Коммерсант: Фіктыўны беларускі імпарт каштаваў Расіі $15 мільярдаў
«Беларуская схема» забяспечыла больш за чвэрць адтоку капіталу з Расіі.
Упершыню апублікаваныя ЦБ дадзеныя аб’ёмах вываду сродкаў з Расіі праз схемы фіктыўнага імпарту з нашай краіны аказаліся горшымі за любыя чаканні. Толькі ў 2012 годзе такія схемы забяспечылі вывад $15 млрд — больш чым чвэрць чыстага адтоку капіталу з краіны. Барацьба з імі, анансаваная на многіх узроўнях, пакуль рэальных вынікаў не прынесла. Кіраўніцтва Мытнага саюза, ЦБ, банкіры, Расфінманіторынг і праваахоўныя органы скідваюць адказнасць адзін на аднаго, піша расійскае выданне «Коммерсант».
Афіцыйную ацэнку аб’ёмаў вываду капіталу з Расіі з дапамогай фіктыўнага імпарту тавараў з Беларусі ЦБ прывёў у апублікаваным у аўторак лісце
Сутнасць схемы ў тым, што расійскія рэзідэнты пераводзяць сродкі па замежнагандлёвых кантрактах, па якіх «увоз» тавараў «ажыццяўляецца» з Беларусі, а сродкі пералічваюцца на рахункі «прадаўцоў» у замежных банках за межамі гэтых краін.Праверыць такія пастаўкі на фіктыўнасць перашкаджае адсутнасць мытнага кантролю на межах Расіі, Беларусі і Казахстана. У рамках Мытнага саюза (МС) імпарт у Расію афармляецца не грузавымі мытнымі дэкларацыямі (дакладнасць і сапраўднасць якіх можна праверыць па базе ФМС), а
Уласна, само існаванне МС і правакуе з’яўленне разнастайных схем. Вясной 2012 года мытнымі службамі саюза абмяркоўвалася праблема «ценявых схем па ўхіленні ад выплаты ўскосных падаткаў». У якасці прыкладу прыводзіўся выпадак адгрузкі расійскім прадпрымальнікам набытага ў Казахстане тавару наўпрост з тэрыторыі краіны за мяжу МС без абавязковай выплаты ПДВ у бюджэт РФ. Пры гэтым барацьба з імі праз узмацненне жорсткасці заканадаўства ідзе насуперак з задачамі, дзеля якіх гэты саюз ствараўся: спрашчэнне гандлю паміж
Праблему прызнаюць і ў кіраўніцтве МС.
«Дзякуючы рэжыму Мытнага саюза наш узаемны гандаль у 2011–2012 гадах рос істотна хутчэй за замежны і сусветны, але, зразумела, заўсёды ёсць удзельнікі рынку, якія хацелі б злоўжыць гэтым рэжымам», — кажа міністр па гандлі Еўразійскай эканамічнай камісіі Андрэй Сляпнёў. Таму, лічыць ён, інтэграцыйны праект патрабуе ад нацыянальных кантрольных службаў «больш цеснага і прадуктыўнага ўзаемадзеяння, каб мінімізаваць такія злоўжыванні».
Спробы такога ўзаемадзеяння рабіліся — у прыватнасці, расійскім ЦБ і беларускім Нацбанкам. Яны вялі сумесную працу над удасканаленнем адзінай беларускай базы ТТН, па якой расійскім банкам прапаноўвалі правяраць сапраўднасць накладных. Зрэшты, мяркуючы па тоне ліста ЦБ і новых рэкамендацыяў расійскім банкам па барацьбе з беларускімі схемамі, якія змяшчаюцца ў ім, прыкметнага выніку меры пакуль не прынеслі. Цяпер банкам прапануецца перайсці на татальнае інфармаванне Расфінманіторынгу аб усіх аперацыях па аплаце расійскімі кліентамі паставак тавараў з Беларусі ў карысць контрагентаў з іншых юрысдыкцый —
Навошта рэгулятару гэтая няпрофільная інфармацыя і як гэта дапаможа барацьбе з адмываннем, у лісце не тлумачыцца.На аснове гэтых дадзеных ЦБ разлічвае скласці ўласнае меркаванне аб’ёме ў банка такіх аперацый і яго ўцягнутасці ў іх і рэагаваць на гэта ўзмацненнем жорсткасці нагляду ў дачыненні да канкрэтных гульцоў. «Атрымліваецца, што банкі нагружаюць дадатковай працай для ўзмацнення кантролю за імі ж», — разважае прадстаўнік службы ўнутранага кантролю банка з
Такія спробы рабіліся, гаворыцца ў справаздачы Расфінманіторынгу за 2012 год: «Сумесна з Банкам Расіі прааналізавана больш за 100 банкаў, з іх па 73 матэрыялы накіраваныя ў праваахоўныя органы».
Ім павінна быць адрасаванае галоўнае пытанне — аб канчатковым выніку той велізарнай працы, у якой ЦБ вымушае ўдзельнічаць банкі, лічаць банкіры. Зрэшты, у праваахоўных органах абвінавачванні ў бяздзейнасці адвяргаюць. Супрацоўнікі МУС займаюцца гэтай праблемай, паведаміла крыніца ў МУС.
«Мы цесна тут ўзаемадзейнічаем з Расфінманіторынгам, апошняя сумесная нарада на гэтую тэму прайшла літаральна днямі. Па ўсіх прадстаўленых нам фактах вядзецца праца, у тым ліку і з калегамі з Беларусі, — патлумачыў ён. — У прыватнасці, мы з іх дапамогай ужо высветлілі, што беларускія фірмы да тых махінацый з вывадам сродкаў, пра якія мы маем інфармацыю, дачынення не маюць, — іх назвы выкарыстоўваюцца для прыкрыцця». Пра канчатковыя вынікі працы казаць пакуль рана, удакладніў суразмоўца, але па гэтым кірунку яна «адназначна вядзецца, і вельмі актыўна».
Каментары