Афіша22

Унікальныя крыжы-энкалпіёны і паганскія амулеты ў Мінску — сёння апошні дзень

Нацыянальны гістарычны музей (Маркса, 12).

27 верасня Нацыянальны гістарычны музей Рэспублікі Беларусь (Маркса, 12) прадставіў калекцыю паганскіх амулетаў і хрысціянскіх нацельных крыжоў X–XVIII стагоддзяў. У ёй сабрана 168 культавых прадметаў.
Калекцыю крыжоў Нацыянальнаму гістарычнаму музею дапамог набыць Белзнешэканомбанк.

«Экспазіцыя дапамагае вывучыць духоўную культуру нашых продкаў, — адзначае дырэктар музея Сяргей Вечар. — Акрамя таго, дзякуючы разнастайнасці формаў і арнаментаў можна прасачыць розныя культурныя і мастацкія ўплывы».

На стэндах прадстаўленыя бронзавыя падвескі ў выглядзе лыжак, ключыкаў, грабянёў. У часы паганства гэтыя амулеты былі сімваламі дабрабыту ў хаце. Мініяцюрныя сякеры насілі мужчыны — яны верылі, што такія падвескі дададуць ім сілы.

Што ж да крыжоў, то некаторыя выкананыя ў традыцыях Паўночнай Еўропы, пра скандынаўскую ролю сведчаць нацельныя крыжы з «грубай выявай Укрыжавання». Многія амулеты і крыжы, наадварот, падкрэсліваюць агульнаеўрапейскі характар беларускага мастацтва.

Асобнае месца ў экспазіцыі займаюць крыжы-энкалпіёны, якія складаюцца з дзвюх частак. У іх знаходзіліся мошчы святых ці іншыя сакральныя рэліквіі. Адзін з іх, бронзавы з эмаллю, быў знойдзены ў Мсціслаўскім раёне. Эксперт Вадзім Кошман адзначае, што такія крыжы раней не сустракаліся. Энкалпіёны не маглі належаць сялянам праз дарагоўлю, хутчэй за ўсё, іх насілі прадстаўнікі духавенства.

«Нацельны крыж — рэч, якая даецца чалавеку ад нараджэння і засцерагае яго ўсё жыццё, — працягвае сп. Кошман. — У гэтым прадмеце — гісторыя жыцця чалавека, яго густу. У калекцыі няма абсалютна аднолькавых крыжоў.

Часта археолагі знаходзяць падчас раскопак хрысціянскія прадметы ўперамешку з паганскімі. Што да ўплыву дзвюх рэлігій, то адназначна сказаць нельга. На некаторых крыжах ёсць арнамент у выглядзе лазы. Інтэрпрэтуюць яго па-рознаму: адны бачаць вінаград — сімвал Хрыста, іншыя — раслінны ўзор, хутчэй за ўсё ўласцівы паганству».

Выстава даступная да 29 верасня ўключна.
У пятніцу калекцыя будзе адпраўленая ў фонды, а пазней большасць прадметаў увойдзе ў склад гістарычных экспазіцый музея.

Каментары2

Цяпер чытаюць

Іспанія стала чэмпіёнам свету па футболе, забіўшы адзіны гол, хоць гульня ішла ў адны вароты12

Іспанія стала чэмпіёнам свету па футболе, забіўшы адзіны гол, хоць гульня ішла ў адны вароты

Усе навіны →
Усе навіны

32‑гадовую настаўніцу гісторыі з Мінска асудзілі па палітычнай справе22

У Гродне ноччу гарэла бальніца, больш за 250 пацыентаў і персаналу эвакуявалі

«Мая праца згарэла». Беларускія бізнэсы страцілі тавар на складах Wildberries, але маюць больш шанцаў на кампенсацыю, чым расіяне33

Святлана Ціханоўская: Амерыканскі трэк вызвалення палітвязняў працягваецца, Трамп ставіў задачу вярнуць 1 300 чалавек

У Магілёве патануў 18‑гадовы хлопец1

Ноччу адбылася наймаштабнейшая балістычная атака на Кіеў4

Тры нафтабазы, папярэдне, гараць у Стаўрапалі і яго ваколіцах пасля ўкраінскай начной атакі2

Медсястра Гомельскага кардыяцэнтра не ўтрымала машыну на дарозе — яе бацька-пасажыр загінуў

Ад каравая ў Расіі да кайданкоў у Маямі: за сэксуальны гвалт арыштаваныя скандальныя браты Тэйт1

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Іспанія стала чэмпіёнам свету па футболе, забіўшы адзіны гол, хоць гульня ішла ў адны вароты12

Іспанія стала чэмпіёнам свету па футболе, забіўшы адзіны гол, хоць гульня ішла ў адны вароты

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць