno jašče samy vysoki ŭ śviecie aŭtamabilny most. Mabyć, adno ź niamnohich miescaŭ na płaniecie, dzie jość mahčymaść adčuć svabodu ptuški. Zrešty, palot dla ptušak, napeŭna, zaniatak budzionny, a palot na mašynie na vyšyni Ejfielevaj viežy — heta toje, dziela čaho možna jechać za niekalki tysiač kiłamietraŭ.

Most ŭražvaje ŭsich. Svajoj cykłapičnaściu i vytančanaściu adnačasova. Nievierahodnaj vyšynioj.

Dzivosna masiŭnymi kałonami, jakija słužać aporami dla biełaśniežnych vantaŭ. Ale «našaha čałavieka» jon ŭražvaje pa-svojmu: ajčynnaja mientalnaść admaŭlajecca z chodu pryniać toj fakt, što vijaduk Mijo pabudavany dziela abychodu adnaho maleńkaha haradka.

Nie, viadoma, jak i ŭ luboj pa-sapraŭdnamu kapitalistyčnaj krainie, ničoha nie robicca biez dobraha biźnies-płana.

Most nad rakoj Tarn byŭ apošnim elemientam u spravie zaviaršeńnia budaŭnictva chutkasnaj trasy A75 Paryž — Bieźje i źjaŭlajecca płatnym učastkam darohi (da 8 jeŭra ź lehkavuški u zaležnaści ad miesiaca). Uźviało jaho pryvatnaje kanstruktarskaje biuro Eiffage pa prajekcie inžynieraŭ Mišela Viłažo i Normana Fostera. Apošni, darečy, aktyŭna tvoryć na naftahrošy ŭ Rasii i Kazachstanie: vieža «Rasija», handlova-zabaŭlalny centr «Chan-Šatyr», Novaja Hałandyja i mnohaje inšaje — usio heta jahonyja prajekty. Nie maštab jahonaha ž aeraporta ŭ Hankonhu, chmaračosa Mery-Eks ŭ Łondanie i abnoŭlenaha Rejchstaha ŭ Bierlinie, ale ŭsio-tki.

Dyk voś, aŭtatrasa A75, isnavała, viadoma, i da vijaduka nad Tarnam. Praŭda, u pieryjad letnich adpačynkaŭ jaje kavałačak niepadalok ad miastečka Mijo pieratvaraŭsia ŭ sucelny zator: mašyny častkova pierasiakali nasieleny punkt, a doŭhi spusk pa sierpantynu z adnaho płato i ŭzdym na inšaje źnižali i biez taho nievysokuju chutkaść patoku.

Ale heta jašče nie ŭsio. Vijaduk Mijo, usie hetyja rekordy na rekordach i hihanckija kapitałaŭkładańni — šmat u čym prajekt ekałahičny.

Trasa A75 — adna z čatyroch asnoŭnych daroh Francyi kirunka poŭnač-poŭdzień, i samaja karotkaja. Jana była pabudavana na dziaržaŭnyja hrošy i amal na ŭsim praciahu biaspłatnaja — usio dziela abarony navakolnaha asiarodździa ad škodnych aŭtamabilnych vykidaŭ na troch inšych darohach, nahruzka na jakija źniziłasia. Ad hodu pabudovy A75, 1975-ha, darohu ablubavali nie tolki adpuskniki, ale i šmatlikija hruzapieravozčyki, jakija dastaŭlajuć tavary ź Ispanii na poŭnač Jeŭropy.

Uvohule, užo ŭ 80-ch stała zrazumieła, što daroha Paryž — Bieźje daloka nie ekałahičnaja, a situacyja ŭ miastečku Mijo blizkaja da katastrafičnaj.

Francuzski ŭrad pryniaŭ rašeńnie źviazać 2 ŭzvyšanaści i na konkursnaj asnovie dać padzarabić na hetym prajekcie Eiffage — pavažanamu biuro, jakoje majuć dačynieńnie, naprykład, da ŭźviadzieńnia Ejfielevaj viežy.

Hieałahičnyja daśledavańni, pošuk techničnych i inžyniernych rašeńniaŭ raściahnulisia na 10 hadoŭ: dalina raki Tarn adbrakoŭvała prajekty adzin za adnym da taho času, pakul nie było znojdziena adzina mahčymaje rašeńnie — vantavy most.

— Daŭžynia vijaduka składaje amal 2,5 kiłamietra, — raspaviali nam u miascovym ekskursijnym biuro, jakoje absłuhoŭvaje most. — Pry hetym vyšynia šaścipałosnaha darožnaha pałatna znachodzicca na ŭzroŭni 275 mietraŭ. Most maje 7 apor, jakija padtrymlivajuć piłony vyšynioj 90 mietraŭ.

Vijaduk Mijo ŭstanaviŭ niekalki suśvietnych rekordaŭ. Na momant pabudovy jon byŭ samym vysokim u śviecie transpartnym mostam, ale sastupiŭ palmu pieršynstva kitajskamu mastu ŭ pravincyi Chubej, jaki źviazaŭ ciaśninu hłybinioj amal u paŭkiłamietra. Praŭda, jon zastaŭsia samym vysokim z tych, što pierasiakajuć nie propaści ŭ skałach, a adnosna nievysokuju dalinu.

Zrešty, heta nie maje značeńnia, bo Mijo byŭ i zastajecca adzinym u śviecie mostam, jaki maje aporu ź piłonaŭ vyšej za Ejfielevu viežu. Biuro Eiffage hety fakt, zrazumieła, usialak pijaryć: nahladnaja ahitacyja ŭstalavana na naziralnaj placoŭki i ŭ nievialikim muziejčyku ŭ dalinie Tarn. Darečy, rekordnaja apora R2 usiaho tolki na 40 mietraŭ nižej za Empajr-stejt-Biłdynh.

— Vy možacie źviarnuć uvahu, što most pabudavany ŭ vyhinie, — praciahvaje ekskursavod ŭ muziei. — Heta nie kapryz, a nieabchodnaść: važna było pabudavać vijaduk u kryvoj dla pavyšeńnia kancentracyi ŭvahi kiroŭcaŭ. Heta ŭskładniła zadaču inžynieraŭ, ale nadało vytančanaści ŭsiamu budynku.

Vijaduk Mijo pabudavali ŭsiaho za 4 hady, vydatkavaŭšy kala 400 miljonaŭ jeŭra.

Nieprystojna mała ŭ našym paniaćciach? Mahčyma, tak. Ale Eiffage sumiesna z francuzskim uradam zajmajecca biźniesam, ekałohijaj i vyratavańniem horada ŭ dalinie ad praklonu adpusknoha siezonu, a nie asvajeńniem biudžetaŭ.

Dla pačatku most mieŭ nieabchodnaść u mocnych aporach dla padtrymki piłonaŭ i vantavaj sistemy. Ci treba kazać, što za čas ich uźviadzieńnia było ŭstalavana niekalki suśvietnych rekordaŭ? Naprykład, pa bieśpierapynnym chutkasnym lićci bietonu: adzin z učastkaŭ apory abjomam 322 kubičnych mietry byŭ adlity za 12 hadzin. Ahulny ž abjom asnavańniaŭ składaje 53 tysiačy «kuboŭ», a vaha — 135 tysiač ton.

— Dalina raki Tarn skrajnie składanaja dla pabudovy štučnaha mastavoha pierachodu, — praciahvaje supracoŭnik muzieja.

— Pa-pieršaje, heta samy vialiki pa šyryni kańjon ŭ Jeŭropie, pa-druhoje, lusterka raki lažyć na ŭzroŭni 250 mietraŭ, pa-treciaje, składanyja ŭmovy nadvorja: tut vielmi vietrana zimoj i ŭviesnu, častyja hustyja tumany.

U muziei vijaduka Mijo jość mahčymaść pabyvać unutry apory — jaje vieličeznaja mahutnaść moc i brutalnaść napružanaha bietonu ŭražvaje nie tolki padarožnikaŭ ź Biełarusi, ale i francuzskich babul, jakija vandrujuć da Łazurnaha bieraha. Sama apora staić na žalezabietonnaj padušcy, jakaja apuščanaja ŭhłyb parody na 15 mietraŭ.

Jość i nieaficyjnaja mahčymaść prabracca niepasredna da asnovy mosta. Praŭda, dla hetaha nieabchodna prajechać kala 40 kiłamietraŭ, spuściŭšysia spačatku ŭ dalinu.

Samo darožnaje pałatno prakładziena na stalnoj asnovie.

Most ŭnutry poły i składajecca z 2000 detalaŭ, jak pazł składvajucca ŭ adzinaje cełaje. Adna z detalaŭ ustanoŭlena kala ekskursijnaha biuro — u razrezie možna dobra razhledzieć usie asablivaści kanstrukcyi. Treba skazać, što vaha pałatna maksimalna lohkaja dla padobnaha rodu budynkaŭ — «usiaho» 36 tysiač ton, abo 4 Ejfielevych viežy.

