Biełaruska pry rodach atrymała redkaje ŭskładnieńnie: «Vypisali sa stomaj u boku»
24‑hadovaja Kryścina naradziła syna vahoj amal 5 kiłahramaŭ i atrymała amal invalidnaść i cyničny adkaz ad miedykaŭ: «Kiesarava robicca ŭ intaresach dziciaci, a nie maci».
Uletku 2025 hoda Kryścina ŭpieršyniu stała mamaj. Syn naradziŭsia sapraŭdnym asiłkam: rost — 57 santymietraŭ, vaha — 4840 hramaŭ. Ale dla dziaŭčyny hetaja padzieja stała pačatkam ciažkaha vyprabavańnia. «Naradžajučy syna, ja ŭ pramym sensie parvałasia. Niahledziačy na bujny płod i maje prośby ab kiesaravym siačeńni, lekary nastajali na naturalnych rodach. U vyniku, pastupiŭšy ŭ radzilniu zdarovym čałaviekam, ja vypisałasia adtul amal invalidam — sa stomaj i miaškom u boku», — płača 24‑hadovaja Kryścina. Kab viarnucca da narmalnaha žyćcia, dziaŭčynie pryjšłosia pieranieści jašče niekalki apieracyj, a praces adnaŭleńnia idzie da hetaha času.
Vypadak Kryściny razhladaŭ Kamitet pa achovie zdaroŭja Minharvykankama. Kamisija pryjšła da vysnovy, što pakazańniaŭ da płanavaha kiesarava ŭ jaje nie było, a toje, što adbyłosia — «nieprahnazujemaje, vielmi redkaje ŭskładnieńnie». Onliner raspaviadaje padrabiaznaści hetaj historyi.
«Było drennaje pradčuvańnie»
Z momantu rodaŭ prajšło dzieviać miesiacaŭ, ale Kryścina ŭsio jašče nie adnaviłasia kančatkova. Naradžajučy bujnoha dzicionka, jana atrymała ciažkuju akušerskuju traŭmu: razryvy pramiežnaści treciaj stupieni, jakija zakranuli myšcy tazavaha dna i analny śfinktar. Paźniej u Kryściny raźviłosia ŭskładnieńnie — rektavahinalny śvišč. Na dziaviaty dzień paśla rodaŭ jaje ekstranna praapieryravali i vyvieli kišačnuju stomu (štučnuju adtulinu na žyvacie, praź jakuju kišečnik vyvodzicca vonki).
— Pamiataju šok, kali ačnułasia i ŭbačyła ŭ siabie ŭ boku kałastomu. Było nievynosna ad dumki, što hetaha možna było paźbiehnuć, kali b mnie zrabili kiesarava. Heta nie było kapryzam: usie apošnija UZD paćviardžali, što płod vielmi bujny. Kali my z mužam jechali ŭ radzilniu, u mianie ŭžo było drennaje pradčuvańnie.
Dla razumieńnia situacyi vierniemsia da pačatku historyi.
Ab ciažarnaści Kryścina daviedałasia ŭ listapadzie 2024-ha. Da taho momantu jany z Uładzisłavam byli žanatyja hod i vielmi čakali dzicia.
— Ciažarnaść praciakała narmalna, kali nie ličyć taho, što ja dvojčy lažała na zachavańni: na 6‑m tydni z-za kryvacioku i na 25-m, kali na šyjku matki ŭstalavali akušerski piesaryj (silikonavaje kalco dla praduchileńnia zaŭčasnych rodaŭ. — Zaŭv. Onlíner). Žyvot byŭ nastolki vielizarnym, što navakolnyja dumali, byccam my čakajem dvojniu, — zhadvaje dziaŭčyna.
Pavodle słoŭ Kryściny, užo z druhoha skryninha lekary UZD adznačali, što ŭ jaje bujny płod. Praanalizavaŭšy situacyju paźniej, dziaŭčyna vykazała zdahadku, što dzicia mahło tak aktyŭna nabirać vahu z-za vitaminnych kompleksaŭ, jakija jana prymała pa pryznačeńni hiniekołaha.
Kryścinu biantežyŭ i jašče adzin momant: joj nie pravodzili standartny hlukozatalerantny test, jaki zvyčajna pryznačajuć usim ciažarnym na 28‑m tydni dla vyklučeńnia dyjabietu.
— Na 37‑m tydni ja ŭžo ŭsurjoz pieražyvała: jak naradžać, kali vaha dziciaci idzie pa vierchniaj miažy normy? — zhadvaje dziaŭčyna. — Hiniekołah ža supakojvała: «U ciabie dobry taz, chutčej za ŭsio, spravišsia sama. A kali niešta pojdzie nie tak, zrobiać kiesarava».
Za piać dzion da rodaŭ Kryścina zrabiła płatnaje UZD. U zaklučeńni havaryłasia, što płod bujny, a jaho mierkavanaja vaha — 4400 hramaŭ. U paniadziełak, 14 lipienia, na 42‑m tydni ciažarnaści, Kryścina pastupiła ŭ 5‑iu radzilniu. U pryjomnym pakoi joj zrabili KTH i kantrolnaje UZD, jakoje tolki ŭmacavała jaje strach naradžać samoj: «dyjahnastavany bujny płod», vaha — 4558 hramaŭ.
— U mianie ŭžo tady było drennaje pradčuvańnie. Niahledziačy na takija ličby, mianie pačali rychtavać da naturalnych rodaŭ. Pra mahčymyja ryzyki nichto nie papiaredziŭ. Zamiest hetaha pryznačyli pić kastoravy alej i čakać, — raspaviadaje Kryścina.
Na nastupnuju ranicu, 15 lipienia, paśla nočy «trenirovačnych» schvatak, dziaŭčynu ahledzieli pałatny doktar i v.a. zahadčycy adździaleńnia.
— Ja prama ŭ ich spytała: niaŭžo vaha bolš za 4,5 kiłahrama — heta nie padstava dla kiesarava? Zahadčyca jašče raz abmacała žyvot i adrezała: «Tam maksimum 4100, sama narodziš». Ja supakoiłasia. Padumała: lekary ž vopytnyja, im vidniej. Da taho ž ja razumieła, što paśla apieracyi adnaŭlacca budzie składaniej.
Kryścina padpisała zhodu na amnijatamiju (štučny prakoł płodnaha puzyra dla stymulacyi rodavaj dziejnaści) i viarnułasia ŭ pałatu.
«Heta ž dvuchmiesiačny čałaviečak! Jak naohuł zmahła jaho naradzić?!»
Sutki prajšli ŭ čakańni, ale rodavaja dziejnaść tak i nie pačałasia. Ranicaj 16 lipienia Kryścinu pieraviali ŭ pieradrodavaje adździaleńnie, prakałoli płodny puzyr.
— Ja jašče raz udakładniła ŭ doktara, ci nie treba mnie ŭsio ž taki kiesarava. Pamiataju, vielmi chvalavałasia z hetaj nahody. Ale jana skazała: «Budziem naradžać sami». Paśla prakołu puzyra pačalisia dosyć balučyja schvatki, raskryćcio šyjki matki išło dobra. U niejki momant mnie zrabili abiazbolvalny ŭkoł, ja zmahła trochi paspać. Kali pračnułasia, lekary ahledzieli, skazali, što hałoŭka małoha nie apuskajecca.
Pavodle słoŭ hieraini, kab paskoryć praces, jaje padklučyli da kropielnicy z preparatam, jaki stymuluje skaračeńnie matki. Rodavy praces pierajšoŭ u aktyŭnuju fazu, i nieŭzabavie Kryścinu pieraviali ŭ radzilnuju zału.
— U 13:43, litaralna za dźvie-try patuhi, ja naradziła syna. Kali jaho pakłali mnie na hrudzi, ja nie pavieryła svaim vačam: heta ž dvuchmiesiačny čałaviečak! Jak ja naohuł zmahła jaho naradzić? Potym lekary skazali, što ŭ mianie mocnyja razryvy i pryjdziecca zašyvać pad ahulnaj aniestezijaj. Pakul rychtavali da narkozu, pačuła vahu dziciaci — 4840 (!) hramaŭ. Ja była prosta ŭ šoku! Heta było na 700 hramaŭ bolš, čym prahnazavała zahadčyca pry ručnym ahladzie. Pamiataju, navat pierapytała: «Kolki?!»
U prytomnaść Kryścina pryjšła ŭžo na katałcy ŭ kalidory. Da jaje niekalki razoŭ padychodziła akušerka, praviarała jaje stan.
— Jana skazała, što ja mocna parvałasia, ale «ŭžo zašyli, i ŭsio dobra». Paźniej padyšoŭ zahadčyk rodavym adździaleńniem, pavinšavaŭ z naradžeńniem «asiłka», skazaŭ pra razryvy treciaj stupieni i spytaŭ pra samaadčuvańnie. Ale ŭ tym zatumanienym stanie ja navat nie ŭjaŭlała, što aznačaje hetaja treciaja stupień razryvaŭ i nakolki ŭsio surjozna.
Razryvy pramiežnaści treciaj stupieni — heta ciažkaja akušerskaja traŭma, pry jakoj paškodžvajucca nie tolki skura i myšcy tazavaha dna, ale i analny śfinktar. Takoje paškodžańnie patrabuje składanaj chirurhičnaj płastyki pad ahulnym narkozam. Pieryjad pieršasnaha zažyvańnia składaje ad čatyroch da šaści tydniaŭ, a siarod ryzyk — raźvićcio infiekcyj i nietrymańnie.
«Usim balić, rabicie praktykavańni Kiehiela»
Uviečary taho ž dnia Kryścinu pieraviali ŭ paślarodavuju pałatu, a ranicaj prynieśli syna.
— Ščaściu, viadoma, nie było miažy. I pieršyja dva dni mianie asabliva ničoha nie turbavała. 18 lipienia ja ŭpieršyniu schadziła ŭ tualet i adčuła rezki, nievynosny bol. Napałochałasia, pajšła na siastrynski post i raspaviała, što zaŭvažyła na survetcy kroŭ i frahmienty šva. Miedsiostry skazali, što «ŭsim balić», ukałoli abiazbolvalnaje i adpravili nazad u pałatu. Užo potym ja zrazumieła, što, chutčej za ŭsio, mienavita ŭ toj momant švy pačali razychodzicca.
Na vychadnych padčas abychodaŭ Kryścina praciahvała skardzicca lekaram na paharšeńnie stanu.
— Boli stali prosta dzikimi, pačałosia nietrymańnie hazaŭ. Ja była ŭ panicy, ale lekary tolki paciskali plačyma: maŭlaŭ, paśla takich rodaŭ heta narmalna. Paraili rabić praktykavańni Kiehiela dla ŭmacavańnia myšcaŭ i čakać, kali ŭsio «samo pryjdzie ŭ normu».
Kryścina adznačaje, što ŭvieś hety čas, niahledziačy na skarhi, ahlady pravodzilisia ŭ pałacie, na łožku. Dziaŭčyna ŭpeŭnienaja, što, kali b lekary adrazu ahledzieli jaje na hiniekałahičnym kreśle, maštab prablemy staŭ by zrazumieły značna raniej.
— U paniadziełak, 21 lipienia, pryjšła pałatnaja doktarka, pahladzieła i skazała, što pakliča zahadčyka, bo jość «nievialiki defiekt». Što heta značyć, mnie nichto nie patłumačyŭ. Zahadčyk ža, hlanuŭšy mimachodam, supakoiŭ: «Dy ŭsio narmalna, mažcie maźziu — zažyvie».
Na nastupny dzień Kryścinie paabiacali kansultacyju praktołaha. Dziaŭčyna ličyć, što miedyki zavarušylisia tolki paśla taho, jak u situacyju ŭmiašalisia jaje baćki, jakija pačali abryvać telefony radzilni.
— Nočču stała zusim drenna. Kali ja ŭstała za sumieśsiu dla syna, adbyłosia advolnaje aparažnieńnie kišečnika praz pochvu. Ja była ŭ žachu: navat nie padazravała, što takoje naohuł fizična mahčyma.
Ranicaj 24 lipienia sabrali kansilium. U supravadžeńni zahadčyka adździaleńniem Kryścinu pavieźli ŭ 2‑iu balnicu da praktołahaŭ.
— Tyja pahladzieli i kažuć: «Treba vyvodzić stomu, inakš nijak». Ja razumieła, što heta takoje: kiška, vyviedzienaja ŭ bok, i žyćcio z pakietam. Ad šoku navat płakać nie mahła.
Svajo rašeńnie lekary patłumačyli tak: z-za ciažkaj traŭmy i razryvu śfinktara ŭtvaryŭsia rektavahinalny śvišč — faktyčna skrazny prachod pamiž kišečnikam i pochvaj. Kab tkanki mahli zažyć, kišečnik treba było na čas «adklučyć» ad naturalnaha šlachu. Pry hetym Kryścinu abnadzieili: stoma — heta časova, miesiaca na dva. Kali ŭsio pojdzie dobra, jaje nieŭzabavie prybiaruć.
«Stomu prybrali tolki praź piać miesiacaŭ»
Novanarodžanaha syna Kryściny vypisali 24 lipienia, a jaje pakinuli ŭ radzilni i na nastupny dzień praapieryravali — vyvieli stomu.
— Paśla hetaha ja dvoje sutak pralažała ŭ reanimacyi. Lekary prychodzili i adhavorvali mianie spyniać hrudnoje hadavańnie. Ale ja razumieła, što zachavać łaktacyju nierealna: napieradzie novyja narkozy, miesiacy ŭ balnicach i čarhovyja dozy antybijotykaŭ.
Dziaŭčynu vypisali dadomu tolki praz dva tydni paśla rodaŭ. U kastryčniku Kryścinie zrabili jašče adnu składanuju apieracyju: vydalili śvišč i vykanali śfinkterapłastyku. Za hetym rušyŭ miesiac u stacyjanary. Uvieś hety čas za małym dahladaŭ jaho tata.
Stomu Kryścinie zakryli tolki ŭ studzieni 2026 hoda. Dziaŭčyna ličyć, što tolki dziakujučy namahańniam miedykaŭ 2‑j balnicy joj udałosia viarnucca da narmalnaha žyćcia.
Adnaŭleńnie, pryznajecca Kryścina, išło pakutliva: tolki da kanca sakavika jana adčuła siabie lepš. Zaraz maładoj mamie nieabchodna stroha vykonvać dyjetu i abmiažoŭvać fizičnyja nahruzki, što składana, kali na rukach maleńkaje dzicia.
Nie žadajučy mirycca z tym, što adbyłosia, Kryścina nakiravała skarhu ŭ Ministerstva achovy zdaroŭja. Jana ŭpeŭnienaja: akazanaja joj dapamoha była nienaležnaj, što vyklikała ciažkuju škodu zdaroŭju.
— Ja ćviorda pierakananaja ŭ tym, što takich nastupstvaŭ možna było paźbiehnuć. Kali miedyki bačyli vielizarnuju vahu dziciaci, čamu nie abrali kiesarava? Navat u pracesie naturalnych rodaŭ, kali stała jasna, što płod idzie ciažka, možna było zrabić epizijatamiju (prafiłaktyčnaje raśsiačeńnie. — Zaŭv. Onlíner), ale hetaha nie zrabili. U vyniku ja atrymała razryvy treciaj stupieni i vypisałasia z radzilni nie z kvietkami i małym, a adna i z kałastomaj u boku.
Lačebny kansilium: «Vam vielmi nie pašancavała»
Pierad tym jak dać aficyjny adkaz, Kryścinu zaprasili na lačebny kansilium u Kamitet pa achovie zdaroŭja, kab «užyvuju pahavaryć» pra jaje rody.
— Ja išła tudy z nadziejaj, što va ŭsim raźbiarucca. U kabiniecie siadzieli viadučyja śpiecyjalisty stalicy. Sa mnoj havaryli padkreślena vietliva, spačuvalna kivali. Tłumačyli pra «pahrešnaści UHD», «składany bijamiechanizm» i «redkaść uskładnieńniaŭ». Tady ja pacikaviłasia, ci ličać jany zakonnaj admovu ŭ kiesaravym siačeńni i čamu lekary svoječasova nie zaŭvažyli śvišč.
