«Рэканструкцыя з прыстасаваннем» і новая менская спадчына
Уражаньні ад рэстаўрацыі/рэканструкцыі/адбудовы Менску вачыма іншагародняга.
Уражаньні ад рэстаўрацыі/рэканструкцыі/адбудовы Менску вачыма іншагародняга. Піша ў сваім блогу Алесь Чайчыц.
Беларусы не ахоўваюць гісторыю, а жывуць у ёй. Будаўнікі сярэднявечных цэркваў не былі б супраць таго, каб цяпер умацаваць іх сучаснымі матэрыяламі. Як і радзівілаўскія дойліды, можа, не былі б супраць шклопакетаў на вокнах у Нясьвіскім замках. Бо цяплей жа...
Фаўстаўская заходнеэўрапейская душа прагне жыць у гісторыі, прагне адчуваць сваю лучнасьць зь бясконцай мінуўшчынай і бясконцай будучыняй. Але прагматычна-сялянская душа тых, хто ў Беларусі цяпер замаўляе музыку, жыве ў іншых рэаліях. Адна справа, калі старую рэч здаюць у музэй і робяць экспанатам, іншая — калі яе працягваюць выкарыстоўваць, мадэрнізуюць, калі яна працягвае жыць такім чынам.
Наведваньне Менска пасьля Масквы ды ў цудоўнае сонечнае надвор’е пакідае чалавека ў традыцыйнай турыстычнай эўфарыі ад чыстых вуліц ўсё болей «эўрапейскай» беларускай сталіцы.
Менск набывае стары горад і гістарычны цэнтар. Не такі ўжо стары і не такі ўжо гістарычны, але я быў вымушаны прызнацца, што псэўдагістарычныя новабудоўлі ў Менску горад упрыгожваюць.Будынкі, што паўсталі побач з вусьцішным паркінгам на Нямізе (які, дзякаваць богу, крыху падзарос дрэвамі зьнізу) будуюцца ў стылі «да чаго маглі б быць падобнымі менскія дамы, пабудаваныя ў 19 стагодзьдзі, калі б Менск ужо тады быў сталічным горадам».
Як ніхто не зважае зараз на тое, што ўвесь цэнтар Варшавы быў пасьля Другой сусьветнай вайны адбудаваны з руінаў, так праз дваццаць гадоў ніхто акрамя гісторыкаў ня будзе ўзгадваць, што гэтым дамам ня дзьвесьце гадоў, а дваццаць. Як ня будуць узгадваць тое, што адноўленыя былі менская ратуша ці Касьцёл Найсьвяцейшай панны Марыі (чыё трохсотгодзьдзе асьвячэньня толькі што былі адзначаныя), альбо нават адноўленая ў якасьці філярмоніі Царква сьвятога духа, што хутка ўпрыгожыць Верхні горад і вярне яму гістарычны сілюэт. Для турыстаў будзе задавальняюча, вока будзе радаваць. А для канструяваньня беларускага самаўспрыяцьця і сьвядомасьці гэта будзе падобна да эфэкта, які ў дзяцей стварае сучасная беларуская школьная адукацыя па гісторыі: «СССР быў саюзьнікам Беларусі ў Вялікай айчыннай вайне». Кансэрватары будуць супраць, але ж так нацыі і будуюцца.
Вось бы яшчэ дайшлі рукі да аднаўленьня касьцёла Сьв. Тамаша Аквінскага,якога маўкліва чакае зялёная пляцоўка за Палацам Рэспублікі, на рагу вуліц «Энгельса» (Дамініканскай) і «Інтэрнацыянальнай» (Валоцкай)…
Зялёныя дамы па вуліцы Гандлёвай зблізу не такія страшныя, як на фотаздымку. Сто гадоў таму на гэтым месцы стаялі і ўяўлялі гістарычную каштоўнасьць небагатыя драўляныя хаткі кшталту Музэя першага зьезда РСДРП, чыя галоўная каштоўнасьць цяпер як раз ня ў тым, што там адбылася сходка камуністаў, а ў тым, што гэта ці не апошні традыцыйны драўляны дом у той частцы Менска.
Лепш гістарычная праўда, чым адноўленыя муляжы. Лепш адноўленыя збольшага ў традыцыйным духу муляжы, чым пустое месца ці пагатоў шкляны
Хаця, канечне, тое, што цяпер робіцца з былым бэрнардынскім кляштарам побач з касьцёлам сьв. Язэпа - відовішча не для людзей з слабымі нэрвамі.
Да вашае ўвагі багаты фотарэпорт.
Каментары