Тры прыкметы таго, што ў вас на душы зашмат горычы, і што з гэтым рабіць
Эмацыйная горыч — гэта вялікая праблема для таго, хто яе адчувае. Яна паволі расце, ажно пакуль не стане зусім невыноснай. Горыч на душы збіраецца ад негатыўных эмоцый — трывогі, гневу і страху. Psychology Today расказвае, што гэта за пачуццё і як з ім змагацца.
![](http://nashaniva.com/img/w840d4webp1/photos/z_2022_11/tree-person-cold-winter-night-sweet-644569-pxherecom-2-2-2-qhehy.jpg.webp)
Пачуццё эмацыйнай горычы падобнае да адчування смутку і гневу адначасова, асабліва да гневу, які доўга назапашваўся. Паколькі гэтае пачуццё ўключае ў сябе сумесь эмоцый, яго часта бывае цяжка вызначыць простымі тэрмінамі.
Часта раздражняецеся з-за дробязі?
Калі чалавек адчувае горыч, гэта найбольш адбіваецца на яго настроі. Такі чалавек амаль заўжды зласлівы, расчараваны або раздражнёны. Ад гэтых пачуццяў цяжка пазбавіцца, і часта яны не маюць выразнага прадвесніка.
Просты спосаб вымераць свой настрой — падумаць пра апошнія некалькі дзён і ацаніць іх па шкале ад 1 да 10, наколькі задаволеным і пазітыўным вы пачуваліся ў сярэднім кожны дзень. Калі вы сумленныя з сабой і вашы сярэднія паказчыкі нізкія — гэта відавочная прыкмета. Дадатковы спосаб вымераць свой настрой менш відавочны.
Падумайце пра апошнія некалькі дзён і спытайце сябе, ці рабілі вы што-небудзь з пералічанага:
- адправілі гнеўнае або сумнае паведамленне або пакінулі галасавое паведамленне такога зместу,
- уступалі ў канфлікт любога роду з кім-небудзь у вашым асабістым або прафесійным жыцці,
- выказвалі негатыўную эмацыйную рэакцыю на незнаёмага чалавека, з якім сутыкнуліся за рулём, на працы ці па справах,
- агрызаліся на каго-небудзь у адказ на тое, што ён нешта сказаў ці запытаўся.
Калі за апошнія некалькі дзён вы праявілі сябе хаця б у адным з гэтых дзеянняў, а таксама маеце звычку рабіць нешта з пералічанага рэгулярна, магчыма, вы патрапілі ў спіраль горычы, на якую варта звярнуць увагу.
Згадваючы вашы блізкія адносіны, вы адчуваеце, што навакольныя не да канца разумеюць і не цэняць таго, што вы робіце?
Як правіла, якасць асабістых і прафесійных адносін церпіць, калі чалавек адчувае горыч і азлобленасць. У той час як адносіны павінны быць крыніцай падтрымкі, заахвочвання і адкрытасці, азлоблены чалавек адчувае, што адносіны прыносяць расчараванне і незадавальненне. Людзі губляюць веру і давер да блізкіх людзей, кажучы сабе, што адносіны не вартыя таго, каб імі займацца, бо ў выніку вы ўсё адно нікому не цікавыя.
Просты спосаб ацаніць, ці сталі вы азлобленым у адносінах — адказаць сабе наступныя пытанні па шкале ад 1 да 10.
- Наколькі я цаню свайго партнёра?
- Калі я самотны, наколькі высока мяне цаніў мой апошні партнёр?
- Наколькі людзі вакол мяне разумеюць і ўхваляюць мае пачуцці, калі я імі дзялюся, асабліва расчараванне або гнеў?
Гэтыя пытанні важныя, бо яны паказваюць на выразныя галіны самадапамогі, на якіх варта засяродзіцца, калі вы ідзяце ў няправільным, негатыўным кірунку.
Вы прыйшлі да пераканання, што, магчыма, вы ніколі не будзеце па-сапраўднаму шчаслівым?
Калі вы думаеце пра пачуццё няшчасця, вы можаце спачатку праасацыяваць яго з дэпрэсіяй. Гэта праўда, што пры дэпрэсіі людзі пачуваюцца няшчаснымі, але часта яны насамрэч адчуваюць больш злосці або горычы, чым дэпрэсіі. Горыч — гэта не толькі сумесь смутку і гневу, але і назапашванне расчараванняў у розных сферах жыцця чалавека з цягам часу.
Любому чалавеку цяжка адчуваць сябе пазітыўна і спадзявацца на лепшае, калі ён перажыў шэраг сітуацый і адносін, у выніку якіх яго не разумеюць, не заўважаюць, не клапоцяцца пра яго ці нават выкрэсліваюць з жыцця. Калі чалавек адчувае горыч, часта ўзнікае пачуцце здрады з-за таго, як жыццё абышлося з ім. У чалавека можа паўстаць пачуццё жалю да сябе або мысленне ахвяры, якія пакідаюць мала месца для надзеі на будучыню.
Як змагацца з пачуццём горычы?
Вельмі важна разумець, што любы чалавек адчувае нешта не проста так, і людзі, якія адчуваюць горыч, не з'яўляюцца выключэннем. Горыч — гэта імаверны вынік таго, што чалавек занадта часта адчувае сябе непаўнавартасным і неацэненым у сітуацыях і зносінах, але праблема ўзмацняецца, калі пакрыўджаны і раззлаваны чалавек здаецца і апускае рукі. Але замест таго, каб здавацца, варта актыўна дзейнічаць.
Напрыклад, схільнасць да празмернага перадумвання сваіх учынкаў і дзеянняў, сваіх і чужых выказванняў і празмернай эмацыйнасці — гэта неад'емная частка горычы. Але
ў наступны раз, калі вас «накрые», пераключыцеся на прадуктыўны занятак, які адцягне вашу ўвагу.
Узмацніце пачуццё блізкай сувязі, патэлефанаваўшы сябру або
больш, даўжэй гаварыце з тымі, з кім жывяце, у тым ліку задаючы пытанні, якія дэманструюць цікаўнасць да апошніх падзей у жыцці субяседніка, распытвайце людзей вакол сябе пра тое, што ім важна.
Падумайце пра тое, як вы клапоціцеся пра сябе, і пакіньце толькі тыя абавязкі, якія вам не шкодзяць і дазваляюць лепш сябе адчуваць. Абавязкова дабаўце прагулкі на свежым паветры і медытацыю, каб супакоіць цэнтральную нервовую сістэму.
Нарэшце, падумайце пра тое, каб звярнуцца да псіхатэрапеўта ці псіхолага, каб ён дапамог вам спраўляцца з горыччу.
Каментары