Mnie adkazali litaralna nastupnaje: «Pa pratakole kiesarava pry bujnym płodzie robiać dziela dziciaci, a nie dziela maci». Maŭlaŭ, kab dzicia nie mahło naradzicca, jano b nie naradziłasia. A moj vypadak — heta «adzin na tysiačy», prosta niešancavańnie. Čuć heta było nievynosna. A što tady robicca dziela maci? Čamu nielha palehčyć praces rodaŭ?
Aficyjnaja pazicyja miedykaŭ: «Płan rodaŭ składzieny adekvatna»
U pačatku krasavika z Kamiteta pa achovie zdaroŭja Minharvykankama Kryścinie pryjšoŭ aficyjny adkaz. U im havorycca, što płan rodaŭ praz naturalnyja šlachi byŭ składzieny kansiliumam abhruntavana, z ulikam «kompleksnaha padychodu».
Miedyki padkreślili: raźlik vahi płoda maje dakazanuju pahrešnaść ad 100 da 500 hramaŭ, a paramietry UZD mohuć pamylacca na 6%. «U vašym kliničnym vypadku — u dyjapazonie ad 4280 hramaŭ, što nie źjaŭlajecca padstavaj dla płanavaha kiesarava siačeńnia. Źviartajem vašu ŭvahu: kiesarava siačeńnie pry bujnym płodzie vykonvajecca dla prafiłaktyki rodavych traŭmaŭ u dziciaci, a nie ŭ intaresach maci», — havorycca ŭ adkazie viedamstva.
Dalej paviedamlajecca: pakolki dzicia naradziłasia ŭ dobrym stanie (8 z 9 bałaŭ pa škale Aphar) i bieź ciažkaściaŭ, składzieny płan rodaŭ varta ličyć «adekvatnym».
Što tyčycca ciažkich traŭmaŭ, to, pa statystycy miedykaŭ, razryvy pramiežnaści treciaj stupieni sustrakajucca redka: usiaho 1,8 vypadku na tysiaču rodaŭ. «Vierahodnaść traŭmatyzmu vyznačajecca nie masaj płoda, a asablivaściami bijamiechanizmu rodaŭ, mahčymaściu kanfihuracyi hałoŭki płoda, raściažymaściu (ełastyčnaściu) tkanak rodavoha kanała. Raśsiačeńnie pramiežnaści pry bujnym płodzie nie rehłamientavana kliničnym pratakołam, choć sapraŭdy prymianiajecca niekatorymi śpiecyjalistami», — udakładniajecca ŭ adkazie.
U dakumiencie taksama padkreślivajecca, što razryŭ śfinktara byŭ dyjahnastavany adrazu, a razychodžańnie švoŭ i ŭtvareńnie śvišča nazvanyja «svoječasova vyjaŭlenym, ale nieprahnazujemym uskładnieńniem». Na dumku viedamstva, taktyka lačeńnia była viernaj, a poŭnaje adnaŭleńnie zdaroŭja pacyjentki stała mahčymym dziakujučy «času i ciarpieńniu».
«Fraza pra toje, što kiesarava robicca ŭ intaresach dziciaci, zdajecca samaj cyničnaj»
Kryścina z takoj traktoŭkaj kateharyčna nie zhodnaja. Jana raskładvaje adkaz kamiteta pa punktach, pakazvajučy na toje, što zdajecca joj absurdnym.
— Kamitet piša pra dapuščalnuju pahrešnaść UZD. Ale ŭ maim vypadku roźnica pamiž daśledavańniem u radzilni i realnaj vahoj skłała 300 hramaŭ, a pamiž «ručnym» ahladam lekara i realnaściu — amal 800! — aburajecca dziaŭčyna. — Dzicia vahoj 4840 hramaŭ i rostam 57 santymietraŭ — heta abjektyŭna hihancki płod. Čamu ŭ takoj situacyi pacyjentcy nie dajuć prava vybaru, navat kali jana molić ab kiesaravym?
