У катоў не ўзнікае эмацыйнай залежнасці ад гаспадара — яны за раўнапраўнае суіснаванне
Новае даследаванне навукоўцаў паказала, што каты дэманструюць нязначную розніцу ў паводзінах пры ўзаемадзеянні з гаспадаром і незнаёмцам.
Людзі і каты жывуць побач тысячагоддзямі, і гэты саюз традыцыйна лічыцца ўзаемавыгадным. Але наколькі моцная эмацыйная сувязь паміж імі?
Даследаванне навукоўцаў з Універсітэта імя Этвёша Лоранда ў Венгрыі паставіла пад сумнеў распаўсюджанае ўяўленне пра глыбокую прывязанасць гэтых жывёл да сваіх гаспадароў. Вынікі апублікаваныя ў часопісе Applied Animal Behaviour Science. З падрабязнасцямі знаёміць The Independent.
Як праводзілі эксперымент
Адной з цяжкасцяў пры вывучэнні сувязі паміж чалавекам і катом з’яўляецца тое, што хатніх гадаванцаў складана даследаваць у лабараторных умовах, бо яны не любяць пакідаць свае дамы.
Даследчыкі пратэсціравалі 15 тэрапеўтычных катоў, якія прайшлі навучанне, каб спакойна пераносіць паездкі ў новыя месцы, а таксама 13 звычайных хатніх катоў. Жывёл змяшчалі ў пакой і ацэньвалі іх рэакцыю на гаспадара ў параўнанні з незнаёмым чалавекам.
Каб вызначыць, ці з’яўляецца жывёла залежнай ад гаспадара, ацэньваецца ступень яе прывязанасці, узровень трывожнасці ў яго адсутнасць і гатоўнасць да кантакту з прыязным незнаёмцам. Гэты «тэст незнаёмай сітуацыі» раней выкарыстоўваўся для сабак і паказаў, што яны маюць вельмі залежныя, амаль дзіцяча-бацькоўскія адносіны з гаспадарамі.
Што выявілі навукоўцы
Вынікі для катоў аказаліся іншымі. Тэрапеўтычныя жывёлы паводзілі сябе аднолькава прыязна як з гаспадаром, так і з незнаёмцам — нават калі гаспадар пакідаў пакой. Звычайныя хатнія каты таксама не прадэманстравалі выразнай розніцы ў паводзінах у залежнасці ад таго, хто знаходзіўся побач.
Даследчыкі адзначылі, што не выявілі «ніякіх прыкмет прывязанасці да гаспадара ні ў адной з груп», у тым ліку ў найбольш сацыяльных і прыязных жывёл. На іх думку, каты не развілі «залежнасных сувязяў» з чалавекам.
Кіраўнік даследавання, доктар Петэр Понграч, тлумачыць гэта гісторыяй прыручэння жывёл. Паводле яго слоў, сабакі ў працэсе прыручэння сталі моцна залежнымі ад чалавека — іх адносіны з ім маюць асіметрычны характар. Каты ж захавалі здольнасць самастойна паляваць і выжываць. Таму класічная мадэль прывязанасці, уласцівая сабакам, для іх біялагічна не з’яўляецца неабходнай.
Што гэта значыць для гаспадароў
Гэтыя вынікі не азначаюць, што каты не адчуваюць прыхільнасці або не атрымліваюць эмацыйнай карысці ад жыцця з чалавекам. Аднак іх сувязь з ім, імаверна, будуецца не на залежнасці, а на больш раўнапраўным суіснаванні.
Інакш кажучы, у адрозненне ад сабак, якія часта шукаюць у чалавеку апору і абарону, каты застаюцца самастойнымі партнёрамі і могуць адчуваць сябе камфортна як побач з гаспадаром, так і з іншымі людзьмі.
Каментары