«Vam kaniec». Jak minčuk čatyry dni vadziŭ za nos machlaroŭ i čym skončyłasia
Hetaja historyja — praktyčny dapamožnik, jaki pakazvaje schiemu psichałahičnaj ataki machlaroŭ. Pavieł zanatavaŭ, jak fejkavyja supracoŭniki «Biełpošty», «Nacbanka» i «KDB» zapałochvajuć achviaru i patrabujuć hrošy na ekśpiertyzu. Mužčyna pieradaŭ žurnalistam Onlíner aŭdyjazapisy razmoŭ i skrynšoty pierapisak, što dazvoliła detalova razhledzieć čarhovuju schiemu ašukancaŭ. Heta najlepšaja instrukcyja, raspaznać manipulacyi i zachavać svaje źbieražeńni.
Abvinavacili ŭ finansavańni teraryzmu na 10 tysiač rubloŭ
«Znoŭ ašukancy patelefanavali», — źviarnuŭsia ŭ redakcyju ŭžo znajomy čytačam minčuk Pavieł. Čatyry dni ŭ režymie realnaha času žurnalisty nazirali, jak złamyśniki sprabujuć vymanić u maładoha čałavieka 10 370 dołaraŭ.
Ašukancy dziejničali pa składanaj schiemie, pieršy etap jakoj — zvanok z «Biełpošty». Maładomu čałavieku paviedamili, što na jaho imia pastupiŭ zakazny list, jaki treba pieranakiravać u adździaleńnie pa miescy žycharstva.
Paprasili pradyktavać kod z SMS, i Pavieł nazvaŭ ličby. Padkreślim, što tak lepš nie rabić, ale minčuk zrabiŭ heta ŭśviadomlena, razumiejučy, što razmaŭlaje z ašukancami, i žadajučy vyvieści ich na čystuju vadu.
— Numar byŭ nibyta biełaruskaha apieratara suviazi, ale patelefanavali pa Viber. Što tut sumniavacca? — adznačaje hieroj.
Paśla pieradačy koda Paŭłu patelefanavali znoŭ. Minčuka abvinavacili ŭ ździajśnieńni mižnarodnaha pieravodu 10 tysiač rubloŭ čałavieku, jaki znachodzicca ŭ kryminalnym vyšuku «za spansavańnie teraryzmu».
Maładomu čałavieku prapanujuć dakazać svaju niedatyčnaść, što naohuł supiarečyć pryncypu prezumpcyi nievinavataści.
— Nijakich dokazaŭ, što vy ździajśniali hetyja dziejańni nienaŭmysna, niama. Jość fakt mižnarodnaha pieravodu. Nieabchodna skłaści zajavu ŭ jurydyčny departamient Nacyjanalnaha banka (adznačym, što padobnaha padraździaleńnia ŭ nacyjanalnym rehulatary nie isnuje. — Zaŭv. Onlíner).
Paŭłu pahražajuć «kryminalnaj spravaj pa artykule 356 Kryminalnaha kodeksa RB «Dziaržaŭnaja zdrada» i pazbaŭleńniem voli až da pažyćciovaha».
— Adkaznaść niasiecca kalektyŭnaja, bo skład złačynstva byŭ ździejśnieny hrupaj asob, — z naporam kaža «juryst Nacbanka» i pačynaje vyśviatlać, jakimi hrašyma vałodaje naš hieroj.
— U jakija arhanizacyi vy samastojna padali svaje dakumienty? Pracaŭładkavany aficyjna?
— Tak, ale zarpłata aficyjnaja ŭ mianie nievialikaja.
— Vam mohuć naličyć na bankaŭskuju kartu ŭznaharodžańnie (za ździajśnieńnie mižnarodnaha pieravodu. — Zaŭv. Onlíner) — ad 3 do 5 tysiač biełaruskich rubloŭ. Pa kartach jaki zaraz astatak, kab vašy srodki nie ŭziali ŭ lik ašukanskaj apieracyi?
Pavieł nazyvaje vypadkovyja sumy — 2 tysiačy dołaraŭ na valutnaj kartačcy i ahułam 1200 rubloŭ na rublovych. Jość kredyt na mašynu, dapaŭniaje małady čałaviek.
Dalej ašukancy pačynajuć atakavać Paŭła pad vyhladam «jurysta Nacbanka» i «supracoŭnika Kamiteta dziaržaŭnaj biaśpieki» pa čarzie.
— Ź jakoj metaj pieradavali hrošy hetamu mužčynie i što jon vam paabiacaŭ?
— Mnie ničoha nie paabiacali, ja vypadkova pieradaŭ danyja.
— Jak heta «vypadkova»?
— Patelefanavali z «Biełpošty» i paprasili kod.
— Heta ŭsio, što vy mnie chacieli skazać?
— A što mnie jašče skazać… Treba niejak vyrašyć hetaje pytańnie.
Dalej złamyśnik biaduje na temu «napisana ž — nikomu nie pieradavać kod, my ŭčastkovych nakiroŭvajem, kab papiaredžvali. Što jašče treba rabić, kab hramadzianie nie traplali ŭ padobnyja situacyi? Mała taho, što dziaržava robić?»
Pačuŭšy ŭ słuchaŭcy staronnija hałasy, «supracoŭnik KDB» patrabuje spravazdačy, chto znachodzicca pobač z Paŭłam. Małady čałaviek adkazvaje, što jon na pracy, i čuje:
— Bližejšyja hadoŭ dvaccać vam praca nie spatrebicca, vy razumiejecie, što trecim asobam nielha razhałošvać infarmacyju? Davajcie piarojdziem na videasuviaź, ja pavinien pierakanacca, što vy sapraŭdy znachodziciesia adzin.
«Vy dapamahli lehalizavać skradzienyja hrošy»
«Juryst Nacyjanalnaha banka» ŭ svaju čarhu, akramia «dziaržaŭnaj zdrady» inkryminuje Paŭłu jašče i artykuł 290‑1 «Finansavańnie terarystyčnaj dziejnaści».
— Mianie cikavić krynica pachodžańnia, to-bok dzie ŭzialisia hetyja 10 tysiač biełaruskich rubloŭ.
— Dyk heta ž nie maje hrošy, ja navat nie viedaju, adkul jany.
— Nie vašy? Značyć, pracentaŭ dzievianosta mahu dać, što hetyja hrašovyja srodki byli skradzienyja raniej u inšaha hramadzianina, a vy dapamahli ich pieravieści. Heta jašče horš.
Pavodle słoŭ iłžejurysta, u takim vypadku Paŭłu pahražaje pakarańnie jašče i za dapamohu ŭ lehalizacyi skradzienych hrošaj. Tamu, daje ŭkazańni ašukaniec, nieabchodna «stvaryć jurydyčny zapyt pra adkryćcio papiaredniaha rasśledavańnia i nakiravać jaho ŭ Kamitet dziaržaŭnaj biaśpieki», dalej sabrać nieabchodnyja dakumienty i prajści pravierku na detektary chłuśni.
Siarod dakumientaŭ, jakija zahadvajuć padrychtavać Paŭłu, — dekłaracyjny list, bankaŭskija dakumienty, daviedka ź psichdyspansiera, dakumient, jaki śviedčyć miescaznachodžańnie.
— A što heta za dakumient?
— Vam na telefon ustaloŭvajecca dziaržaŭnaja prahrama, nazyvajecca «Łakatar 24», i jana pieradaje miesca vašaha pieramiaščeńnia niepasredna ŭ Kamitet dziaržaŭnaj biaśpieki. Robicca heta z metaj taho, što kali vy pasprabujecie schavacca za miežy horada, vobłaści ci ŭ pryncypie krainy, kab heta było zaŭvažana adrazu.
Dziaržaŭnaja prahrama, pa viersii ašukancaŭ, — heta dadatak, jaki vykarystoŭvajuć baćki, što niepakojacca pra svaich dziaciej. Padkreślim, što nijakija prahramy pa ŭkazańni čužych ludziej ustaloŭvać nielha, u advarotnym vypadku ašukancy mohuć zabłakavać akaŭnty i pieravieści vašy hrošy. Pavieł dziejničaŭ, acaniŭšy ŭsie ryzyki.
Dalej Paŭłu treba zadekłaravać usie hrošy, jakija jość doma, zapisać kolkaść kupiur i ich naminał.
«Dakažycie zakonnaść nabyćcia valuty»
Nastupny dzień — subota, ale iłžesupracoŭnik vykazvaje hatoŭnaść źjavicca na słužbu dziela našaha hieroja. Zrešty, u vychadnyja i ŭ paniadziełak vyvieści ašukancaŭ na čystuju vadu tak i nie ŭdałosia. Pavodle zdahadak Paŭła, złamyśniki prosta nie zmahli arhanizavać kurjera, jaki zabraŭ by pakiet z hrašyma.
U telefonnaj razmovie złamyśniki patłumačyli zatrymku tym, što nie pracujuć banki, u jakija nibyta byli adpraŭleny zapyty pra pachodžańnie 10 tysiač, jakimi Pavieł «finansavaŭ terarystaŭ».
— U niadzielu nijakaja infarmacyja nie padajecca, chutčej za ŭsio, jana budzie až u paniadziełak. Nakont dekłaracyjnaha lista — tuju matematyku, jakuju vy mnie zaraz adpravili, ja ŭ kamitet dziaržaŭnaj infarmacyi (dasłoŭna. — Zaŭv. Onlíner) pieradaŭ. Na praciahu dnia jany pavinny buduć jaje pravieryć i dać mnie adkaz: zapatrabujuć jany hetyja srodki na ekśpiertyzu ci nie.
— A što pašparta niama, što rabić?