Ale bolš za ŭsio Kryścinu zakranuła farmuloŭka ab pryjarytetach u akušerskaj praktycy.
— Fraza «kiesarava siačeńnie pry bujnym płodzie vykonvajecca ŭ intaresach dziciaci, a nie maci» padałasia mnie samaj cyničnaj va ŭsim dakumiencie, — ličyć jana. — Atrymlivajecca, kali dzicia naradziłasia zdarovym, to nie strašna, što maci vyjšła z radzilni z kałastomaj? Što jaje pryjšłosia razłučyć z synam i pazbavić mahčymaści karmić hrudźmi dziela vyviadzieńnia stomy?
Kryścina pierakananaja: zakon Respubliki Biełaruś «Ab achovie zdaroŭja» harantuje jakasnuju i biaśpiečnuju dapamohu pacyjentu, a nie tolki płodu. I ŭ jaje vypadku hety bałans byŭ parušany.
— Maje traŭmy — śvišč, razryŭ śfinktara, stoma — heta pramaja i ciažkaja škoda majmu zdaroŭju. Kamitet u adkazie pryznaje: «Epizijatamija pry bujnym płodzie nie rehłamientavana, choć prymianiajecca niekatorymi śpiecyjalistami». Atrymlivajecca, kamisija paćviardžaje, što prafiłaktyka była mahčymaja. Ale, raz pratakoł nie abaviazvaje, možna nie rabić? U vyniku zamiest akuratnaha chirurhičnaha razrezu ja atrymała rvanuju ranu da samaj kiški. Heta vielmi niezrazumiełaja pazicyja.
Dziaŭčyna adznačaje, što paśla ŭsiaho pieražytaha nie maje namieru spyniacca na adkazie z kamiteta. Jana płanuje damahacca niezaležnaj ekśpiertyzy, kab «acanić svoječasovaść dyjahnostyki traŭmaŭ i realnuju jakaść akazanaj dapamohi».
— Ja nie miedyk, ale supastaŭlać fakty ŭmieju, — kaža Kryścina. — A fakt zastajecca faktam: ja pastupiła ŭ radzilniu zdarovym čałaviekam, a vypisałasia invalidam sa stomaj u boku. I nichto nie choča brać na siabie adkaznaść za heta.
Zaraz Kryścina praciahvaje adnaŭlacca, starajučysia nie padymać ničoha ciažejšaha za svajho «asiłka».
— Niahledziačy na toje što kamisija pryznała dziejańni miedykaŭ viernymi, ja ŭsio ž spadziajusia, što maja historyja dapamoža inakš pahladzieć na prablemy žančyn u radzilnaj zale.
Ciapier čytajuć
«Dekałanizacyja — heta pryjści i zaniać svajo miesca». Nasta Rahatko budzie ŭdzielničać u fiestyvali rasijskaj knihi. Sulima jaje asudziŭ, jana nie zmaŭčała ŭ adkaz5757
«Dekałanizacyja — heta pryjści i zaniać svajo miesca». Nasta Rahatko budzie ŭdzielničać u fiestyvali rasijskaj knihi. Sulima jaje asudziŭ, jana nie zmaŭčała ŭ adkaz57
Ci patrebnaja biełaruskaja mova tym, chto razmaŭlaje pa-rusku? Azaronak zadaŭsia takim pytańniem na STB, a vypusknik Akademii MUS prapanavaŭ zamianić uroki fakultatyvami4949
Kamientary
A jašče nam z małodšych kłasaŭ škoły panaviazvajuć, što ŭ 20 my naradžać užo pavinnyja. Tak zabiaśpiečcie ŭmovy narmalnyja, davajcie abiazbolvajučyja preparaty i nie zabaraniajcie kiesarava, kali inšaha vyjścia niama.
Kali koratka, pamyłki zdarajucca, nichto ad ich niezastrachavany. Ale inšaja sprava, što sistema nie pryznaje pamyłki. Tam kruhavaja paruka. Bo jak pryznajuć pamyłku, im opa. Nohi rastuć ad łuki. I tyja chto nie bačyć pryčyny, a zmahajecca ź simptomami, ślapyja ludzi