Tatarski narod bolšy za biełaruski (Damova Biełarusi z Rasiejaj sparadziła bahata nehatyŭnych vodhukaŭ u śviecie)

Tatarski narod bolšy za biełaruski

Damova Biełarusi z Rasiejaj sparadziła bahata nehatyŭnych vodhukaŭ u śviecie

Namieśnik dziaržsakratara ZŠA Džejms Foŭli pad čas svajho bryfinhu 8 śniežnia na zapyty žurnalistaŭ, ci nie paŭpłyvaje hetki sajuz na adnosiny Štataŭ ź Biełarusiaj i Rasiejaj i ci nie źjaŭlajecca hetaja damova praciaham vajny ŭ Čačenii, adkazaŭ: “Ja b nia staŭ błytać jabłyki z apelsinami. My ŭ Dziaržaŭnym departamencie ZŠA imkniemsia dać asobnyja acenki kožnamu pytańniu. Ja tolki mahu prakamentavać sam fakt padpisańnia hetaj sajuznaj damovy pamiž Biełarusiaj dy Rasiejaj. Dla pačatku adznaču, što my nie piarečym intehracyjnym pracesam pamiž krainami Eŭropy, da taje pary, pakul jany nosiać uzajemavyhadny charaktar i nie zaminajuć transatlantyčnaj intehracyi. Dla nas asabliva istotnaja mienavita dobraachvotnaść charaktaru intehracyjaŭ, što mahčyma tolki ŭ vypadku demakratyčnych pracesaŭ. U Biełarusi ni pra jakija demakratyčnyja pracesy nia moža być i havorki. Hetkim čynam, niama padstavaŭ ličyć, što hetaje pahadnieńnie z Rasiejaj jość žadańniem biełaruskaje nacyi, i, adpaviedna, aktam dobraje voli”.

Staršynia Sejmu Litvy, sp.Vitaŭtas Łandsberhis vielmi nehatyŭna acaniŭ sajuznuju damovu, najpierš z hieapalityčnych mierkavańniaŭ: “Hetki sajuz stanovicca vyklikam i faktaram abvastreńnia mižnarodnaha stanovišča”. Sp.Łandsberhis ličyć, što damova jznoŭ stavić pierad demakratyčnym śvietam pytańni pra zakonnaść paŭnamoctvaŭ Łukašenki j jurydyčnuju vahu padpisanaje papiery. Ź inšaha boku, litoŭski palityk zaŭvažyŭ, što ciapier sytuacyja stanovicca jaśniejšaja, bo adkaznaść za stanovišča ŭ Biełarusi adkryta j ščyra biare na siabie Rasieja.

Amerykanski palitolah Čarlz Kłavar u hazecie Financial Times piša: “Lidery Biełarusi j Rasiei ŭžo dvojčy padpisvali padobnyja damovy, ahulnyja vyniki jakich nia ŭražvajuć. Heta ŭžo treciaja damova ad 1996 h. Tym nia mienš, lidery krainaŭ Zachadu j biełaruskaje apazycyi zaniepakojenyja, što nieadnarazovyja sproby Łukašenki dałučyć svaju krainu da Rasiei pakrysie stanuć realnaściu. Pa Miensku prakaciłasia chvala pratestaŭ, kulminacyja jakich była ŭ kastryčniku, pad čas sutyčak 20 000 manifestantaŭ ź milicyjaj. Zachodnija dyplamaty j palityki staviać pad vialiki sumnieŭ sapraŭdnuju padtrymku abjadnańnia nasielnictvam abiedźviuch krain.

Aficyjnyja asoby ŭ Biełarusi j Rasiei kažuć, što hety sajuz bolš padobny da Eŭrapiejskaj Rady, čym da SSSR. Rasčaravanyja niemahčymaściu ŭstupić u inšyja handlovyja arhanizacyi, najpierš u ER, krainy SNH chočuć padtrymlivać ščylnyja handlovyja dačynieńni z Maskvoju. Ale mnohija eksperty ličać, što za ekanamičnuju intehracyju Rasieja vystavić svaim sajuźnikam palityčny rachunak”.

A voś prezydent Ukrainy Leanid Kučma vykazaŭsia naŭprost, kamentujučy sajuz Maskvy ź Mienskam: “My ŭ hetyja hulni hulać nia budziem. Ukraina abrała šlach niezaležnaści j demakratyi”.

Svajo nehatyŭnaje staŭleńnie da sajuzu z Łukašenkam vykazali i kiraŭniki roznych rehijonaŭ u samoj Rasiei. U interviju “Interfaksu” prezydent Tatarstanu Mintymer Šajmijeŭ zajaviŭ, što Tatarstan budzie damahacca pavyšeńnia svajho statusu da biełaruskaha. “Tatarski narod šmat bolšy za biełaruski. Čamu my pavinny być nižejšymi?”

A prezydent Inhušecii Rusłan Aŭšaŭ vykazaŭsia jašče bolš kateharyčna: “U mianie admoŭnaje staŭleńnie da hetaha sajuzu. Składajecca ŭražańnie, što novaja dziaržava stvarajecca pad kankretnych asobaŭ. Damova vyklikaje vielmi šmat pytańniaŭ. Dasiońnia nichto nia viedaje, jaki varyjant byŭ padpisany. Jašče pytańnie: čamu treba było hetak śpiašacca? Čamu nie spytać mierkavańnia našych narodaŭ?

Prezydent Baškartastanu Rachimaŭ taksama suprać hetaje damovy. “Paŭnavartasnaha sajuzu ŭsio adno nie atrymajecca, bo ani Rasieja, ani Biełaruś nie addaduć svajho suverenitetu. Nu miarkujcie sami — chto addaść svaju svabodu j niezaležnaść? Tamu ŭsio heta vyhladaje sumnieŭna”, — zaŭvažyŭ sp.Rachimaŭ.

Na razmytaść pałažeńniaŭ dahavoru źviarnuŭ uvahu i kiraŭnik Chanty-Mansijskaje Dumy sp.Sabianin, dadaŭšy, što jaho tre było b usio ž abmierkavać usienarodna. Bo, jak skazaŭ jon: “My hetak i nie daznalisia tałkova, što za damova padpisanaja, pra jaki sajuz idzie havorka”.

Tekstaŭ damovy ab hetak zvanym sajuzie nie atrymali j dyplamaty, što pracujuć u Biełarusi. Heta, miakka kažučy, ich padziviła. Naprykład, pasoł Francyi Bernar Fasje skazaŭ: “Ja navat nie čytaŭ prajektu damovy, a tamu ŭsio, što tut adbyvajecca, nahadvaje čarhovuju demanstracyju kiepskaha filmu”.

Ahladalnik