Архіў

Дзе вы служылі ў войску?

ФОТА АНАТОЛЯ КЛЕШЧУКА

На савецкія вайсковыя сьвяты дагэтуль паказваюць кіно пра спэцбрыгаду, якая выконвала сакрэтную апэрацыю на «нэўтральнай тэрыторыі». Пры канцы галоўны супэрмэн-дэсантнік гіне. Звычайная была б агітка з таго кіно, каб не апошнія кадры. Разлогі Віцебшчыны ці Смаленшчыны. Вайсковы газік спыняецца пасярод вёскі. Сябры прывезьлі дамоў нават не цынкавую труну — дэсантніцкі барэт. З хаты насустрач ім выходзіць стары-стары бацька...

ФОТА АНАТОЛЯ КЛЕШЧУКА
Імпэрыя не тлумачыць сваім салдатам, дзе і дзеля чаго яны мусяць ваяваць. Былі часы, калі й нашым землякам даводзілася ахоўваць бязьмежныя савецкія прасторы, выконваць «інтэрнацыянальны абавязак» у Аўганістане, Віетнаме, Усходняй Нямеччыне, Эгіпце. Тыя, хто браў удзел у афрыканскіх спэцапэрацыях, нават не захацелі дзяліцца з намі ўспамінамі — так гэта цяжка. Іншыя ж ахвотна распавялі, як служылася беларусам у савецкім войску. Жывую гісторыю.

Сяргей Грыц, фотакарэспандэнт: У савецкае войска быў прызваны ў 1983 г. і служыў каля Ленінграду, у вучэбным палку сувязі асаблівага прызначэньня, які забясьпечваў радыёвыведку. Нашы выпускнікі служылі ў Манголіі, Аўганістане, на Кубе, поўдні Ўзбэкістану. У часьць бралі толькі беларусаў, украінцаў, расейцаў і літоўцаў.

Недалёка знаходзіліся артылерыйскія палкі, у якіх служылі выхадцы з Каўказу ды Сярэдняй Азіі. І на іх тэрыторыі была чайная, куды хадзілі мы. Там у «маладых» адбіралі грошы і ежу. Раз тры азэрбайджанцы напалі на беларускага хлопца, які нёс з чайной піражкі. Але той, не выпускаючы піражкоў з рук, «адмалаціў» іх нагамі…

Алег Дашкевіч, рэжысэр-дакумэнталіст: Я служыў у Вугоршчыне ў 1981—83 г. Спачатку зь Менску трапіў у Мар’іну Горку, дзе быў перасыльны пункт. Перад намі адтуль пайшоў прызыў у Аўганістан... У Вугоршчыне патрапіў я ў сакрэтную часьць, якая падначальвалася наўпрост Маскве. У часьці была спадарожнікавая антэна. Разам зь іншымі «дзядамі» мы ўначы адчынялі «сакрэтныя дзьверы» й глядзелі спартовыя, музычныя ды эратычныя каналы. Зь іх упершыню даведаўся, што такое рок-музыка, эротыка.

Аўген Калубовіч, настаўнік гісторыі: Прызвалі мяне ў 1962 г. Спачатку служыў у Берасьці, у спэцчасьці па ахове перавалачнай базы. Празь яе ішлі грузы савецкім войскам ва ўсходняй Нямеччыне — ад іголак да ракетаў. Гэтыя цягнікі ахоўваў і суправаджаў. Сумна было і журботна — жыцьцё за калючым дротам. Ды яшчэ тры гады!..

Пасьля накіравалі ў Печы, вучыцца на сяржанта. Я добра страляў, бо з 14 гадоў — паляўнічы. Аднойчы на начныя стрэльбы прыехала начальства з інспэкцыяй. Давялося мне тады страляць за адзінаццаць чалавек. Уначы ж не відаць, хто выходзіць на пазыцыю. Атрымаў за гэта адпачынак.

