Ці могуць еўрапейскія войскі на тэрыторыі Украіны дапамагчы гарантаваць яе бяспеку? І колькі іх спатрэбіцца?

Як піша The New York Times, невядома, ці спыніцца агонь на расійска-ўкраінскім фронце, але перспектывы перамоваў паскорылі дэбаты аб так званых еўрапейскіх «ботах на зямлі» — непасрэднай прысутнасці еўрапейскага ваеннага кантынгенту на тэрыторыі Украіны для падтрымання міру, назірання за спыненнем агню і стрымлівання Расіі ад будучай агрэсіі. Пытанне ў тым, чые гэта будуць «боты», колькі іх будзе і ці пагодзіцца на гэта Пуцін.

Ці можа еўрапейская вайсковая прысутнасць гарантаваць бяспеку Украіны?

Гэтае пытанне стане адной з цэнтральных тэм Мюнхенскай канферэнцыі па бяспецы, у якой прымуць удзел віцэ-прэзідэнт ЗША Джэй Дзі Вэнс і дзяржсакратар Марка Рубіа.

Некаторыя еўрапейскія краіны, у тым ліку краіны Балтыі, Францыя і Вялікабрытанія, ужо выказалі гатоўнасць разгледзець магчымасць адпраўкі сваіх вайскоўцаў у склад міжнароднага кантынгенту ва Украіне. Аднак нямецкія ўлады называюць гэтую ідэю заўчаснай.

З улікам таго, што сяброўства Украіны ў НАТА ў бліжэйшыя гады застаецца малаімаверным, размяшчэнне вялікай колькасці еўрапейскіх войскаў на яе тэрыторыі выглядае рызыкоўным крокам. Без удзелу ЗША, уключаючы паветранае прыкрыццё, разведку і супрацьракетную абарону, еўрапейскія вайскоўцы будуць уразлівыя перад магчымымі дзеяннямі Расіі.

Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі заяўляе, што гатовы да сур’ёзных перамоваў аб заканчэнні вайны, але патрабуе рэальных гарантый бяспекі ад Захаду.

У адсутнасць членства ў НАТА ён разглядае варыянт размяшчэння да 200 000 замежных вайскоўцаў. Аднак эксперты сумняюцца ў рэальнасці такой задумы — гэта амаль утрая больш, чым колькасць усёй брытанскай арміі.

Высокапастаўлены еўрапейскі чыноўнік адзначыў, што Еўропа проста не мае такіх рэсурсаў, а любое размяшчэнне войскаў павінна адбывацца пры падтрымцы ЗША, бо без гэтага еўрапейскія сілы застануцца безабароннымі перад адной з найбуйнейшых ядзерных дзяржаў свету.

Павялічыць

Ці магчыма частковае размяшчэнне еўрапейскіх войскаў?

Нават сфарміраваць 40 000 вайскоўцаў будзе няпростай задачай для Еўропы, якая мае недахоп войскаў, эканамічныя цяжкасці і неабходнасць павышаць уласныя абаронныя выдаткі. Але і гэтага можа быць недастаткова, каб стрымаць Расію.

Паводле прафесара Лонданскага каралеўскага каледжа Лоўрэнса Фрыдмана (Lawrence Freedman), для рэальнага стрымлівання спатрэбіцца больш за 100 000 салдат, каб забяспечваць ратацыю і аператыўны рэзерв.

Некаторыя эксперты асцерагаюцца недастатковай прысутнасці войскаў — каб гэта не прывяло да расійскіх правакацый. Польшча, якая актыўна падтрымлівае Украіну, пакуль устрымліваецца ад удзелу ў такой ініцыятыве, паколькі разумее неабходнасць прысутнасці ЗША і хоча атрымаць гарантыі гэтага з боку Дональда Трампа.

Аднак не ўсе ўпэўнены, што ЗША падтрымаюць такі сцэнар. Трамп можа прапанаваць мірную здзелку, чакаючы ад Еўропы яе фінансавання і рэалізацыі, лічыць Аляксандра дэ Хуп Шэфер (Alexandra de Hoop Scheffer) з Германскага фонду Маршала. Пры гэтым Еўропа хоча адыгрываць больш значную ролю ў пытаннях бяспекі Украіны, каб мець поўны ўплыў на будучыя перамовы.

А Пуцін не змяніў сваіх мэтаў: падпарадкаваць Украіну, спыніць пашырэнне НАТА і стварыць буферную зону паміж Захадам і Расіяй. Расійскае МЗС ужо заявіла, што прысутнасць войскаў НАТА ва Украіне будзе «катэгарычна непрымальнай» і можа справакаваць эскалацыю.

Магчымыя сцэнары

Прафесар Лоўрэнс Фрыдман называе тры патэнцыйныя сцэнары размяшчэння войскаў:

Міратворцы — лёгкаўзброены кантынгент, прызначаны для падтрымання перамір’я, як у місіях ААН. Аднак з улікам таго, што лінія фронту ва Украіне цягнецца на 1300 км, патрэбна будзе вельмі вялікая колькасць вайскоўцаў.

Сілы хуткага рэагавання (Tripwire force) — механізм, які дзейнічае ў межах НАТА. Цяпер такія сілы размешчаны ў васьмі краінах, якія мяжуюць з Расіяй. Гэты механізм працуе толькі калі існуе выразная, непарыўная сувязь паміж войскамі на месцах і больш буйнымі падмацаваннямі. Таму НАТА павялічвае колькасць войскаў на ўсходнім флангу.

Сілы стрымлівання — гэта самы надзейны, але і найбольш рэсурсазатратны варыянт. Ён патрабуе не менш за 150 000 салдат з поўным камплектам тэхнікі, СПА і разведкі, а таксама і амерыканскай дапамогі ў стварэнні стратэгічных сродкаў, якіх Еўропе па-ранейшаму не хапае, ад паветранага транспарту да спадарожнікаў і супрацьракетнай абароны. Але менавіта гэты сцэнар наўрад ці прымальны для Расіі.

Таму найбольш рэалістычным падыходам на бліжэйшую будучыню можа быць «мадэль дзікабраза» — узмацненне ўкраінскай арміі сучаснай зброяй, рэсурсамі і навучаннем, каб зрабіць патэнцыйную новую агрэсію занадта дарагой і рызыкоўнай для Расіі. Але гэты падыход патрабуе даўгатэрміновых абавязацельстваў з боку Захаду.

Зараз галоўная задача Украіны — спыніць павольнае наступленне Расіі на ўсходзе і прымусіць Пуціна да перамоў, выкарыстоўваючы ваенны ціск і санкцыі. Для Трампа гэта стане сур’ёзным выпрабаваннем, калі ён хоча выканаць сваё абяцанне «спыніць вайну».

• 0
• 1
• 2
• 2
• 0
• 0
• 0
• 1