Грамадства44

Марзалюк расказаў, якую дату можна лічыць днём нараджэння беларускага буквара

Гісторык, старшыня Пастаяннай камісіі адукацыі, культуры і навукі Палаты прадстаўнікоў Ігар Марзалюк расказаў пра самую першую кнігу кожнага беларуса — буквара, піша БелТА.

«Самы першы друкаваны буквар на беларускіх землях быў створаны ў 1596 годзе. Але пры гэтым выданне яшчэ не называлася словам «буквар». Гэтае слова яшчэ трэба было прыдумаць, яго неабходна было вынаходзіць. Выданне, якое па сутнасці было букварам, называлася так — «Наука ку читаню и розуменю писма словенского».

— Яго аўтарам быў Лаўрэнцій Зізаній. Надрукавана кніга была ў знакамітай Віленскай друкарні Мамонічаў. А да з’яўлення спецыялізаваных падручнікаў нашы людзі вучыліся чытаць па кнігах Святога Пісання, Псалтыры і Часаслове. А вось ужо назва «буквар» упершыню ў свеце з’явілася ў выданні Віленскага Свята-Духаўскага праваслаўнага брацтва 24 ліпеня 1618 года», — расказаў Ігар Марзалюк, дадаўшы, што менавіта гэтую дату можна лічыць днём нараджэння беларускага буквара.

Гісторык патлумачыў, што гэтая кніга называлася «Буквар языка славенска, пісаній чытання вучыцца жадаючым у карыснае кіраўніцтва». Кніга была надрукавана ў друкарні брацтва, якое знаходзілася ў горадзе Еўе (сёння гэта літоўскі Вевіс), больш чым за 30 км ад Вільні.

«Там быў надрукаваны першы буквар, які і называўся, уласна, букварам. То бок самы першы буквар, яшчэ самы-самы першы, быў створаны Лаўрэнціем Зізаніем, але слова «буквар» адносіцца менавіта да гэтага выдання. Тытульны ліст утрымлівае дэкаратыўныя элементы (там вельмі прыгожа — з гравіроўкай), мастацкія ўстаўкі, літары, ініцыялы. А арнаменты гравюр выкананы ў традыцыях, якія заклаў наш вялікі першадрукар, Францішак Скарына», — расказаў гісторык.

Каментары4

  • .
    22.04.2026
    Ёсік, такая была ваша руская-старабеларуская пісьмовая мова статутаў. Дзякуй паланізацыі, карацей.
  • барсук
    22.04.2026
    А почему Марзалюк скромно умолчал, что под словенским языком Зизаний имел ввиду церковнославянский язык? И то, что он выдавал, это методические пособия для семенаристов ВКЛ, которые хотели научиться церковнославянскому языку? А сам Зизаний писал языком руским, коим тогда называли белорусский и украинский.
  • барсук
    22.04.2026
    Ёсік, Букварь и Азбука, от церковнославянского Аз, Буки, Веди, Глаголь, Добро... Как и ваш Альфабет от Альфа, Бета... И поскольку у нас кириллица, то будет правильно Азбука. Литера, это латинское заимствование скорее всего через католицизм.

Цяпер чытаюць

У Мінску памёр адзін з самых вядомых забойцаў Расіі. Ён жыў пад чужым іменем і стаў пісьменнікам-фантастам

У Мінску памёр адзін з самых вядомых забойцаў Расіі. Ён жыў пад чужым іменем і стаў пісьменнікам-фантастам

Усе навіны →
Усе навіны

Яшчэ траіх чалавек асудзілі за «Гуканне вясны» ў Гомелі14

Тур заклікае рыхтавацца да вайны, таму што «Еўрасаюз не здасца на літасць саюза трох імперый»33

У сталіцы Літвы абвяшчалі паветраную трывогу2

«Пакуль чытаеш, здаецца, і піўка сербануў». Новы білборд да Lidbeer-2026, які крыва сабралі мантажнікі, стаў хітом17

Беларускага бізнэсмена, які жыў у Латвіі, асудзілі па справе Гаюна2

Колькі ў табе бульбін? На гэта пытанне цяпер адказваюць на Камароўцы3

Вэнс: Ніводны з амерыканскіх прэзідэнтаў не зрабіў для Украіны больш, чым Трамп6

Пасля атакі дронаў гарыць нафтаперапрацоўчы завод «Лукойл» у Ніжагародскай вобласці3

Таямніца аршанскіх падзямелляў: школьнік праваліўся пад зямлю і нечакана адкрыў для навукоўцаў падземны лабірынт4

больш чытаных навін
больш лайканых навін

У Мінску памёр адзін з самых вядомых забойцаў Расіі. Ён жыў пад чужым іменем і стаў пісьменнікам-фантастам

У Мінску памёр адзін з самых вядомых забойцаў Расіі. Ён жыў пад чужым іменем і стаў пісьменнікам-фантастам

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць