Ад костачкі да калекцыйных сартоў. Жыхар Смалявічаў расказаў, як разводзіць цытрусавыя
Аляксандр Лістраценка са Смалявічаў сабраў калекцыю, у якой каля 300 відаў экзатычных раслін. За што ён больш за іншых любіць цытрусавыя і як іх вырасціць, мужчына расказаў выданню Times.by.

Сваю першую цытрусавую расліну Аляксандр Лістраценка паспрабаваў вырасціць яшчэ дзіцём — з костачак куплёных пладоў. Тады ён яшчэ не ведаў, што, па-першае, не з кожнай костачкі вырасце менавіта тое, што хочацца, а па-другое, такое дрэва звычайна не дае пладоў — нават калі раптам пашанцуе, чакаць давядзецца не адзін год, часам і ўсе 15.
Да цытрусавых ён зноў вярнуўся ўжо ў дарослым узросце. І за гады, што прайшлі з таго часу, пераканаўся: гэтыя расліны зможа вырасціць кожны, хто сапраўды гэтага захоча.
Times.by палюбаваўся калекцыяй Аляксандра і даведаўся, якія памылкі часцей за ўсё робяць навічкі і як іх пазбегнуць.

Часам дастаткова заўважыць незвычайны ліст, адчуць свежы водар або разгледзець плод, які толькі завязаўся, — усё гэта выклікае асаблівую цікавасць у тых, хто гатовы глядзець больш уважліва. Аляксандр Лістраценка якраз з такіх захопленых людзей.
З дзяцінства жыхара Смалявічаў прыцягвалі джунглі. Па тэлевізары ён глядзеў, як растуць бананы і ананасы, яго ўражвала вялікае экзатычнае лісце.
Пасля няўдалай спробы вырасціць нешта з костачак ён на нейкі час закінуў гэты занятак. Вырошчваў звыклыя для беларусаў агуркі, памідоры і пладовыя дрэвы. Пра захапленне дзяцінства ўспомніў ужо ў дарослым узросце і вырашыў паспрабаваць зноў.






Пачаў збіраць калекцыю, набываючы расліны ў розных кутках постсавецкай прасторы. Паступова завёў знаёмых сярод цытрусаводаў і з галавой заглыбіўся ў свет цытрусавых.
Захопленага чалавека кошт рэдка спыніць.
«Недзе мяняўся сартамі, недзе купляў. Бывала, што за расліну аддаваў і па 250 еўра, калі сорт рэдкі», — расказвае Аляксандр.
Пачынаў з лімонаў, але хутка інтарэсы пашырыліся, захапленне перарасло ў сапраўдную справу жыцця.
«Вельмі цікава назіраць за раслінамі! Напрыклад, сустракаюцца хімеры. Гэта калі чакаеш пэўны сорт расліны, а ў выніку мутацыі атрымліваецца зусім іншае», — дзеліцца мужчына.






Сёння ў ягонай калекцыі каля 300 розных відаў і сартоў цытрусавых. З незвычайнымі пладамі, выразнай скуркай і характэрным водарам. Юдзу, каламандзін, танжэла… Нават назвы гучаць заманліва.
Цытрусавыя адрозніваюцца формай лісця і пладоў, фактурай і пахам. Адныя асабліва запамінаюцца знешнім выглядам, іншыя водарам, трэція прыцягваюць спалучэннем знаёмага і нязвыклага. Менавіта ў такой разнастайнасці і раскрываецца захапленне Аляксандра Лістраценкі.
«Ад любых падзей у жыцці можна заглыбіцца ў свет раслін, крыху расслабіцца і супакоіцца. А калі намаганні даюць свае плады — і зусім зарадзіцца радасцю. Хатнія плады адрозніваюцца ад крамных: яны значна больш сакавітыя і духмяныя».


Цытрусавыя плады ўтрымліваюць пажыўныя рэчывы, а самі расліны ў памяшканні, як лічыцца, спрыяльна ўплываюць на якасць паветра. Некаторыя расліны выдзяляюць фітанцыды — біялагічна актыўныя рэчывы, здольныя падаўляць развіццё пэўных мікраарганізмаў.
Аляксандр марыць арганізаваць аздараўленчы цэнтр, дзе дзеці з захворваннямі дыхальных шляхоў змогуць дыхаць паветрам сярод цытрусавых раслін. У яго планах таксама пабудаваць ліманарый, каб людзі маглі пазнаёміцца з усёй разнастайнасцю гэтых незвычайных культур.






Паводле слоў Аляксандра, па цытрусавыя расліны да яго звяртаюцца людзі рознага ўзросту — і жанчыны, і мужчыны.
«Для беларускай зямлі цытрусавыя — гэта нешта новае. Але бывае, што і пенсіянеры купляюць чаранок ды пачынаюць разбірацца ў доглядзе. Хочацца, вядома, каб больш маладых людзей захапілася гэтай справай. Калі кожны дзень надаваць раслінам хаця б крыху часу, будзеш здаравейшым і фізічна, і маральна», — кажа цытрусавод.

Цытрусавыя змяняюцца паступова: значныя перамены часам пачынаюцца з ледзь прыкметнай дэталі. Таму догляд за імі патрабуе назіральнасці. Важна заўважаць стан расліны, сачыць за ўмовамі яе ўтрымання і не блытаць клопат з пастаянным умяшаннем. Тут цэніцца не эфектны вынік за адзін дзень, а здольнасць зразумець, што адбываецца з раслінай у гэты момант.
Па словах Аляксандра, галоўнае — не баяцца пачынаць. Каб вырасціць цытрусавую расліну, неабавязкова мець за плячыма шматгадовы досвед. У нашых шыротах яны могуць добра расці нават на падаконніку, калі стварыць для іх неабходныя ўмовы.
Адзін з важных пунктаў — дадатковая падсветка адпаведнай лямпай. Арганізаваць яе не так складана, як можа здацца на першы погляд. Патрэбная звычайная святлодыёдная лямпа поўнага спектра магутнасцю ад 35 да 70 Вт.





Самая распаўсюджаная памылка навічкоў — празмерны паліў, які можа прывесці да загнівання каранёў. Каб гэтага пазбегнуць, трэба арыентавацца на стан глебы і не дапускаць пераўвільгатнення. Для праверкі глебы падыдзе сухая драўляная палачка ад сушы або зубачыстка. Трэба перыядычна ўтыкаць палачку ў зямлю — акуратна, паміж ствалом і краем гаршка, каб не пашкодзіць карані расліны. Калі яна застаецца сухой і чыстай — самы час паліць расліну.
І памятаць: цытрусавыя, як і любыя іншыя расліны, маюць патрэбу ў падкормцы і часам хварэюць. Напрыклад, калі лісце ападае або жаўцее, хутчэй за ўсё, ад вільгаці загніваюць карані або не хапае пажыўных рэчываў. Калі ад налёту змяніўся колер лісця, расліне патрэбна лячэнне.






Хутка сабраць ураджай не атрымаецца. Прышчэпленыя саджанцы пачынаюць пладанасіць на трэцім—пятым годзе жыцця. За гэты час расліна павінна падрасці і падужэць. Калі доўгачаканая завязь з’явіцца, давядзецца зноў запасціся цярпеннем: плады выспяваюць у сярэднім восем—дзевяць месяцаў.








Але экзатычныя цытрусавыя цікавыя не толькі тым, хто марыць пра незвычайны ўраджай. Іх можна цаніць за прыгажосць і разнастайнасць відаў. А галоўнае — за тое задавальненне, якое прыносіць працэс вырошчвання і назіранне за іх развіццём.

У Беларусі з’явіўся вінаград са смакам клубніц
У гаспадарцы пад Гроднам шосты год вырошчваюць ягады годжы. У нашым клімаце гэта няпроста
У гамельчука жыў кракадзіл, а цяпер ён мае расліну, якой больш няма ў дзікай прыродзе
У Петрыкаве мужчына вырошчвае экзатычныя дрэвы і марыць адкрыць аранжарэю
Навуковец раіць саджаць на лецішчы лаванду і разводзіць паўлінаў. Навошта?
Каментары