Грамадства44

Марзалюк расказаў, якую дату можна лічыць днём нараджэння беларускага буквара

Гісторык, старшыня Пастаяннай камісіі адукацыі, культуры і навукі Палаты прадстаўнікоў Ігар Марзалюк расказаў пра самую першую кнігу кожнага беларуса — буквара, піша БелТА.

«Самы першы друкаваны буквар на беларускіх землях быў створаны ў 1596 годзе. Але пры гэтым выданне яшчэ не называлася словам «буквар». Гэтае слова яшчэ трэба было прыдумаць, яго неабходна было вынаходзіць. Выданне, якое па сутнасці было букварам, называлася так — «Наука ку читаню и розуменю писма словенского».

— Яго аўтарам быў Лаўрэнцій Зізаній. Надрукавана кніга была ў знакамітай Віленскай друкарні Мамонічаў. А да з’яўлення спецыялізаваных падручнікаў нашы людзі вучыліся чытаць па кнігах Святога Пісання, Псалтыры і Часаслове. А вось ужо назва «буквар» упершыню ў свеце з’явілася ў выданні Віленскага Свята-Духаўскага праваслаўнага брацтва 24 ліпеня 1618 года», — расказаў Ігар Марзалюк, дадаўшы, што менавіта гэтую дату можна лічыць днём нараджэння беларускага буквара.

Гісторык патлумачыў, што гэтая кніга называлася «Буквар языка славенска, пісаній чытання вучыцца жадаючым у карыснае кіраўніцтва». Кніга была надрукавана ў друкарні брацтва, якое знаходзілася ў горадзе Еўе (сёння гэта літоўскі Вевіс), больш чым за 30 км ад Вільні.

«Там быў надрукаваны першы буквар, які і называўся, уласна, букварам. То бок самы першы буквар, яшчэ самы-самы першы, быў створаны Лаўрэнціем Зізаніем, але слова «буквар» адносіцца менавіта да гэтага выдання. Тытульны ліст утрымлівае дэкаратыўныя элементы (там вельмі прыгожа — з гравіроўкай), мастацкія ўстаўкі, літары, ініцыялы. А арнаменты гравюр выкананы ў традыцыях, якія заклаў наш вялікі першадрукар, Францішак Скарына», — расказаў гісторык.

Каментары4

  • .
    22.04.2026
    Ёсік, такая была ваша руская-старабеларуская пісьмовая мова статутаў. Дзякуй паланізацыі, карацей.
  • барсук
    22.04.2026
    А почему Марзалюк скромно умолчал, что под словенским языком Зизаний имел ввиду церковнославянский язык? И то, что он выдавал, это методические пособия для семенаристов ВКЛ, которые хотели научиться церковнославянскому языку? А сам Зизаний писал языком руским, коим тогда называли белорусский и украинский.
  • барсук
    22.04.2026
    Ёсік, Букварь и Азбука, от церковнославянского Аз, Буки, Веди, Глаголь, Добро... Как и ваш Альфабет от Альфа, Бета... И поскольку у нас кириллица, то будет правильно Азбука. Литера, это латинское заимствование скорее всего через католицизм.

Цяпер чытаюць

Рэдкі выпадак: памілаваны беларускі палітвязень пайшоў на вайну супраць Украіны16

Рэдкі выпадак: памілаваны беларускі палітвязень пайшоў на вайну супраць Украіны

Усе навіны →
Усе навіны

У Беларусі хочуць адмяніць штогадовыя дэкларацыі аб даходах чыноўнікаў8

Сібіга: У дзень нараджэння Пуціна расійскія генералы паднеслі яму ягоны любімы падарунак3

42‑гадовага Дзмітрыя Бакея асудзілі за «садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці»

Аляксандра Таратуту, якога тры гады таму асудзілі за забойства трохгадовага сына, расстралялі14

Новыя магістралі і мост цераз Дразды. Якой будзе дарожная сетка на поўначы Мінска

Статкевіч: Сапраўдная мэта вайны ва Украіне — ліквідацыя ўкраінцаў як нацыі24

У звычайным мінскім шматпавярховіку хаваецца сапраўдны палац. У яго рамонт уклалі мільёны13

Кіраўнікоў рэгіянальных КДБ і КДК будуць абавязкова ўключаць у склад аблвыканкамаў і Мінгарвыканкама7

ЗША заклікалі сваіх грамадзян неадкладна пакінуць Расію праз магчымую ўспышку чумы5

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Рэдкі выпадак: памілаваны беларускі палітвязень пайшоў на вайну супраць Украіны16

Рэдкі выпадак: памілаваны беларускі палітвязень пайшоў на вайну супраць Украіны

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць