Hramadstva44

Marzaluk raskazaŭ, jakuju datu možna ličyć dniom naradžeńnia biełaruskaha bukvara

Historyk, staršynia Pastajannaj kamisii adukacyi, kultury i navuki Pałaty pradstaŭnikoŭ Ihar Marzaluk raskazaŭ pra samuju pieršuju knihu kožnaha biełarusa — bukvara, piša BiełTA.

«Samy pieršy drukavany bukvar na biełaruskich ziemlach byŭ stvorany ŭ 1596 hodzie. Ale pry hetym vydańnie jašče nie nazyvałasia słovam «bukvar». Hetaje słova jašče treba było prydumać, jaho nieabchodna było vynachodzić. Vydańnie, jakoje pa sutnaści było bukvaram, nazyvałasia tak — «Nauka ku čitaniu i rozumieniu pisma słovienskoho».

— Jaho aŭtaram byŭ Łaŭrencij Zizanij. Nadrukavana kniha była ŭ znakamitaj Vilenskaj drukarni Mamoničaŭ. A da źjaŭleńnia śpiecyjalizavanych padručnikaŭ našy ludzi vučylisia čytać pa knihach Śviatoha Pisańnia, Psałtyry i Časasłovie. A voś užo nazva «bukvar» upieršyniu ŭ śviecie źjaviłasia ŭ vydańni Vilenskaha Śviata-Duchaŭskaha pravasłaŭnaha bractva 24 lipienia 1618 hoda», — raskazaŭ Ihar Marzaluk, dadaŭšy, što mienavita hetuju datu možna ličyć dniom naradžeńnia biełaruskaha bukvara.

Historyk patłumačyŭ, što hetaja kniha nazyvałasia «Bukvar jazyka słavienska, pisanij čytańnia vučycca žadajučym u karysnaje kiraŭnictva». Kniha była nadrukavana ŭ drukarni bractva, jakoje znachodziłasia ŭ horadzie Jeŭje (siońnia heta litoŭski Vievis), bolš čym za 30 km ad Vilni.

«Tam byŭ nadrukavany pieršy bukvar, jaki i nazyvaŭsia, ułasna, bukvaram. To bok samy pieršy bukvar, jašče samy-samy pieršy, byŭ stvorany Łaŭrencijem Zizanijem, ale słova «bukvar» adnosicca mienavita da hetaha vydańnia. Tytulny list utrymlivaje dekaratyŭnyja elemienty (tam vielmi pryhoža — z hraviroŭkaj), mastackija ŭstaŭki, litary, inicyjały. A arnamienty hraviur vykanany ŭ tradycyjach, jakija zakłaŭ naš vialiki pieršadrukar, Francišak Skaryna», — raskazaŭ historyk.

Kamientary4

  • .
    22.04.2026
    Josik, takaja była vaša ruskaja-starabiełaruskaja piśmovaja mova statutaŭ. Dziakuj pałanizacyi, karaciej.
  • barsuk
    22.04.2026
    A počiemu Marzaluk skromno umołčał, čto pod słovienskim jazykom Zizanij imieł vvidu cierkovnosłavianskij jazyk? I to, čto on vydavał, eto mietodičieskije posobija dla siemienaristov VKŁ, kotoryje chotieli naučiťsia cierkovnosłavianskomu jazyku? A sam Zizanij pisał jazykom ruskim, koim tohda nazyvali biełorusskij i ukrainskij.
  • barsuk
    22.04.2026
    Josik, Bukvaŕ i Azbuka, ot cierkovnosłavianskoho Az, Buki, Viedi, Hłahol, Dobro... Kak i vaš Alfabiet ot Alfa, Bieta... I poskolku u nas kirillica, to budiet pravilno Azbuka. Litiera, eto łatinskoje zaimstvovanije skorieje vsieho čieriez katolicizm.

Ciapier čytajuć

U rasijskim kurortnym Tuapse ekałahičnaja katastrofa — pažar na NPZ nie mohuć patušyć, iduć naftavyja daždžy18

U rasijskim kurortnym Tuapse ekałahičnaja katastrofa — pažar na NPZ nie mohuć patušyć, iduć naftavyja daždžy

Usie naviny →
Usie naviny

Śpiecpasłańnik Trampa prapanavaŭ FIFA zamianić zbornuju Irana na čempijanacie śvietu jeŭrapiejskaj kamandaj. Ideja pa-valuntaryscku dziŭnaja1

U minskaj Sierabrancy jość vializny aŭtamabilny tunel, pra jaki nie viedajuć navat miascovyja žychary. Što za jon?5

U Rasii znoŭ adradzili sieryjał «Univier» — z byłoj deputatkaj Dziarždumy i prychilnikami vajny10

Miljarder Džaścin San abvinavaciŭ siamju Trampa ŭ vymahalnictvie. Jon ukłaŭ miljony ŭ jaje kryptavalutu

Čarhovaje zvalnieńnie ŭ Pientahonie: pajšoŭ u adstaŭku ministr VMS Džon Fiełan, jaki mieŭsia budavać «załaty fłot» Trampa

Navukoŭcy śćviardžajuć, što my niapravilna hulajem sa svaimi sabakami. A jak pravilna?1

Hienadź Sahanovič napisaŭ novuju knihu. Hetym razam nie pa staražytnaj historyi8

Ziuhanaŭ zajaviŭ, što ŭvosieni ŭ Rasii moža adbycca anałah Lutaŭskaj revalucyi 1917 hoda15

Kolki kaštuje źniščyć pomnik architektury ŭ Biełarusi? Kapiejki!4

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

U rasijskim kurortnym Tuapse ekałahičnaja katastrofa — pažar na NPZ nie mohuć patušyć, iduć naftavyja daždžy18

U rasijskim kurortnym Tuapse ekałahičnaja katastrofa — pažar na NPZ nie mohuć patušyć, iduć naftavyja daždžy

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić