Культура22

Рэстаўратары аднаўляюць знакаміты жыровіцкі іканастас. Але ў гістарычным колеры ў манастыры яго наўрад ці пабачаць

На скрупулёзнае аднаўленне архітэктурных канструкцый, размаляваных пад эбенавае дрэва, і пазалочанай разьбы XVII стагоддзя выдаткавалі мільёны. Аднак у самім Жыровіцкім манастары свайго шэдэўра барока не чакаюць — яго ўжо замянілі пазалочаным псеўдарускім наваробам.

Эскізная схема жыровіцкага іканастаса, якая паказвае, якім ён будзе пасля рэстаўрацыі. Скрыншот відэа «Беларусь 1»

Як паведамляецца ў рэпартажы тэлеканала «Беларусь 1», працэс аднаўлення аднаго з найстарэйшых у краіне іканастасаў ідзе ў мінскіх майстэрнях «Белрэстаўрацыі». На гэтыя мэты з фонду прэзідэнта выдзелена каля 3,4 мільёна рублёў.

Маштабныя працы выкананыя ўжо больш чым на 30%. Канструкцыя мае вышыню каля 13 метраў разам з крыжам і шырыню амаль дзевяць метраў. Спецыялісты цалкам аднавілі верхнюю секцыю 1670‑х гадоў і цяпер заканчваюць расчышчаць аснову. Усе працы вядуцца ўручную.

Арыгінальны чорны колер іканастасу ў XVII стагоддзі мусіў імітаваць каштоўнае эбенавае дрэва. Саму ж драўніну іканастасу моцна паеў шашаль. Скрыншот відэа «Беларусь 1»
Рэстаўрацыя накладнога разнога дэкору іканастаса. Скрыншот відэа «Беларусь 1»

За стагоддзі існавання дрэва неаднаразова перафарбоўвалі, таму рэстаўратарам даводзіцца паступова здымаць ад 5 да 11 слаёў позніх пакрыццяў. Падчас расчысткі высветлілася, што першапачаткова барочны іканастас быў размаляваны пад чорнае эбенавае дрэва, што стварала кантраст з пазалочанай разьбой.

Мастак-рэстаўратар Аляксандр Тарасік адзначае, што задача спецыялістаў — зняць усе пазнейшыя наслаенні, каб дайсці да першапачатковай задумы аўтара.

«Наша задача — захаваць максімальна аўтара, закансерваваць яго», — канстатуе рэстаўратар.

Абразы з іканастаса Успенскага сабора Жыровіцкага манастыра на выстаўцы «Залаты век беларускага іканапісу. XVII стагоддзе». Невядомы віленскі (?) мастак. Пасля 1676 г. Фота: Нацыянальны мастацкі музей

Як мы пісалі раней, яшчэ ў 2009 годзе сем старадаўніх барочных абразоў былі вынятыя з цэнтральнага іканастаса і перададзеныя ў Нацыянальны мастацкі музей. Замест гістарычных твораў у храм змясцілі сучасныя працы інакіні Анфісы, выкананыя ў «старажытнарускім стылі». Гэтыя псеўдарускія новаробы візуальна разбураюць стылістыку барочнага інтэр'ера сабора.

Завяршыць рэстаўрацыю цэнтральнага іканастаса плануюць да канца гэтага года. Краязнаўцы не выключаюць, што пасля аднаўлення помнік не вернецца ў Жыровіцы, а застанецца ў экспазіцыі Нацыянальнага мастацкага музея побач са сваімі абразамі.

Псеўдарускія іканастасы, пастаўленыя на месцы гістарычных ва Успенскім саборы Жыровіцкага манастыра. Фота: 1prof.by

У мінулым годзе ў Жыровічах дэмантавалі не толькі галоўны барочны іканастас, але і іканастасы Іаанаўскага і Свята-Пакроўскага прыдзелаў, створаныя ў стылі класіцызму ў 1860‑я гады. Як стала вядома сёлета, на іх месца ўсталявалі масіўныя пазалочаныя канструкцыі ў стылі рускага ўзорачча — кірунку Маскоўскага царства XVII стагоддзя, які не ўласцівы архітэктуры Вялікага Княства Літоўскага і Беларусі.

«Наша Нiва» — бастыён беларушчыны

ПАДТРЫМАЦЬ

Каментары2

  • Цівун
    04.07.2026
    Расея нам навязвае свой сельскі дызайн, а сама пасля разделаў РП вывезла беларускіх майстроў каб яны у Маскве стваралі барочныя сталічныя інтэрьеры. Параўнайце дызайн беларускіх цэркваў 17ст з драўляным дойлідствам якое робіць РПЦ у мінскіх мікрараенах. Дэградацыя відавочная
  • Кажым Ратуевіч
    05.07.2026
    Вядома ж, вялікаросы перароблююць цэрквы на свой капыл, бо беларусіны адцураліся «цемрашальства», яны зацята моляцца на айцішачку.
    Але ж Бог не цяля, запакаваных тэхналёджыяй, скіламі ды заробленымі грашыма прасунутых неверагодных, нібы шчанюкоў, за каршэнь вытурылі з Блакітнавокай.
    Так у чым моц, браце?

Цяпер чытаюць

Палякі ўсё часцей не прапускаюць да сябе беларусаў на аўтамабілях. Вось у чым праблема6

Палякі ўсё часцей не прапускаюць да сябе беларусаў на аўтамабілях. Вось у чым праблема

Усе навіны →
Усе навіны

«Я трымаў дзве галоўкі часнаку, а ён ляцеў за мной». Прадавец з Херсона расказаў, як за ім ганяўся расійскі дрон5

ЗША сталі часцей адмаўляць беларусам у прытулку6

Wildberries паскарае будаўніцтва хаба ў «Вялікім камені» на фоне атак на склады ў Расіі5

10‑гадовы хлопчык у Мінску аддаў аферыстам $200 тысяч8

Электробусы пойдуць паміж Мінскам, Смалявічамі і Фаніпалем да канца года1

Пацвердзілася гібель зяця расійскага генерала пры выбуху ў рэстаране ў Маскве2

23‑гадовы студэнт стаў адказваць за моладзевую палітыку ў Аб’яднаным пераходным кабінеце. Што за ён?13

У выніку ўдару па Кіеве загінулі 17 чалавек, 44 параненыя. Найбольш ахвяр — людзі, якія чакалі цягнік4

Гамяльчук купіў псіхатроп і сам на сябе выклікаў міліцыю6

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Палякі ўсё часцей не прапускаюць да сябе беларусаў на аўтамабілях. Вось у чым праблема6

Палякі ўсё часцей не прапускаюць да сябе беларусаў на аўтамабілях. Вось у чым праблема

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць