"Тройца, Бог наш, сёння нам нераздзельна явіўся: Айцец ясным голасам засведчыў аб Сыне Сваім; Дух у выглядзе голуба зышоў з неба; а Сын схіліў пачэсную галаву сваю перад прадвеснікам і вызваліў людзкі род з няволі" (Вялікія Гадзіны на навячэрніцу Богаз'яўлення).
Сёння беларускія каталікі візантыйскага абраду святкуюць Богаз’яўленне Збаўцы нашага Ісуса Хрыста, вядомае таксама як Вадохрышча. Пасля Пасхі Хрыстовай і Зыходу Святога Духа гэта найдаўнейшае свята літургічнага календара Усходняй Царквы.
Богаз’яўленне на хрысціянскім Усходзе пачалі святкаваць у канцы ІІ ці на пачатку ІІІ стагоддзя.У першыя стагоддзі хрысціянства яно лічылася зборным, бо ахоплівала шэраг падзей з жыцця Ісуса Хрыста, якія сведчылі пра Ягоную боскасць: Раство, пакланенне мудрацоў, Хрост у Ярдане, цуд у Кане Галілейскай і цудоўнае памнажэнне хлеба. Толькі ў канцы IV ст., пасля пераносу свята Раства Хрыстовага на 25 снежня, 6 студзеня становіцца для ўсходніх хрысціян выключна днём свята Хросту Гасподняга.
З хрысціянскага Усходу не пазней за IV ст. свята Богаз’яўлення пераходзіць на Захад. Святыя Айцы і прапаведнікі Заходняй Царквы на Богаз’яўленне ўсё большы націск робяць на пакланенні мудрацоў. З часам на Захадзе 6 студзеня становіцца святам Трох Каралёў, а памяць Хрыстовага Хросту пераходзіць на 13 студзеня.Непасрэдна перад святам, 5 студзеня, вернікі абавязаны трымаць строгі пост.Ва Усходняй Царкве свята Богаз'яўлення належыць да двунадзясятых.
Са святам Богаз’яўлення цесна павязана Вялікае, альбо ярданскае асвячэньне вады. Вялікае асвячэнне адбываецца толькі двойчы на год — у навячэрніцу і ў дзень свята Богаз’яўлення. Гэтая традыцыя Усходняй Царквы сягае першых стагоддзяў хрысціянства. З таго часу Царква лічыць асвячаную ў Вадохрышча ваду за вялікую святасць і сцвярджае ейную цудадзейную сілу для душы і цела.
Каментары