Язэп Машкайла, рэдактар газэты «Голас Пружаны» (часова не выходзіць): Прызвалі мяне пасьля пэдвучэльні. Служыў у Варонежы, у 1983—85 г. Адпраўляў нас Гарадзенскі ваенкамат. Цэлы вагон беларусаў ехаў у Расею. Патрапіў у канвойныя войскі, ахоўваў асуджаных у час перавозу да «зонаў», але найбольш — судовыя паседжаньні аблсуду ў Варонежы. Аднойчы той суд разглядаў і палітычную справу нейкіх дысыдэнтаў, але тады не мая была чарга ахоўваць.

Іван Міско, скульптар: Адзінаццаць дзён у таварным вагоне ехаў з Слоніму да месца службы — у Забайкальле. Былі гэта 1953—54 г. Дагэтуль памятаю прыпеў з нашай песьні:

Лейся, песня, в голубые дали,

Чтобы слышал Сталин из Кремля,

Что в суровом нашем Забайкалье

Неприступна для врага земля.

Служыў у танкавых войсках і адначасова пасьпеў завочна скончыць трохгадовую школу імя Крупскай у Маскве па малюнку і жывапісе. У апошнія гады службы я быў мастаком у часьці. Намаляваў партрэты членаў Палітбюро (да двух мэтраў у вышыню), алеем напісаў камандзіра дывізіі Драгунскага. Я вельмі задаволены, што служыў у войску, бо гэта моцна паўплывала на мой далейшы лёс.

Іван Пашкевіч, дэпутат палаты прадстаўнікоў: Мяне прызвалі ў 1973 г. з Барысава. Служыў у Бабруйску ў інжынэрна-тэхнічных войсках, быў пантанёрам. Масты наводзіў церазь Нёман. Тады я надрукаваў артыкул у газэце «Во славу Родины», які абмяркоўваўся ва ўсіх вайсковых часьцях. Пра тое, што армія — школа жыцьця, але лепш у яе не трапляць, бо гэта выкінуты з жыцьця час.

Алесь Пушкін, мастак: Мяне прызвалі ў ліпені 1984 г., пасьля першага курсу тэатральна-мастацкага інстытуту. У Ташкенце на перасылцы падпалкоўнік запытаўся: «Маляваць умееш?» Я зразумеў, што, калі прызнаюся, прымусяць маляваць партрэты Ленінаў, Сталінаў. Кажу: «Не, не, я — актор!» Адправілі мяне ў Аўганістан, дзе праслужыў да 1986-га ў гелікоптэрным палку ў Кундузе. А на Вялікдзень вярнуўся дамоў.

Запісаў Сяргей Ёрш

Каментары

Цяпер чытаюць

Беларуска кліча на вяселле зорку «Універа», які за вайну. Упрэгся ўвесь Threads7

Беларуска кліча на вяселле зорку «Універа», які за вайну. Упрэгся ўвесь Threads

Усе навіны →
Усе навіны

«Укруці глыбей»: сетка вінных крам зрабіла рэкламу да 8 сакавіка з сэксуальным падтэкстам10

Па справе аб смерці Мелказёрава прызначылі дадатковую экспертызу5

Вуліцы Мінска запаланілі цюльпаны — цэны вагаюцца ад 4 да 6 рублёў за штуку2

«Гэта была мара ўсяго майго жыцця». Беларуска паляцела на Мальдывы і не можа вярнуцца дадому8

Кіраўніка следчай групы па справе Tut.by пасадзілі на 14 гадоў10

Здаровая ежа — шэрая, прэсная, непрыгожая, нясмачная? Гутарка з аўтаркай кнігі пра сняданкі

Бяляцкі заявіў, што яго вызвалілі дзякуючы санкцыям Захаду супраць Лукашэнкі, і заклікаў не змякчаць іх29

Стала вядома, куды адправяць давучвацца студэнтаў ліквідаванага Інстытута парламентарызму і прадпрымальніцтва

Трамп: Наступным лясне рэжым на Кубе19

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Беларуска кліча на вяселле зорку «Універа», які за вайну. Упрэгся ўвесь Threads7

Беларуска кліча на вяселле зорку «Універа», які за вайну. Упрэгся ўвесь Threads

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць