«А 4‑й гадзіне ночы мы зразумелі, што серверы проста вычышчаныя». Яраслаў Іванюк расказаў падрабязнасці пра атаку на анлайн-бібліятэку «Камунікат»
Сёння ноччу адбылася хакерская атака на беларускую інтэрнэт-бібліятэку Kamunikat.org.
У інтэрв’ю Радыё Свабода кіраўнік праекта Яраслаў Іванюк назваў тое, што адбылося ў ноч на 7 мая з серверамі выдавецтва, «дэструктыўнай хакерскай атакай».
Паводле Яраслава Іванюка, на серверах захоўвалася больш за 70 тысяч розных беларускіх публікацый — кнігі, газеты, часопісы, аўдыякнігі, відэа– і аўдыяматэрыялы пра Беларусь.
«Складана дакладна акрэсліць, калі гэта пачалося. Заўважылі мы гэта а палове на другую ночы. Але было ўжо позна. Спачатку былі спадзяванні, што гэта не атака, а ўсё адбываецца праз перагружаны трафік, але ў выніку недзе а 4‑й гадзіне ночы мы зразумелі, што нашы серверы проста вычышчаныя.
Вядома, у такіх сітуацыях не ўсё страчана, бо захоўваюцца копіі, але гэта ўсё патрабуе часу, каб разабрацца. Хаця сітуацыя можа быць і горшай, бо, як сказаў адзін з правайдараў, мог быць запушчаны вірус, які не дазволіць аднавіцца. Але мы працуем над гэтым».
Яраслаў Іванюк не выключае, што хакерскую атаку на серверы, дзе захоўваліся матэрыялы выдавецтва Kamunikat.org, учынілі зламыснікі па замове рэжыму ў Мінску. IP-адрасы гэтых зламыснікаў, паводле Іванюка, зарэгістраваныя ў азіяцкіх краінах.
«Сітуацыя паказвае, што Kamunikat.org — гэта сапраўды вельмі важны праект для захавання беларускай культуры, літаратуры, мовы і ідэнтычнасці, і таму ён не падабаецца рэжыму Лукашэнкі і яго спецслужбам», — мяркуе Яраслаў Іванюк.
Яраслаў Іванюк згадаў, што першая атака на выдавецтва адбылася ў 2023 годзе, калі ў Беларусі быў заблакаваны асноўны дамен выдавецтва Kamunikat.org.
«Потым летась прызналі наш сайт месцам, дзе захоўваюцца «экстрэмісцкія матэрыялы», пазней увогуле прызналі нас «экстрэмісцкім фарміраваннем», мінская пракуратура вырашыла, што змест кнігі Дароты Міхалюк пра БНР, якую мы выдалі, «нясе пагрозу інтарэсам Рэспублікі Беларусь». Таму тое, што здарылася гэтай ноччу, — гэта працяг. Першая такая атака была летась, у ноч на 25 снежня, але тады мы хутчэй яе заўважылі і ўдалося спыніць дэструктыўную дзейнасць. Гэтым разам не атрымалася. Але, як нехта ўжо напісаў у Facebook, «Камунікат», як птушка Фенікс, адродзіцца».
Яраслаў Іванюк не гатовы прагназаваць, колькі часу спатрэбіцца на аднаўленне страт, панесеных серверамі выдавецтва.
Беларускай інтэрнэт-бібліятэцы Kamunikat.org, якая была заснаваная і папаўняецца ў Беластоку, летась споўнілася 25 гадоў. Яе наведвальнікі — пераважна беларусы. Акрамя інтэрнэт-бібліятэкі «Камунікат», Яраслаў Іванюк пазней стварыў аднайменнае выдавецтва.
Цяпер чытаюць
Што вядома пра Максіма Палянскага і Мікалая Свірыдава — беларускіх альпіністаў, якія зніклі ў гарах Кыргызстана2
Каментары
І беларусам трэба купляць і захоўваць кнігі ў сябе. Нават калі адзін асобнік кнігі дзесьці захаваецца, яго можна аднавіць і надрукаваць ізноў.
Кожны беларус можа гэта зрабіць, каб захаваць кожны сваю частку беларускай інтэлектуальнай спадчыны.
Прадвінутыя карыстальнікі могуць спампоўваць сабе копіі сайтаў. І захоўваць для будучыні.
Кожны беларус можа выратаваць некалькі беларускіх кніжак! Усіх беларусаў не заблакуюць, усіх не пераловяць!
В Польше есть серьезное специализированное структурное подразделение полиции - Centralne Biuro Zwalczania Cyberprzestępczości (CBZC), которое занимается кибер-преступлениями.
И, ещё вопрос. Если там у них был адекватный сисадмин - на постоянке или на удалёнке (как это часто бывает в Польше), то первым делом, что он должен был бы сделать - это нормально настроить сервер для работы с бэкапами (резервными копиями). Если бэкапы есть, то восстановить потерянные (уничтоженные) данные можно очень быстро - буквально в пару кликов. Непонятно почему у них такие сложности с этим, что, Ярослав, даже не знает, когда будет восстановлена работа сайта.