Adnoj z hałoŭnych prablem pry jaho budaŭnictvie była chutkaść rezańnia mietału. Inviestar patrabavaŭ ad padradčyka zrabić usie 2000 detalaŭ za 24 miesiacy, što było b niemahčyma biez vykarystańnia płaźmiennaj rezki. Nijakich aŭtahienaŭ! Dastaŭlenyja ŭ Mijo jany byli kałonami hruzavikoŭ — u pieravozcy było 1500 mašyn.

Vijaduk Mijo pastaviŭ pierad inžynierami nie adnu ciažkuju zadaču, ale «hran-pry», napeŭna, dastaŭsia zadačy pa ŭstanoŭcy pralotaŭ na hatovyja apory.

Dla hetaha byŭ raspracavany śpiecyjalny hidraŭličny damkrat, jaki mieŭ sistemu klinaŭ: adzin pryŭźnimaŭ ŭčastak mosta, inšy ssovaŭ jaho na paŭmietra ŭzdoŭž asnovy. Na vykanańnie ŭsich cykłaŭ syšło 15 miesiacaŭ.

Niadziŭna, što ŭ śviecie tolki adzin materyjał moh spravicca z zadačaj ślizhacieńnia učastkaŭ mosta pa kliny. Vy možacie znajści jaho ŭ siabie na kuchni — prosta pasmažcie jaječniu na tefłonavoj patelni i paciešciesia idealnym saślizhvańniem jaječni ŭ talerku. Smačna jeści!

Jak užo kazałasia vyšej, vijaduk Mijo znachodzicca ŭ vielmi vietranym miescy. Dalina Tarn vydatna imituje aeradynamičnuju trubu ŭ pryrodnych umovach: paśla astyvańnia kantynienta roznaść ciskaŭ prymušaje masy pavietra skatvacca ŭ Mižziemnaje mora. U inšyja dni jany raźvivajuć chutkaść da 130 kiłamietraŭ u hadzinu — roŭna stolki, kolki dazvolena jechać aŭtamabilam pa darohach Francyi. Ustojlivaść kanstrukcyi šmat u čym zabiaśpiečvajecca vantavaj sistemaj, ale jana, viadoma, vykonvaje i funkcyju padtrymki pałatna.

Kožny piłon trymaje na sabie 11 par vant — na ŭvieś most ich syšło 154. Usiaredzinie koraba kožnaj vanty 91 stalovaja viaroŭka, splecienaja z 7 žyłaŭ. Ale hałoŭnaje, što lubuju ź viarovak možna zamianić asobna ŭ vypadku znosu. Razam z astatnimi tryvałymi vuzłami heta dazvoliła davieści prahnazujemy termin ekspłuatacyi mosta da 120 hadoŭ.

Napeŭna, šmat chto pamiataje, što materyja maje ŭłaścivaść pašyracca padčas nahrevu. Most Mijo, pabudavany ź mietału, nie vyklučeńnie — pa padlikach inžynieraŭ, uletku jaho faktyčnaja daŭžynia pavialičvajecca na 1 mietr. Jak zrabić tak, kab jon nie abrynuŭsia pad jarkim letnim soncam?

Pa-pieršaje, u vijaduka jość śpiecyjalnaja siekcyja nad rakoj Tarn — vonkava jana vyhladaje jak mietaličnaja rašotka, čymści padobnaja da miachoŭ bajana. Unutry apory pralota pastaŭlenyja na ruchomuju siekcyju, jakaja ratuje most ad katastrofy.

Ale heta jašče nie ŭsio.

Pahladzicie na apory i źviarnicie ŭvahu na toje, što niepasredna pad pałatnom jany rasščaplajucca na dźvie kałony. Heta nie francuzskaja pryhažość, a inžyniernaje rašeńnie, jakoje dazvalaje kałonam vytrymlivać ruch pašyryŭšahasia pałatna ŭ razy bolš efiektyŭna, čym celnaha słupa.

Z paŭdniovaha ŭjezdu pabudavana naziralnaja placoŭka, na jakoj spyniajucca praktyčna ŭsie, chto zajazdžaje na vijaduk Mijo. Jana dazvalaje achapić pohladam ŭvieś budynak. Unizie, u kiłamietry źleva abo sprava ad pierachodu sfatahrafavać całkam most niemahčyma: nie chapaje vuhła ahladu navat abjektyvu «rybina voka»! Dla taho, kab ubačyć vijaduk ŭ profil, nam daviałosia ŭźbiracca na płato kala horada Mijo, adkul startujuć płaniery z varjatami, jakija žyvuć dziela kadraŭ samaha vialikaha kańjona Jeŭropy i samaha vialikaha mosta ŭ śviecie.

Dobra, chaj užo nie samoha vialikaha, ale, čort pabiary, samaha pryhožaha!

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0