Nasta Kudasava: Niedzie hadoŭ u 15 adpraviła vieršy ŭ «Našu Nivu», u daloki Miensk, u jakim navat nikoli nie była
Paetka prezientavała ŭčora ŭ Vilni novuju knihu i raskazała, jak žyvie ŭ emihracyi, piša «Radyjo Svaboda».
Biełaruskaja paetka Nasta Kudasava prezientavała ŭ Vilni novuju knihu vieršaŭ — «Liryka». Heta ŭžo siomaja kniha aŭtarki, vydadzienaja ŭ sieryi «Paety płaniety» vydaviectva Kamunikat.org.
Paetka, jakaja z 2022 hoda žyvie ŭ polskaj Hdyni, uklučyła ŭ knihu 100 vieršaŭ: častku z papiarednich zbornikaŭ i novyja teksty.
Vieršy pra bol i palitviaźniaŭ
Niekatoryja tvory ŭ knizie pryśviečanyja biełaruskim palitviaźniam — u tym liku Vitoldu Ašurku, Ściapanu Łatypavu, Alesiu Bialackamu.
Nasta Kudasava pryznajecca: nikoli nie dumała, što daviadziecca pisać jak «palityčny chranikior», ale padziei apošnich hadoŭ nie pakidajuć vybaru. «Pałovaj serca ty ŭsio roŭna žyvieš tam, za toj miažoj», — kaža jana pra Biełaruś.
Na prośbu zały Nasta pračytała vierš pra Kurapaty. Tvor «My lubili zamknucca doma» byŭ napisany pad uražańniem padziej 2020 hoda.
My lubili zamknucca doma,
kab nie čuć vyćcio Kurapataŭ.
my nie vieryli ŭ tryccać siomy —
i da nas pahrukaŭ dvaccaty.
heta vuściš saprełym liściem
nabivajecca ŭ torby ciełaŭ.
ja b chacieła pračnucca, vyjści,
vypłyć, vylecieć ja b chacieła…
my nie vieryli ŭ tryccać siomy,
nie hladzieli ŭ tvar Kurapatam,
my, staiŭšysia, spali doma —
i da nas pahrukaŭ dvaccaty.
Paetka dakładna pamiataje, chto natchniŭ jaje na balučyja słovy, pamiataje dzień i miesca, kali ŭ hałavie skłalisia radki adnaho ź jaje samych viadomych vieršaŭ.
«Ale zvyčajna nie tak. Nikoli nie pisała i ciapier nie pišu na zakaz, vieršy naradžajucca sami, mianie nie pytajucca», — kaža Nasta Kudasava.
Biełaruskaja mova jak vybar
Pisać pa-biełarusku paetka pačała, kali joj było 13 — u 1990-ja. Mienavita tady, pavodle jaje, jana adčuła, što heta «jaje mova».
«Byli 90-ja. Ja nakleiła na školny dziońnik bčb-ściažok, pačała vieści dziońnik tolki pa-biełarusku, i nichto nie zabaraniaŭ — tady było možna. Pakazała biełaruskija vieršy nastaŭnicy ruskaj movy i litaratury, ź jakoj raniej dzialiłasia svaimi ruskimi vieršami, i raptam taja skazała, što voś, heta tvajo, tvaja mova», — zhadała Nasta Kudasava pavarotny momant žyćcia.
«Pačała jaje niby pieścić jak dzicia, pavieryła ŭ siabie, što mahu pisać, i niedzie hadoŭ u 15 adpraviła vieršy ŭ «Našu Nivu», u daloki Miensk, u jakim navat nikoli nie była. Tady adzin moj vierš nadrukavali, tuju hazietu zachoŭvaju dahetul. Tak moj paetyčny šlach i pajšoŭ, pryčym bolš nikoli nie pisała pa-rusku, nikoli. Pahavaryć mahu ciapier na roznych movach, ale vieršy pišu tolki pa-biełarusku. Heta jak razmova z Boham», — pryznałasia Nasta Kudasava.
Žyćcio ŭ emihracyi i praca ŭ pončkarni
Siońnia paetka žyvie ŭ Hdyni i vychoŭvaje dziaciej. Kab zarablać na žyćcio, pracuje ŭ pončkarni — piače pončyki. Pavodle Kudasavaj, litaratura nie daje stabilnaha dachodu, tamu davodzicca šukać inšyja mahčymaści. Pry hetym jana nie ličyć heta prablemaj: fizičnaja praca dapamahaje «pieraklučycca», a vieršy praciahvajuć naradžacca sami.
«U mianie ciažkaja praca, byvaje, što nohi balać, bo ŭvieś čas na nahach, ale ŭ mianie jość moj bonus, majo ščaście — heta składać vieršy. Tak, u paeta byvajuć premii, byvajuć niejkija stypiendyi, ale heta nie hałoŭny zarobak, tamu ja liču, što tak lepš. Bo kali ty pačynaješ spadziavacca tolki na zarobak ad piśmienstva, to budzieš pisać horš. Vieršy pišucca ci nie pišucca, ale kali nie pišucca, mnie ŭsio roŭna jość za što žyć».
Pamiž radzimaj i novym žyćciom
Nasta Kudasava rodam z Rahačova i nazyvaje jaho svaim hałoŭnym miescam siły. Niahledziačy na vymušanuju emihracyju, jana kaža, što hetaje pačućcio nie źmianiłasia.
«Kryŭdna? Kryŭdna. Nu, ničoha: usio roŭna Rahačoŭ — moj horad, choć jon pra heta nie zdahadvajecca», — uśmichajecca paetka.
Ciapier jana rychtuje novuju knihu z nazvaj «Sonca jość i ptušak čuvać». Knihu «Liryka» možna zamović na sajcie vydaviectva kamunikat.org abo nabyć na biełaruskich knižnych imprezach.
Siońnia Nasta i Jarasłaŭ pryjeduć u Ryhu, zaŭtra płanujecca vystup u Talinie, a ŭ nastupnuju sieradu ŭ Varšavie adkryjecca kniharnia «Kamunikat».
Ciapier čytajuć
U 2020 hodzie jabaćka Amina «aktyŭna hałasavała» za Łukašenku. A ciapier nie razumieje, čamu rodnaja maci na jaje daniesła, a milicyja zatrymała29
Kamientary