— Čakaju, pakul pryjedzie načalnik, uzhadniu ź im dalejšyja dziejańni.
U praciah razmovy iłžesupracoŭnik Nacbanka prosić dakumienty dla paćviardžeńnia zakonnaści nabyćcia valuty, u pryvatnaści pytajecca, ci zachavalisia dahavory kupli-prodažu. Charakterna, što ŭ Biełarusi ŭsie ŭhody ździajśniajucca tolki ŭ rublach, ale «bankir» pra heta, vidać, nie viedaje.
Ekśpiertyza, jak lohka zdahadacca, spatrebiłasia. Pavieł udakładniaje, jak mienavita pravodzicca ekśpiertyza, i čuje nastupnaje:
— Słužba inkasacyi pryvozić hrašovyja srodki ŭ schovišča Nacyjanalnaha banka. Ekśpiertyza prachodzić pad kamierami videanazirańnia, zdymajucca adbitki palcaŭ, vyvučajecca infarmacyja nakont pachodžańnia kožnaj kupiury. Termin ad adnych da troch sutak maksimum.
Taksama, pavodle słoŭ złamyśnika, pravierka pahražaje i pracadaŭcu Paŭła — u «KDB» uźnikli pytańni, jak małady čałaviek moh naźbirać dołary, atrymlivajučy, pa jaho słovach, aficyjnuju zarpłatu mienšuju za pražytkavy minimum.
Kab paźbiehnuć prablem z najmalnikam, Pavieł navat prapanavaŭ «supracoŭniku Nacbanka» chabar. Pačuŭšy, jak zasmuciŭsia Pavieł, złamyśnik spačuvalna raić nie nakručvać siabie i zaniacca chobi, naprykład pajechać na rybałku.
Pieramovy, padrychtoŭka hrošaj da «dekłaravańnia» i zbor dakumientaŭ zajmajuć piatnicu, subotu, niadzielu i paniadziełak. Možna ŭjavić, u jakim stresie ŭsie hetyja dni znachodziŭsia b čałaviek, nastrojeny nie tak skieptyčna, jak Pavieł. Tym bolš što złamyśniki majuć mahčymaść sačyć za miescaznachodžańniem achviary (na vychadnych Pavieł abačliva pakinuŭ telefon z łakataram doma, a karystaŭsia inšym aparatam).
«Vam kaniec» i pahrozy fizičnaj raspravy
Narešcie, nadyšoŭ aŭtorak — dzień, kali, pa našych zdahadkach, pavinna adbycca pieradača hrošaj dla «ekśpiertyzy». «Supracoŭnik KDB» raspaviadaje pra ciažkaści, pieraadolenyja im va ŭzhadnieńni maršrutu «inkasacyjnaj słužby», i ŭ vyniku adpraŭlaje Paŭła ŭ rajon… krematoryja.
— Krematoryj dyk krematoryj, — prakamientavaŭ łakacyju małady čałaviek u razmovie z žurnalistam i nakiravaŭsia tudy.
Hrošy ŭ Paŭła byli pry sabie. Rolu hrošaj, zrazumieła, vykonvali papierki. Ašukancy zahadali pakinuć pakiet za prypynačnym punktam «Pavarot na Zabałoćcie» niepadalok ad Paŭnočnych mohiłak.
Da hetaha času mužčyna ŭžo paviedamiŭ u milicyju, i jaje supracoŭniki ŭ cyvilnym byli hatovyja prasačyć dalejšy šlach «inkasatara».
Było zrazumieła, što kurjer ašukancaŭ źbiraje pakiety ŭ tym liku z sapraŭdnymi hrašyma, bo kahości ašukancam, na žal, udałosia padmanuć.
Pakul Pavieł jechaŭ u adździeł unutranych spraŭ, ašukancy jak byccam zapadozryli, što z dołarami niešta nie tak. «Juryst Nacbanka» niervavaŭsia, patrabavaŭ skinuć usie zroblenyja fatahrafii hrošaj. U adkaz na abvinavačvańni, što Pavieł pieradaŭ falšyŭku, małady čałaviek staŭ prasić svaje dołary nazad. Ale ŭ vyniku złamyśniki pavieryli maładomu čałavieku i navat dasłali «aficyjny dakumient».
U toj čas, kali Pavieł užo davaŭ tłumačeńni ŭ milicyi, jamu patelefanavali ašukancy. Siłaviki stali śviedkami taho, jak pa hučnaj suviazi maładomu čałavieku pahražali «spalić razam z mašynaj».
Ciapier čytajuć
Biełarusaŭ pa viartańni damoŭ na miažy ŭsio čaściej raździavajuć dahała8
Biełarusaŭ pa viartańni damoŭ na miažy ŭsio čaściej raździavajuć dahała
A my vam kazali: «nie dumajcie, što heta kapiejki»! Stali viadomyja źviestki, kolki padachodnaha biełarusy Litvy pieraličyli roznym hramadskim strukturam2626
Kamientary