Апавяданьне.
Апавяданьне.
Зайздрошчу Алесю Беламу — пісьменьніку і кулінару. Неяк сяджу, адпачываю. Нядзеля. Гляджу па тэлевізары на палі, па якіх сюды‑туды соўваюцца трактары, і радуюся: буду з хлебам!
— Я пайду да сяброўкі! — кажа жонка, сядаючы каля мяне на канапу і гледзячы ў люстэрка, пачынае фарбаваць вочы.
«А хоць, — думаю, — да каханка, толькі хутчэй!»
— А ты нікуды не зьбіраесься? — дапытвае яна, перайшоўшы з вачэй на вусны.
— Не, што ты! — адказваю я і пераключаюся на іншы канал, каб паглядзець на лыжнікаў.
Пад Менскам, дарэчы, як і паўсюль, ажно да Калымы, ні плямы сьнегу — сышоў.
«О, — думаю, — малайцы! Дзеля мяне пакутуюць».
Між тым, заплюшчыўшы вочы, жонка цмокае мяне ў шчаку і адыходзіць. Хвілінку чакаю каля дзьвярэй, слухаючы, як гудзіць ліфт, потым кідаюся да тэлевізара і, напляваўшы на аздараўленьне, лячу ў краму.
— «Адпачынак», — пытаю ў прадавачкі, — ёсьць?
— А як жа! — чамусьці крыўдзіцца яна. — Колькі вам?
— Пляшку, — кажу, і разьлічыўшыся, сунуся ў аддзел кілбасных вырабаў, дзе, адстаяўшы невялікую чаргу, прашу: «Дайце трыста грам лівэркі».
— Для Бобіка? — адразаючы кавалак, пытае ўжо другая прадавачка.
— Не, — кажу, — для Цюліка.
— А, вось што!
«Ага, — думаю, — тое, тое!» Бо трэба быць разам са сваім народам, трымаць, так кажучы, руку на пульсе яго жыцьця, а не паводзіць сябе як некаторыя, асабліва той, што стаяў у чарзе перада мной, у чорным гарнітуры, і браў палку салямі.
З гэтай думкай пра чорныя гарнітуры вяртаюся назад і, не марудзячы, пачынаю накрываць на стол — рэжу лівэрку, чорны хлеб, чышчу цыбуліну і раптам, як абухом па галаве, тлустыя літары ў вачах: «Галубцы».
«О‑ёй! — думаю. — Адкуль гэта?»
Хвіліну сяджу як прыклеены, успамінаю, потым, падскочыўшы, лячу да сябе ў пакой, хапаю падшыўку «Нашай Нівы», і — на табе — ёсьць, знаходжу: Алесь Белы «Галубцы». Чытаю: «1 качан капусты, 10 штук сушаных грыбоў, 1 цыбуліна, 100 г сьвінога фаршу, 2 яйкі…» «Так, — бухае ў галаве, — нічога сабе, сто грам сьвінога фаршу!»
Варочаю старонкі далей і бачу: «Траска і мянтуз», потым: «Селядзец па‑беларуску», яшчэ: «Перакачаўнік» і нарэшце — «Гарадзенскі смак».
Пра лівэрку звычайную, палепшанай якасьці — ні слова.
«О, думаю, трэба, пакуль не агледзеўся Алесь Белы, браць, як кажуць у народзе, сьвіньню за вушы і пачынаць з галоўнага, а галоўнае — гэта рэцэпт».
І вось ён: бярэце дзьве ці тры тысячы беларускіх рублёў і — у краму.
Эх, узялі б мяне ў Прэзыдэнты! Якія пэрспэктывы, ажно дух займае, як падумаю, я адкрыў бы перад краінай, асабліва ў галіне перапрацоўкі сельскагаспадарчай прадукцыі. Крыўдна, таварышы, далібог, крыўдна!
Толькі ўявіце сабе: Я (таксама зь вялікай літары), у жывым этэры Першага канала тэлебачаньня. Не, усіх, усіх каналах! Раніца. Сонца ўстае над краінай.
Пазяхаючы, мой народ спаўзае з ложкаў і, уключыўшы тэлевізар, становіцца, прыклаўшы рукі да сэрцаў, каб прасьпяваць з хорам гімн, які Я — найвялікшы паэт усіх часоў і народаў — начырыкаў неяк на дэкрэце пра абарону сваіх гонару і годнасьці. Сам жа Я ўжо ў студыі. Зь левага боку ад мяне вядоўца «галоўных навінаў», з правага — які‑небудзь чарговы міністар, а з тылу — ахоўнікі з кулямётамі наперавес.
Я адразу пасьля таго, як сьпевакі адсьпявалі, насупіўшы бровы, зьвяртаюся да міністра: «Ну ты, еш ужо!» Ён, з ладным кавалкам лівэркі ў руцэ, глытаючы сьлінкі: «О, што за водар!» Я: «Давай, давай, тужся, а то рогі ўраз паабломваю!» Ён, засунуўшы сабе кавалак у рот і выціраючы рукавом з вачэй сьлёзы, што нечакана пырснулі: «А што за смак!» — і далей, глытнуўшы, умольна зазіраючы мне ў вочы: «Геній, геній». Я, недзе трошкі сарамліва: «Так, так, гэта вядома!» Між тым, ня вытрымаўшы, вядоўца кажа ўбок, але каб было ўсім чуваць: «І што за шчасьце жыць зь ім у адзін час!» Я, пачуўшы, бо маю ідэальны, як і ўсё астатняе, слых: «Ага, дзякую за шчырасьць!»
Ну, а што зробіць міністар, трапіўшы пасьля жывога этэру да сябе ў міністэрства, няцяжка здагадацца. Бо чаму гэта давіцца лівэркай павінен ён адзін — ягоныя намесьнікі з памочнікамі што, лепшыя?
І вось яны стаяць, пашыхтаваўшыся ў шарэнгу, і, вядома, ня так проста, а з партфэлямі, набітымі лівэркай.
— Ну, — аглядаючы шарэнгу, строга кажа міністар, — па адмашцы, разам… І падымае руку, каб ужо махнуць, але тут з крыкам: «Не, стой, чакаць!» — кідаецца з усіх ног, пускаючы газы, у прыбіральню.
А яны застаюцца чакаць, варочаюць насамі, панура гледзячы ў падлогу, і толькі думка пра тое, што ў іх таксама ёсьць свае намесьнікі з памочнікамі, грэе іхныя сэрцы.
І выходзіць указ, нумар, ня ведаю які, але пачынаецца ён прыкладна так: «Усім прадпрымальнікам, да першага нуль першага…» Га, як вам? І вось ужо перад дзьвярыма ў падаткавую інспэкцыю чэргі з квіточкамі ў руках пра аплату права нешта і некалі рабіць і зь лівэркай на шыях, бо на тых жа дзьвярах, якраз пад нумарам кабінэта, у чорнай рамцы, вялізнымі літарамі: «Бяз колаў не заходзіць!!!»
Я ўжо не кажу пра байцоў амону, бо наколькі зручней дубасіць якое‑небудзь саплівае дзеўчанё, што насьмелілася нешта піскнуць на вуліцы па‑беларуску, ня гумай, а кавалкам лівэркі спэцгатунку. Даў раз у лоб — і тут жа адкусіў, падсілкаваўся. На захадзе зойдуцца ад зайздрасьці, о далібог, зойдуцца!
Не, каб не спазьніцца, трэба ляцець, браць патэнт, толькі ня ведаю куды. Таму вымушаны на гэтым разьвітацца. Шчыра дзякуючы за ўвагу, цалую, асабліва дзяўчат, зычу ўсяго і гэтак далей.
Аляксандар Апон, Горадня
***
Пра Аляксандра Апона нам вядома толькі тое, што ён жыве ў Горадні і дасылае нам свае творы факсам з пошты.
Цяпер чытаюць
Расіянін месяц лётаў па Беларусі на машыне так, што атрымаў больш за 20 штрафаў на круглую суму7
Расіянін месяц лётаў па Беларусі на машыне так, што атрымаў больш за 20 штрафаў на круглую суму
Магілёў, Віцебск і Гомель удалося далучыць да БССР толькі таму, што Масква такім чынам хацела спакусіць Заходнюю Беларусь — апублікаваныя дакументы6868
Каментары