Pokazki ad dziadźki Ryhora

***

Kiroŭca pytajecca ŭ baciuški, ci jość raj i piekła. Baciuška adkazvaje: “Raj jość, a piekła niama. Bo ŭsiu smału na darohu vylili, a ŭsich čarciej na skryžavańniach pastavili”. Minijatury Ryhora Baradulina.

Małaja pytajecca ŭ maci:

— Jaki jon, ciahnik?

Maci adkazvaje:

— Dačuška, jak naša chata, Chadoryna chata, Praksedzina chata viaroŭkaj sčepleny, i traktar ciahnić. A tam ludzi siadziać.

* * *

— Što hetaha łysaha dajacio, u mianie svoj łysy.

— Heta ž taki viadomy!

— Usio roŭna łysy. Svoj nadakučyŭ.

* * *

Pamierła ŭ čałavieka žonka. Paharavaŭ-patužyŭ dyj iznoŭ ažaniŭsia. Novuju žonku prosić:

— Vary mnie štorańnia małočny sup, jak varyła niabožčyca. Duža mnie da smaku jon.

Zvaryła novaja žonka sup. Jeść, ale kaža, što nie taki, jak u pieršaj. Jana i soli dabaŭlała, i cukru. Usio roŭna nie taki.

Nieŭzabavie znajšłosia ŭ ich małoje. Haspadynia stavić varyć sup, a tut dzicia zakuhikała. Pakul jana jaho sucišała, varyva pryhareła. Muž uziaŭ sam ź piečy, jeść i ščaśliva kryčyć:

— Ciapier taki, jak u majoj pieršaj!..

* * *

Adna baba nie traplała ź ziaciem. Svarylisia j nie mirylisia. Zvadzilisia j nia ładzilisia. I pajšła ciešča da šaptuna, da viedźmara. Toj daŭ babie vady zamoŭlenaj i nakazaŭ:

— Jak pačnieć jaho zabirać, nabiary ŭ rot vady i trymaj, pakul nie acichnić. I rob tak šeść razoŭ. A kali nienarokam prahłynieš vadu, skorańka biažy j nabiraj novaj u rot.

I pamahło…

* * *

— ...U nas tut adnu elektryčkaj zavuć: jak tok, skroź prachodzić. Dzie chaŭtury, dzie imianiny, dzie korm jaki, dyk tam i padjeś i jšče damoŭ pryviazieć.

* * *

Dzied Stachvan siadzić na pryźbie, dremle. A tut pievień upyliŭ za kurycaj. Dzied sypnuŭ žmieńku ziarniat. Pievień nakinuŭsia na pačastunak. I na kurycu zabyŭsia.

Dzied hladzić, jak ahniachvosty kavaler prahna dziaŭbie ziarniaty, dy ŭhołas dumaje:

— Nia daj Boh, kab ja da taho dažyŭ…

* * *

Skupy advažyŭsia pradavać bulbu. I pačaŭ kožnuju bulbinu razrazać napałovu, kab bolej było.

* * *

U adnaho vušackaha było šmat dačok. I viečaram, pierad snom, rabiŭ jon svojeasablivaje pieraklikańnie, pierš čym zapierci dźviery na zasoŭ:

— Hapka joś, Hanulka joś, Prakseda joś, Tekla joś? Zasoŭvaj!

* * *

Było, što Piatruś Broŭka, naviedaŭšy ziemlakoŭ u Puciłkavičach, pačaŭ pytacca pra svaich adnahodkaŭ, chto ź ich chto, chto čym zajmajecca. Jamu j adkazvajuć, što Aŭłas karoŭ pasieć, Chviados na fermie robić, a Jakuta — nastaŭnikam. Broŭku ździviła:

— Jak heta Jakuta nastaŭnikam staŭ, jon ža skončyŭ adnu klasu z kalidoram?

— Dyk jon na koniezavodzie nastaŭnikam, — kažuć ziemlaki całkam surjozna.

* * *

Afrykanskija hości ŭ vušackim muzei, jaki zaviecca muzejem narodnaj słavy. Dyrektar Mikoła Kirpič (proźvišča takoje nie ad rasiejskaj cehły, a tamu što začynalniki rodu byli kirpatyja) tłumačyć, daje źviestki, raspaviadaje. Dajšła čarha j da słavutych ziemlakoŭ. Hości stomlena-sumnyja. Dy kali prahučeła “Vasil Bykaŭ”, ažyvilisia, bo imia hetaje čuli ŭ siabie doma.

Potym Mikoła, syn Mikołaŭ, kazaŭ:

— Dalar — i ŭ Afrycy dalar, a Vasil Bykaŭ — va ŭsim śviecie Vasil Bykaŭ.

* * *

Kiroŭca pytajecca ŭ baciuški, ci jość raj i piekła. Baciuška adkazvaje:

— Raj jość, a piekła niama. Bo ŭsiu smału na darohu vylili, a ŭsich čarciej na skryžavańniach pastavili.

Duža lubili hetuju prypavieść vušackija kiroŭcy.

* * *

Maci zahadała piačy bliny. Pastaviła vadu ŭ pieč, a dačku pasłała prasić skavaradu, skavarodničak, mučycu, solku dy čym bliny pamazać — masiełka, a vada volnaja: u nas svaja joś.

I napiakła blinoŭ, smačniejšych, čym u panoŭ.

* * *

Sabraŭsia baćka z synami daloki łužok kasić. Iduć, iduć, a pierad imi kanaŭka. Baćka skok — i pieraskočyŭ.

Syn zachoplena zaŭvažaje:

— Ty hladzi, naš baćka jašče lohki, jak sabaka!

Druhi papraŭlaje:

— Ci ž možna na baćku kazać sabaka. Pieraskočyŭ — nu j chren ź im…

* * *

Jak ščupak u łusce, u jubilejnych medalach i značkach chadziŭ pa miastečku veteran. Školnikam raspaviadaŭ pra vajnu, pra podźvihi svaje.

Mama pra jaho kazała:

— Hetak jon vajavaŭ: akopy ryli, a jon babam u łapaty ručki ŭstaŭlaŭ.

Hałoŭnaje — vyžyć, a ŭspomnić možna ŭsio, što było j čaho nie było…

* * *

Pavioz mužyk u svaty chłopca, u jakoha nia ŭsie klopki ŭ hałavie byli. Pa darozie paŭtaraŭ:

— Ty ž, nie pažvaŭšy, nie havary.

Pryjechali, sieli za stoł. Pjuć, jaduć. Maładzion žvaŭ, žvaŭ kumpiačynu dyj ustupiŭ u razmovu:

— Dziadźka, ci pomniš, jak my śvińniu smalili, a pochva łopnuła?

Dažvaŭsia.

* * *

Z hłybinnaj Rasiei padarožny prypyniŭsia ŭ vušackaha sielanina.

Vušacki j pytajecca:

— Moža, ty kałatuški paspytaješ?

Rasiejec:

— Nie choču!

* * *

Staršyni kałhasu dali słova ŭ rajkamaŭskim zastolli. Čarhovaje čyrvonaje śviata. Toj i pačynaje pa zavučanym:

— Niachaj žyvie Karł Marks, Frydrych Enhiels, Uładzimier Illič, tavaryš Stalin...

Pieraličvaje, pieraličvaje ŭsich, kaho naležyć słavić, a dumaje svajo. I pad kaniec tostu vyrvałasia:

— I naahuł, niachaj žyvieć chto z kim chočać!

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0